Erbil’deki toplantının detayları: Sınır kapıları ve petrol sahaları Şam yönetimine devredilecek, Kürtlerin kontrolündeki bölgeler Suriye devletinin parçası olacak

ABD’nin yeniden devreye girmesi ile Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında uygulanan ateşkes kararının uzatılması sorunun siyasi çözümünün önünü açtı. Kürt medyasına yansıyan bilgiye göre, Erbil’de ABD’nin Özel Temsilcisi Tom Barrack ile SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi arasında yapılan görüşmede SDG ile Suriye hükümeti arasındaki ilişkilerin yeniden şekillendirilmesi için ön çerçeve üzerinde uzlaşıldı. Buna göre, sınır hattı, sınır kapıları ve petrol sahaları Suriye hükümetine devredilecek. SDG için üç tümen asker seçeneği yeniden ele alınırken Kürtlerin kontrolündeki bölgeler Suriye devletinin parçası olacak.

Erbil’de dün yapılan görüşmelerde Suriye’de bir süredir yaşanan ve Kürt-Arap savaşına dönme riski bulunan çatışmaları sona erdirecek ve siyasi çözümün önünü açacak önemli kararlar alındığı ileri sürüldü. SDG ile Suriye hükümeti arasındaki ilişkilerin yeniden şekillendirilmesi için bir ön çerçeve üzerinde ise uzlaşıya varıldı.

Erbil merkezli Rudaw TV’ye göre, toplantıda bizzat yer aldığı bildirilen iki üst düzey kaynak görüşmenin detaylarını paylaştı. Kaynakların “olumlu” olarak nitelendirdiği ve ABD tarafının talebi üzerine gerçekleşen toplantıda, Kürt bölgelerinin siyasi, askeri ve idari geleceği masaya yatırıldı.

Kürtler bölgelerin yönetiminde söz sahibi olacak, Kürt personel istihdam edilecek

Kaynakların aktardığı bilgilere göre, varılan ön mutabakat çerçevesinde Kürtlerin kontrolündeki bölgeler resmi olarak Suriye devletinin bir parçası olmaya devam edecek, ancak Kürtler bu bölgelerin yönetiminde söz sahibi olacak. Sınır kapıları ve petrol sahaları gibi stratejik noktaların yönetimi Şam hükümetine devredilecek; ancak bu sektörlerin denetimi için hükümet kurumları bünyesinde Kürt personel istihdam edilecek.

“Üç Tümen” formülü

Görüşmelerin en hassas başlıklarından biri olan askeri yapılanma konusunda da önemli bir formül üzerinde duruldu. Kaynakların aktarımına göre,SDG savaşçılarının bireysel katılımlarla değil, “toplu bir yapı” halinde Suriye ordusuna entegre edilmesinin önerildiğini belirtti. Bu talep, DSG’nin uzun süredir savunduğu bir kırmızı çizgiydi.

Önerilen çerçeveye göre DSG, komutası Kürt subaylarda olacak şekilde üç ayrı askeri “tümen” (firqa) halinde yeniden organize edilecek. Bu sayede güçler, resmi olarak Suriye ordusunun emir-komuta zincirine girmekle birlikte kendi iç bütünlüklerini de korumuş olacak.

Siyasi temsiliyet

Erbil’deki görüşmede siyasi entegrasyon süreci de ele alındı. Görüşmeyi değerlendiren başka kaynakların aktarımına göre ise, SDG’nin Suriye hükümetinde üst düzey görevler alması ve aralarında Savunma Bakanlığı’nın da bulunduğu kritik bakanlıklar için aday önerme hakkına sahip olması öngörülüyor.

Görüşme sonrası açıklama yapan ABD Temsilcisi Barrack, “Entegrasyon sürecini destekliyoruz” açıklaması yaparken merkezi Şam yönetimi ve SDG’den ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

“Askeri seçenek devreye girer”

Suriye TV’ye açıklama yapan Suriye Dışişleri Bakanlığı ise SDG’nin anlaşmanın yürürlüğe girdiği ilk iki gün içinde yaygın ihlaller gerçekleştirdiğini belirterek, süre dolduktan sonra anlaşmayı uygulamayı reddetmeleri halinde hükümetin askeri seçeneğe başvurulacağını belirtti. Açıklamada, askeri seçeneğin siyasi çabaların başarısız olması ve anlaşma şartlarına uyulmaması durumunda devreye gireceği vurgulandı.

