Çin’de milyarı aşacak Kovid-19 vaka öngörüsü

Pekin yönetimi, geçen ayın başında önlemlerin kaldırılmasının akabinde vaka sayılarını açıklamayı bırakırken ülkedeki çok sayıda büyükşehir ve eyalette sağlık yetkilileri nüfusun büyük kısmının halihazırda enfekte olduğunu bildiriyor.

İnternete sızan bir hükümet evrakı, 1-20 Aralık tarihlerinde başkent Pekin ile Guangcou ve Şanghay aynıi büyükşehirlerdeki yayılmanın 248 milyon yeni enfeksiyona yol açtığına işaret ederken, ülkenin en büyük kenti olan 25 milyonluk Şanghay’da sağlık yetkilileri, virüsün aralık sonu itibarıyla nüfusun yüzde 70’ine bulaştığını ifade etmişti.

Öte yandan, yeni yılda ilk haftalarda kırsal nüfusun da ağır olduğu birtakım eyaletlerden gelen açıklamalar, kırsal bölgelerdeki yayılmanın beklenenden süratli olduğuna ortaya koyuyor. 100 milyon nüfuslu Hınan eyaletinde nüfusun yüzde 89’una virüs bulaştığı, 80 milyon nüfuslu Siçuan eyaletinde de bulaşma oranının yüzde 80’i aştığı tahmin ediliyor.

Sağlık uzmanları kitlesel yayılmanın bu türlü devam etmesi halinde kış aylarında ülkedeki 1,4 milyar nüfusun yüzde 70’ini oluşturan en az 1 milyar kişinin enfekte olacağını öngörürken, tedbire ve denetim önlemlerinin geri dönülmez hale geldiği salgın tablosunda, bu kademede acil bakım ve tedavi hizmetleri ile hastalıkla mücadeleye odaklanılması, aşılamayla bağışıklık seviyesinin artırılması gerektiği görüşünü ifade etti.

Önlemlerdeki ani taraf değişikliği, yayılmayı hızlandırdı

Hong Kong Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi Epidemoloji Kısmı Başkanı Ben Cowling, bilim mecmuası Nature’da yayımlanan makalesinde, ülkelerin salgın hastalıklarla mücadelede izlediği tipik bir planda, ilk kademede tedbire ve tecrite yönelik önlemleri genelde salgın dalgalarının tesirini azaltmaya yönelik önlemlerin izlediğini, fakat Çin’in “sıfır vaka” siyasetindeki ani istikamet değişikliğinin virüsün yayılma suratını artırdığını, sağlık sisteminin hazırlıklarını tamamlayabilmesi için gereken vakti tanımadığını vurguladı.

Cowley, konuk olarak katıldığı, South China Morning Post gazetesinin podcast yayınında, mevcut eğilimlerle Çin’de kış aylarında 1 milyardan fazla enfeksiyon olacağının öngörüldüğünü ifade ederek, “Çin, başından itibaren uyguladığı sıkı denetim önlemleri nedeniyle evvelki büyük çaplı salgın dalgalarını yaşamadı. Bu yüzden kitlesel bağışıklık eşiği düşük. Hakim Omicron alt varyantlarının bulaşıcılık seviyesi göz önüne alındığında nüfusun büyük çoğunluğunun enfekte olması kaçınılmaz” sözlerini kullandı.

Bu kadar büyük ölçekli bir yayılmanın tehlikeli yeni varyantlar ortaya çıkarabileceğine dair kaygılara de değinen Cowley, “1 milyar enfeksiyon, virüsün yeni mutasyonlar için 1 milyar yeni yol bulması manasına geliyor.fakat bunun yeni bir varyantı ortaya çıkarıp çıkarmayacağını öngörmek zor. Çin’de daha önce Omicron’un ilk alt varyantları dahi geniş çaplı salgınlar olmadı. Ülke nüfusu enfeksiyona açık olduğu için virüsün aşması, etrafından dolaşması gereken bir bağışıklık engeli yok. Bu mutasyon ihtimalini azaltacak bir faktör” değerlendirmesinde bulundu.

