Elektrik Mühendisleri Odası: Güçte kamu monopolü tekrar kurulmalı

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), “Kamunun enerji alanına yatırım yapmasının önündeki ‘ideolojik’ mahzurlar kaldırılarak, üretim, iletim ve dağıtımıyla dikey entegre bir kamu inhisarı tekrar kurulmalı” davetinde bulundu.

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), yazılı açıklama yaparak güçte kamusal inhisarın yeniden oluşturulması davetinde bulundu. Enerji fiyatlarındaki artışın her alanda zam yağmuruna neden olduğunu belirtildi.

EMO’nun açıklaması şöyle:

“Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Bildiri ile serbest tüketici olmasına karşın tedarikçi bulamayan ya da mevcut mukavelesi iptal edilen yüksek tüketimli abonelere, 2018`den bu yana ’özel’ bir tarife uygulanıyor. Bildirim kapsamında 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren ise limit değişikliğine gidiliyor. 2018`de 50 milyon kilovatsaat (kWh) olan yıllık limit, 2019`da 10 milyon kWh`e, 2020`de 7 milyon kWh`e düşürülmüştü. 2022 için belirlenen 3 milyon kWh`lik limit şirketler açısından kâfi bulunmayınca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu`nun (EPDK) 31 Mart 2022 tarihli kararıyla 1 Temmuz 2022`den geçerli olmak üzere 1 milyon kWh`e düşürüldü.”

“Piyasa takas fiyatı artacak”

EPDK’nin 28 Mayıs 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, elektrik üretim şirketlerine spot piyasada daha yüksek fiyat teklifleri verme imkanı yaratıldığı hatırlatılan açıklamada şu tabirler kullanıldı:

“KWh başına 2 lira 75 kuruş olan azami fiyat sonu, 3 lira 20 kuruşa yükseltildi. 18 Mayıs`ta 2 lira 50 kuruş TL olan bu değer, 19 Mayıs`ta 2 lira 75 kuruşa yükseltilmişti. Böylelikle aynı ay içinde elektrik üretim şirketlerine 2 defa fiyat yükseltme imkanı yaratılmış oldu. Azami fiyatın yüzde 30`a yakın bir seviyede artırılması, kuşkusuz önümüzdeki periyotta Piyasa Takas Fiyatının daha yüksek şekillenmesine neden olacaktır. Önümüzdeki aylarda, klima kullanımıyla birlikte talep fazlalığı oluşmasıyla PTF`nin tavana yakın seviyelerde şekillenmesi beklenmektedir.”

“Enerji maliyetleri dolaylı olarak yansıtılıyor”

“Şüphesiz sanayi kuruluşları ürünlerine, ticarethaneler hizmetlerine zam yaparak, bu maliyetleri yurttaşlara yansıtmayı tercih edecektir” denilen açıklamada, “Akaryakıt fiyat artışlarınının taşıma maliyetlerini artıracağı düşünüldüğünde, konutlara elektrik zammı yapılmasa da önümüzdeki yaz aylarında hane halkının tüm harcama kalemlerine bu maliyetler yansıyacaktır. Artan yansılar nedeniyle konutlara direkt zam yapmaktan kaçınan AKP Hükümeti`nin, enerji maliyetlerini dolaylı olarak yansıtmayı tercih ettiği anlaşılmaktadır. Temmuz ayından itibaren devreye girecek bu örtülü zam; elektrik gücün temel girdilerinden biri olması nedeniyle, yaz aylarında iğneden ipliğe tüm ürün ve hizmetlerin zamlanmasına yol açacaktır” vurgusu yapıldı.

“Planlı’ enerji idaresine geçilmesi artık zorunluluk”

Enerji şirketlerine her devirde 0 risk ve azamî kârlılık sağlanmasının serbest piyasa şuralarının bile işletilmediğini gösterdiği belirtilen açıklamada, şöyle denildi:

“EPDK`nın kamu faydasına aykırı olarak piyasaya yaptığı bu tip müdahaleler, enerji şirketlerine fahiş kâr imkanları yaratırken, sanayi başta olmak üzere tüm ekonomik faaliyetleri olumsuz etkilemektedir. Gücün, kâr odaklı ticari faaliyet alanı olmaktan çıkartılarak, yeniden kamu hizmeti olarak yapılandırılması, yurttaşların olduğu kadar endüstriciler başta olmak üzere tüm üretici bölümlerin de faydasına olacaktır. Kamunun enerji alanına yatırım yapmasının önündeki ‘ideolojik’ mahzurlar kaldırılarak, üretim, iletim ve dağıtımıyla dikey entegre bir kamu monopolü tekrar kurulmalıdır. Önümüzdeki aylarda da artması beklenen enflasyonla faal bir mücadele için ‘planlı’ enerji idaresine geçilmesi artık mecburilik haline gelmiştir. Taban fiyatla geçinen geniş halk yığınlarının bu enerji yönetim modelinin yükünü daha fazla kaldıramayacağı ihtarını tekrar ederek, tarifelerin ivedilikle ticari müdahalelerden uzak özerk bir yapı tarafından belirlenmesi davetimizi yeniliyoruz.”