Çin’in Uygurlara baskısına ilişkin yeni evraklar yayınlandı

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet’in, Çin’in Uygurlara yönelik muamelesini incelemek üzere Sincan bölgesine gerçekleştireceği ziyaretten kısa bir süre önce yayınlanan dokümanlar Çin hakkındaki iddiaları güçlendirdi.

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu tarafından yayınlanan dokümanlarda, Uygurların Çin’de kitlesel olarak hapsedildiğine dair çok sayıda delile yer verildi.

Dokümanlar arasında fotoğraflar, konuşmalar ve resmi yazışmalar yer alıyor.

Konsorsiyumda yer alan Bavyera Radyo ve Televizyon Kurumu (BR) ile haftalık haber mecmuası Spiegel, mevzu ile ilgili yayınladıkları haberde Uygurların tutuldukları kampların Çin hükümetinin ileri sürdüğü “mesleki eğitim kurumları” olmadığının kanıtladığını yazdı.

“Kaçmaya çalışanı vurun”

Ele geçirilen dokümanlarda Sincan bölgesi eski parti liderinin 2017’de yaptığı ve daha önce yayınlanmayan bir konuşması da bulunuyor. Parti başkanı bu konuşmasında, kamplardan kaçmaya yeltenen Uygurları kast ederek,  “birkaç adım uzağa kaçmaya çalışan her mahkumun vurulması” gerektiğini söylüyor.

Fotoğraflarda ise kamp olduğu ileri sürülen yerlerde makineli tüfeklerle bekleyen güvenlik güçleri görülüyor. Bir fotoğrafta ise, bacakların aşırı şekilde gerildiği bir işkence aleti olan kaplan sandalyesinde oturtulmuş bir kişi yer alıyor.

Son evraklarla ilgili açıklama yapan ABD’nin Çin Büyükelçiliği, Sincan’daki tedbirlerin teröristlere yönelik olduğunu, “İnsan hakları yahut din problemi olmadığını” savundu.  

Evrakları Alman antropolog Zenz paylaştı

Çin’de Uygurlara yönelik uygulamaları gösteren evrakların Alman antropolog Adrian Zenz’e aktarıldığı bildirildi. Zenz, bilgileri 14 Batılı medya kuruluşu ile paylaştı.

ABD’de tanınan bir Çin uzmanı olan Zenz, Sincan’daki insan hakları ihlalleri argümanlarına erken bir etapta dikkat çekmişti. Bu nedenle 2021’de Pekin Zenz hakkında yaptırım kararı almıştı.

Avrupa Parlamentosu (AP) Çin ile ilişkiler Delegasyonu Başkanı Reinhard Bütikofer, BR ve Spiegel‘e yaptığı açıklamada, Çin’e karşı yeni yaptırımlar uygulanması gerektiğini söyledi. Alman siyasetçi, “Dehşet görüntüleri” olarak nitelendirdiği bilgilerin, Avrupa Birliği’nin Çin’e karşı net bir hal almasına yol açması gerektiğini vurguladı.

Çin’in Uygurlara yönelik kötü muamelesini incelemek üzere Sincan’a giden BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Bachelet’in Salı ve Çarşamba günleri bölgedeki Urumçi ve Kaşgar kentlerini ziyaret etmesi bekleniyor.

Sincan’da neler oluyor?

Pekin hükümeti, Sincan bölgesinde yaşayan bir milyondan fazla Müslüman Uygur azınlığını “yeniden yapılandırma eğitimi kamplarında” zorla tutmakla suçlanıyor. Pekin’e yönelik suçlamalar arasında Uygurları kısırlaştırma ve zarurî çalıştırma da bulunuyor.

Tüm bölgeyi sıkı nezaret altında tutan Çin’in ayrıyeten Uygurlara ait kültürel yerleri yok etmeye çalıştığı da iddia ediliyor.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ise Çin’in Uygurlara muamelesini soykırım olarak değerlendiriyor. Washington yönetimi, Bachelet’in bölgedeki temasları sırasında Çin hükümeti tarafından manipüle edilmiş datalarla müsabaka mümkünlüğünün yüksek olduğunu savunuyor.

Çin ise hakkındaki suçlamaları şiddetle reddediyor.