Daron Acemoğlu’ndan Trump için “diktatörlük” uyarısı

Dünyaca ünlü ekonomist Prof. Dr. Daron Acemoğlu, Alman Der Spiegel mecmuasıyla gerçekleştirdiği söyleşide eski ABD Başkanı ve Başkan adayı Donald Trump’a yönelik suikast teşebbüsünün demokrasi açısından tehlikeli sonuçları olabileceği ihtarında bulundu.

ABD’de vatandaşların kamu kurumlarına olan itimadının günümüzde çok düşük düzeylerde olduğunu belirten Türkiye kökenli ABD’li ekonomist, önde gelen siyasetçilere yönelik suikast teşebbüslerinin bu güveni daha da sarstığını ve siyasi ayrışmayı körüklediğini söyledi.

Suikast teşebbüsünün Trump’ın Kasım ayında başkan seçilme bahtını “muhtemelen” artıracağını ifade eden Acemoğlu, “Trump’ı sık sık ABD demokrasisi için bir tehlike olarak tanımladınız. Hâlâ bu türlü düşünüyor musunuz?” sorusuna, “Evet,fakat bu şiddeti haklı çıkarmaz. Demokrasiye yönelik bir tehdide karşı en iyi araç güçler ayrılığı, barışçıl protestolar ve seçimlerdir. Her hâlükarda suikast ABD demokrasisine yönelik riskleri artırmıştır” karşılığını verdi.

Trump’ın yeniden başkan seçilmesinden demokrasi ismine telaş duyacağını kaydeden Acemoğlu, “Trump’ın seçildiği takdirde bir diktatörlük kurabileceğine hakikaten inanıyor musunuz?” sorusuna “Çok kaygılıyım. Başkanlık yaptığı ilk periyotta de demokrasi için bir tehditti. Şu Anda sekiz yıl öncesinden çok daha kötü olabilir” diye karşılık verdi.

Türkiye örneği

Demokrasinin yalnızca ABD’de değil, Avrupa’da da kısmen tehdit altında olduğunu savunan Acemoğlu, Fransa’da aşırı sağcı Marine Le Pen “tehlikesinin” sırf şimdilik bertaraf edildiğini, üstelik sol ittifakın lideri Jean-Luc Melenchon’un da “oldukça aşırılıkçı” olduğunu ifade ederken “Söz konusu trend devam ederse bir sonraki seçimlerde işler daha da berbata gidecek” dedi.

Türkiye’de ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidarının ilk yıllarında “toplumun yoksul kısımlarının sesi olduğunu, istihdam yarattığını ve meskenler inşa ettiğini”, fakat bir yandan da ülkede eşitsizliğin arttığını ve iktidarla kontaklı iş adamlarının servet sahibi olduğunu belirten Acemoğlu, “Yine de Türk halkının birtakım bölümleri, attığı birçok otoriter geri adıma karşın hâlâ Erdoğan’ı destekliyor” dedi.

Acemoğlu, “Bugün hiçbir otokrat, Kuzey Kore hariç, yalnızca demir yumruk ve tanklarla iktidarı elinde tutamaz. Otokratların halkın takviyesine ihtiyacı vardır. Örneğin Erdoğan Türkiye’deki kurumları sistematik olarak zayıflattı, medyayı ve yargıyı denetim ediyorfakat yine de seçimleri kazanmak zorunda. Ve son yerel seçimlerde kaybetti. Otokratlar tanınan kalabilmek için ya ilkesizce milliyetçi ideolojileri savunur yahut Orban ve Trump gibi göçmenlere yönelik polemik yaratırlar” diye ekledi. Acemoğlu bu siyasi tavrın çoğu zaman, göç nedeniyle işini kaybetme telaşı taşıyan personel sınıfının bir kısmı tarafından da desteklendiğine işaret etti.

Demokratların personellerin çıkarları doğrultusunda siyasetler üretmedikleri takdirde hayatta kalamayacaklarını iddia eden Acemoğlu, merkez partilere personel sınıfını daha çok merkeze almaları, daha yüksek fiyatı savunmaları, göç ve uluslararası ticaret başta olmak birçok hususta görüşlerini daha fazla dinlemeleri tavsiyesinde bulundu.