Erdoğan-Özel görüşmesiyle ilerleyen normalleşme süreci devam eder mi?

Ayşe Sayın
BBC Türkçe

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 18 yıl aradan sonra CHP Genel Merkezi’ne gitmesine neden olan “siyasette normalleşme-yumuşama” süreci ittifak ortağı MHP ile krize yol açtı.

Bahçeli’nin, ittifak ortağına, “Normalleşme ve yumuşama atmosferinin sürdürülebilir hale gelmesinin önünde bariyersek gereğini yaparız” sözleriyle rest çekmesinin akabinde, “normalleşme” sürecinin devam edip etmeyeceği, AKP-CHP diyaloğunun nereye evrileceği merak konusu.

Erdoğan’ın diyaloğun devamını istediğini belirten CHP yönetimi ise olağanlaşma sürecinin devam etmesi için AKP’nin sorun başlıkları konusunda somut adım atması gerektiği görüşünde.

Erdoğan’ın ziyaretinde, meseleler konusunda somut hiçbir söz vermediğini belirten CHP kurmayları, “İktidar kanadı görüşmelerin devamı konusunda isteklifakat partimiz bu hususta atılacak adımlara göre bir karar alacak” görüşünü dile getiriyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, salı günü CHP lideri Özgür Özel’le yaptığı görüşmelere ilişkin birincisinden farklı olarak iki partinin sözcüleri de görüşmede ele alınan bahislere ilişkin açıklamalar yaptı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ana gündem hususları “yeni anayasa”, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde aşırı sağın yükselmesiyken, CHP lideri, ilk görüşmede de gündeme getirdiği ekonomik problemler, fiyatlı bölümlerin enflasyon karşısındaki mağduriyeti, Gezi davası tutukluları, Sinan Ateş ve Tahir Elçi davalarını içeren kapsamlı bir dosya ile görüşmeye ev sahipliği yaptı.

Özel’in 2 Mayıs’ta AKP Genel Merkezi’nde Erdoğan’la görüşmesinden sonra, CHP’de daha optimist bir hava vardı.

28 Şubat tutuklusu emekli askerlerin tahliyesi, Taksim’de Cumartesi Anneleri’nin bininci hafta anmasına izin verilmesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Sinan Ateş’in eşi Ayşe Ateş’le görüşme kararı CHP’yi umutlandıran adımlar olmuştu.

“Erdoğan notları okudu, somut söz vermedi”

Ancak ikinci görüşmeden sonra CHP kanadı, “daha temkinli.”

Bunun sebebi ise Erdoğan’ın, Özel’in gündeme getirdiği sorun başlıkları konusunda adım atılacağına dair sinyal vermemesi.

Görüşmenin detaylarına ilişkin BBC Türkçe’ye bilgi veren CHP kurmaylarının anlatımına göre Erdoğan, çok az konuştu.

CHP’lilerin anlatımlarına göre Erdoğan anayasa ve söz aldığı diğer bahislerdeki görüşlerini yazılı notlarından okumayı tercih etti, son derece titiz bir lisan kullanmaya itina gösterdi ve problemlere ilişkin neredeyse hiç yorum yapmadı.

“28 Şubatçıları aslında çıkaracaktık”

Edinilen bilgiye göre Özgür Özel, ilk görüşmenin akabinde hasta tutuklular ve 28 Şubat tutuklusu askerlerin serbest bırakılmasını olumlu bir adım olarak değerlendirdi ve Erdoğan’a teşekkür etti.

“Kayyumu savundu, sivil anayasa istedi”

CHP, DEM Partili belediyelere kayyum atanmasına da karşı.

Özgür Özel görüşmede Hakkari’ye kayyum atanmasını eleştirdi.

Ancak CHP kaynaklarının anlatımına göre Erdoğan, kayyum atamalarının münasebetlerini anlattı, uygulamayı savundu.

CHP’lilerin izlenimi, 2019 süreci kadar olmasa bile, iktidarın gerekli görmesi halinde kayyum atamalarını sürdüreceği yönünde.

Erdoğan, başta Osman Kavala olmak üzere Gezi tutukluları konusunda da Özel’i dinledi ve değerlendirme yapmadı.

Erdoğan en kapsamlı konuşmayı “yeni anayasa” konusunda yaptı, “artık Türkiye’nin darbe anayasası ile yönetilmemesi” gerektiğini ifade etti.

Özel ise anayasanın büyük kısmının AKP iktidarı döneminde değiştirildiğini anımsatarak öncelikle mevcut anayasanın kararlarına uyulması talebini yineledi.

Ayrıca, iktisattan atanamayan öğretmenlere, siyasi davalara kadar çok sayıda yakıcı sorun bulunduğunu, yeni anayasanın yurttaşların öncelikli gündem unsuru olmadığını ifade etti.

“Etki ajanlığı yargı paketinden çıkarılacak”

Görüşmenin akabinde AKP’den dün değişik bir atak geldi.

CHP’nin de sert tenkitlerine neden olan 9. Yargı Paketi’ne konulması planlanan “etki ajanlığı” düzenlemesinden AKP’nin vazgeçtiği öğrenildi.

CHP kurmayları, AKP yöneticilerinin tesir ajanlığı düzenlemesinin pakette yer almayacağı konusunda kendilerini bilgilendirdiğini ifade etti.

“Etki ajanlığı” düzenlemesinin yargı paketinden çıkarılması direkt olağanlaşma sürecine bağlanmasa da CHP tarafında olumlu karşılandı.

CHP, Genel Kurul’da dün görüşmeleri tamamlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İşçi Yasası değişikliğine engelleme yapmayınca, yasa süratlice Meclis’ten geçti.

CHP’ye göre görüşmelerin devamı, iktidarın atacağı adımlara bağlı

CHP kurmayları, Erdoğan’ın diyaloğu sürdürmekten yana olduğunu, lakin olağanlaşma sürecinin devamı için Özel’in ilettiği sorun başlıkları konusunda adım atılması gerektiğini savunuyor.

İlk görüşme sonrasında 28 Şubat tutuklusu askerlerin tahliyesi, Cumartesi Anneleri’ne Taksim’de anma müsaadesi verilmesi olumlu bulunmakla birlikte daha büyük sıkıntılar konusunda atım atılması gerektiğini belirtiliyor.

Erdoğan’ın problemler konusunda hiçbir somut söz vermediğine dikkat çeken birtakım CHP kurmayları, “Bazı kozmetik adımların atılması kâfi değil. Halkın belirtilen meseleler ile ilgili beklentileri var. Bu bahislerde adım atılmazsa, yalnızca iktidara zaman kazandırma görüşmelerine dönüşürse, bu diyalog sürecinin devamının gelmesi zor” görüşünü dile getiriyor.

Ülkedeki kutuplaşmanın, siyaset lisanının sertleşmesinin sorumlusunun AKP olduğuna dikkat çekilerek, “AKP, Erdoğan, somut adımlar atmalı ki, olağanlaşma, yumuşama olsun. İktidar kanadı görüşmelerin devamı konusunda isteklipartimiz bu mevzuda atılacak adımlara göre bir karar alacaktır” yorumu yapılıyor.

Toplumda olağanlaşma görüşmelerine yüzde 70’e yakın destek olduğuna işaret eden CHP kaynakları, lakin iktidardan somut bir adım görülmemesi halinde bu dayanağın süratle eriyeceği ve hatta CHP aleyhine dönebileceğine dikkat çekiyor.