Dünyada ilk: Hollanda’nın Haarlem kenti iklim değişikliği nedeniyle et reklamlarını yasaklıyor

Daha önce uçak seyahati, akaryakıtlı araba ve fosil yakıtlar için reklam yasağı kararı alan Haarlem kenti, dünyada et ve et ürünleri reklamını yasaklayan ilk il olacak. Et reklamları yasağının 2024 yılından itibaren başlaması planlanıyor.

Yeşil Sol Parti’nin (GL) teklifiyle gündeme gelen et ve et ürünleri reklamı yasağı, diğer partilerin de takviyesiyle kabul edildi. Önerge sahibi Yeşil Sol Parti’li belediye meclisi üyesi Zigy Klazes, et ve et ürünlerinin, iklim değişikliği konusunda, uçak seyahati, akaryakıtlı araba ve fosil yakıtlarla aynı derecede olumsuz tesire sahip olduğunu savunarak, reklam yasağı kapsamının genişletilmesini istedi.

Klazes, Haarlem’in bir yandan iklim krizi ile mücadele kararı alırken, diğer yandan iklim büyük zarar veren ürünlerin satılmasını teşvik etmesinin anlamsız olduğunu düşünüyor. Belediye idaresinde yer alan Hıristiyan Demokrat Parti (CDA) de, “sürdürülebilir” olduğu gerekçesiyle bu teklife geniş destek verdi.

Haarlem Belediyesi, otobüs durakları ve kamusal alandaki diğer reklam panolarının işletmesini yapan 3 şirketle görüşerek, mevcut kontratların sona ermesinin akabinde kentte “biyo-endüstri ürünlerinin” reklamlarına artık izin verilmeyeceğini bildirdi.

Reklam şirketlerinin kontratları 2024’ten itibaren sona erecek. Yeni düzenleme uyarınca, 2024’ten itibaren Haarlem sokaklarında et, et ürünleri, tavuk ve havai fişek reklamları yer almayacak. Hollanda’da yayımlanan Trouw gazetesine göre, organik et ya da süt ürünlerinin reklamlarına izin verilip verilmeyeceği şimdi belli değil.

Sürdürülebilirlikten Sorumlu Belediye Başkan Yardımcısı Robbert Berkhout, hangi reklamların yasak kapsamına alınacağı konusundaki çalışmanın sürdüğünü ve yasak listesinin, 1 yıl içinde reklam şirketleriyle yapılacak yeni kontrata dahil edileceğini söyledi.

Belediye yönetimi, makul bir kalite işaretine sahip et reklamlarına istisna uygulanılması seçeneğini göz gerisi etmiyor lakin bu mevzuda bir kararsızlık olursa, tüm et reklamları yasaklanacak. Çevre örgütleri, bu karardan epeyce mutlu ve bunu diğer belediyelerin de takip etmesi gerektiğini savunuyor.

Et Üreticileri Birliği: Çoka kaçan bir adım

Et üreticileri, belediye meclisinin bu kararına tepki gösteriyor. Et Üreticileri Birliği’ne göre, bu “aşırıya kaçan” bir adım. Groningen Üniversitesi’nden yönetim hukuku uzmanı Prof. Dr. Herman Bröring, Haarlem Belediyesi’nin et reklamı yasağının, ifade özgürlüğünün ihlali manasına gelebileceğini söylüyor.

Amsterdam Üniversitesi’nden pazarlama uzmanı Prof. Dr. Willemijn van Dolen ise, yapılan araştırmaların, et tüketimindeki artışın reklamlarla ilişkili olduğunu ortaya koyduğunu söylüyor.

Hollandalı profesör, “Araştırmalar, reklamların insanları mutlu etmekten çok mutsuz ettiğini gösteriyor. Yani et reklamı yasağı tahminen o kadar da kötü bir fikir değildir” diyor.

Haarlem, kamusal alanda et reklamını yasaklayan ilk kent olacak. Hollanda’nın Amsterdam, Leiden ve Lahey kentleri, Haarlem ile birlikte daha önce kamusal alanda uçak seyahati, akaryakıtlı araç ve fosil yakıt reklamlarına yasak getirmişti.

Fransa’nın Grenoble, Hindistan’ın Chennai ve İsviçre’nin Cenevre kentlerinde ise kamusal alanda reklam tüm panoları yasaklanmıştı.