Odak, hastalıkla mücadele ve vefatları azaltmak olacak

Salgının başlarında Ulusal Sağlık Komitenin Kovid-19 ile mücadele uzman takımına başkanlık eden Çinghua Üniversitesi Vanke Halk Sağlığı Fakültesi Dekan Yardımcısı Liang Vannien, Çin Kamu Diplomasisi Birliğinin Pekin’de düzenlediği “Kovid-19 önlemlerinin optimizasyonu” bahisli toplantıda gazetecilere değerlendirmelerde bulundu.

Çin’in 8 Ocak’tan itibaren Kovid-19’u “A sınıfı salgın hastalık” olarak ele almayı bıraktığı hatırlatan Liang, “A sınıfı salgın hastalık olarak ele almak, karantina önlemlerini, yakın temastakilerin takibini, yerlerin tecridini ve dezenfeksiyonunu gerekli kılıyordu. B sınıf salgın hastalıkta ise kritik hadiselerin tedavisine ve sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine tartı verilecek” dedi.

Liang, Çin’in salgının başından itibaren vaktinde, tesirli ve bilimsel önlemler almaya çalıştığını, gelişen duruma göre hareket ettiğini, 2020’de Vuhan’da ve 2022’de Şanghay’da uygulanan büyük çaplı kapanmaların yaşanan zorluklara karşın virüsün ülke geneline yayılmasını ve büyük çaplı can kayıplarını önlediğini vurguladı.

Tedbirler sayesinde salgın döneminde halk sıhhatinin korunduğuna, ülkede 2019’da 77,3 olan ortalama ömür müddeti beklentisinin 2022’de 78,2’ye çıktığına işaret eden Liang, “Bulaşıcılık zaman içinde arttı. Yepyeni tipinde bir taşıyıcıdan ortalama 2 şahsa bulaşan virüsün bulaşıcılığı Delta varyantında 4’e, Omicron’da 8,9-9,5’e ve BA.1 ve BA.5 alt varyantlarda ise 20’ye kadar çıktı. Bağışıklıktan kaçma oranı da arttı, fakat vefat oranı azaldı. Biz de bu değişime uygun olarak önlemlerimizi, virüsü denetimden hastalığı önlemeye doğru güncelledik. Bugün bile virüs hakkında gereğince bilgimiz yok, hala patolojisini bilmiyoruz. Yapabileceğimiz tek şey esnek tedbirler almak ve bilgimizi artırmaya çalışmak.” tabirlerini kullandı.

Salgın hastalıklarla mücadelede bulaşma suratı, toplumdaki bağışıklık seviyesi ve ülkedeki sağlık imkanlarının kapasitesinin göz önüne alınması gereken üç faktör olduğuna işaret eden Liang, “Ancak bu üç faktörden ikisini dengeleyebiliyorsanız halk sağlığı önlemlerini gevşetebilirsiniz. Bir istikrar kurmanız lazım, optimize önlemler almak istiyoruz, halkın sıhhatini ve insan hayatını korumak için hedefe yönelik önlemler almak istiyoruz” dedi.

Aşılanma yüzde 90

Hastanelerde yoğunluğun önlenebilmesi için tedavi öncesi hizmetlerin geliştirilmesi, yaşlı ve risk kümesindekilerin sağlık durumunun aile tabibi tarafından mahalli seviyede takip edilmesi gereğine işaret eden Vang, ilaç temini ve aşılamanın kıymetine vurgu yaptı.

Genel nüfusta aşılanma oranının yüzde 90’ı aştığını fakat risk grubu yaşlı nüfusta beklenen seviyede olmadığına dikkati çeken Vang, “Aşılama hasta olma oranını düşürmek açısından ehemmiyet taşıyor. Aşılamaya çok değer veriyoruz, inaktif aşılardan başladık, şu anda diğer cinsleri de ekliyoruz. Aşılamadan çabucak sonra müdafaa tesiri iyi oluyor, ama daha sonra azalıyor bundan ötürü hatırlatma dozlarıyla düzenli bir aşılama programı uygulamak gerek” diye konuştu.