Abdi’den dikkat çeken açıklama

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, X’te yaptığı paylaşımda IŞİD tutuklularını kabul eden Irak yönetimine teşekkür etti. Barrack paylaşımında, “Başkan Trump ve Bakan Rubio adına, IŞİD’i Yenilgiye Uğratma Küresel Koalisyonu içindeki olağanüstü liderliği ve IŞİD tutuklularının oluşturduğu kalıcı tehdide karşı uluslararası toplumu korumaya yardımcı olma konusundaki sarsılmaz istekliliği için Irak hükümetine derin onur duyarak teşekkür ediyoruz. Irak’ın Suriye’de ve daha geniş bölgede istikrarı teşvik etmeye yönelik hayati katkıları vazgeçilmezdir. Bu katkılar, kolektif güvenliğe yönelik derin bir bağlılığı yansıtmakta ve tüm ortak komşularımız için daha barışçıl, müreffeh ve birleşik bir geleceğin yolunu açmaktadır” ifadelerini kullandı.

Barrack’ın paylaşımını alıntılayan DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi ise şunları söyledi:

“Irak’ın Kürdistan bölgesinde ABD Büyükelçisi Tom Barrack ve ABD Merkezi Komutanlığı Komutanı Amiral Brad Cooper ile verimli ve yapıcı bir toplantı yaptık. Birleşik Devletler’in desteği ve Başkan Trump’ın ateşkes politikası son derece önemli ve çok taktir edilmektedir. Ayrıca, Büyükelçi Barrack’oın bizimle Suriye hükümeti arasındaki diyalog ve görüşmeleri kolaylaştırmak için yaptığı övgüye değer girişimler ciddi, temel ve çok değerlidir. Samimi entegrasyonu sağlamak ve mevcut ateşkesi sürdürmek için tüm kapasitemizle özenle çalıcağız”

Macron’la telefon görüşmesi

Abdi, daha sonra yaptığı açıklamada, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’dan bir telefon aldığını açıkladı. “Macron’un Suriye’de ateşkesin sağlanması ve diyalog sürecine geri dönülmesine yönelik çabalara tam destek verdiğini” belirten Abdi, açıklamasına şöyle devam etti:

“Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’dan bir telefon görüşmesi aldık. Görüşmede, tüm bölgenin genel çıkarına hizmet edecek kalıcı bir çözüme ulaşmak amacıyla, ateşkesin sağlanması ve Suriye’de diyalog ile müzakere sürecine geri dönülmesi için tarafımızca ve ilgili diğer taraflarca yürütülen çabalara desteğini ve yardımını dile getirdi. Ayrıca görüşmede, son zamanlarda bizimle Suriye hükümeti arasında varılan önceki anlaşmaların uygulanması ve bileşenlerin haklarının korunması gerekliliği de ele alındı.”

Esad sonrası ilk

Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden bir yıl sonra SDG’nin kontrolünde bulunan ve kapalı olan Kamışlı Havalimanı’na dün iki uçak indi. Rusya’ya ait olduğu belirlenen ilk uçak dün saat 15:13 sularında Kamışlı Havalimanı’na indi. Daha sonra havaalanına ikinci uçağın iniş yaptığı aktarıldı. İniş öncesinde bölgede geniş güvenlik önlemleri alındı. Uçağın inişinden hemen önce, Rusya’ya ait iki helikopterin havalimanı ve çevresinde güvenlik uçuşu yaparak bölgeyi denetlediği gözlendi.

Havalimanı uçuşa kapalıydı

Beşar Esad’ın iktidardan düşmesi ile birlikte sivil ve askeri uçuşlara tamamen kapatılan Kamışlı Havalimanı, daha önce Rus askeri güçlerinin ana üslerinden biri ve kontrol noktası olarak biliniyordu. Söz konusu uçaklarının bölgeye ne için geldiği ve ne getirdiği henüz netlik kazanmadı.