Ertuğrul Özkök: Orta Doğu’da dengeleri sarsacak bir fotoğraf

Biraz sonra haberin detayları gelince ortaya değişik bir tablo çıkıyor. Karadavi, Lübnan’da yaşayan Sisi karşısı bir Suriye vatandaşıdır. Mısır hükümetinin başvurusu üzerine tutuklanmıştır. Nedeni ise sosyal medyada Esad’ın devrilmesi nedeniyle yaptığı paylaşımdır. Çünküşeyi Mısır için de dilemektedir.

Aynı günlerde Sisi’nin 2017’de yaptığı konuşma viral oluyor
Aynı günlerde sosyal medyada, Mısır Devlet Başkanı Sisi’nin 2017 yılında yaptığı bir konuşma viral olmaya başlıyor. Sisi bu konuşmasında, şunu söylüyor:
 “Suriye’yi parçalamaya çalışan güçlerin sonraki gayesi Mısır’ı parçalayıp bölmektir.”
 “Suriye’yi parçalamaya uğraşan güçler” dediği ülkeler ve örgütler kimlerdir?
Bence değerlendirmeye değer bir husus. Kısaca Suriye’de 36 Toyota kamyonet ile kazanılan Şam iktidarı, Türkiye’nin iktidar yanlısı medyasında “devrim” olarak yüceltilirken; Kahire de bundan sonraki maksadı Mısır’ı parçalamak ve bölmek olan bir hareket Şam’ı, temkinli bir şekilde izliyordu.

Batı medyası dünden itibaren körfez ülkeleri ve Mısır’daki temkinli bekleyişi haber yapıyor
Bu fotoğrafın ortaya çıkmasını izleyen günlerde bölgenin havasında soru işaretleri yükseliyor.

Müslüman Kardeşler’in cinayetle suçlanan bir üyesinin Suriye’nin yeni yöneticisinin yanındaki fotoğrafı yalnızca Kahire’de kaşların çatılmasına neden olmadı. Batı medyasının önde gelen yayınlarında, dünden itibaren, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki “havanın” da temkinli bir bekleyişe dönüştüğü yolunda yorumlar artmaya başladı. Ve dün itibariyle bölgedeki tablo şöyleydi: Körfez Arap ülkelerinde ve Mısır’da temkinli bekleyiş, yükselen soru işaretleri… Türkiye’de giderek barizleşen “Bu işi biz başardık” havası…

HTŞ lideri Ebu Muhammed Colani

Hava dönerken Şam’dan gelen müfredat programı haberi
Mısır ve Suriye’de havanın rengi değişirken, geçen hafta sonunda Şam’dan başlardaki soru işaretini derin kuşkuya çeviren bir haber geldi. Yeni rejim daha ülkenin en acil problemlerine el atmadan, ilk iş olarak Suriye eğitiminde müfredat programını değiştireceğini açıklamıştı. Bunun için 9 sayfalık bir açıklama hazırlanmıştı.

Müfredatta birinci öncelik olarak 2 şeye değer veriliyordu: 1- Esad ve Bs rejiminin ders kitaplarından silinmesi. Bu pek yadırganmayacak bir şeydi. 2-fakat ikinci bir öncelik vardı ki, Suriye’nin bilhassa seküler bölümünde vatandaşının içine kuşku düşürdü.

Müfredatta “şehit” sözünün anlamı
Müfredatın ikinci hususu “şehit” sözünün manasını değiştirmek olmuştu. “Ülkesi için canını veren şahsa şehit denir” aynıi bir sözün yerine, “Allah için ölenlere şehit denir” gibi bir ifade geliyordu. Tabii ki bu sözler Suriye’yi oluşturan kimi toplum kesitlerinde şu fikrin yerleşmesine yol açtı:
 “Demek ki bunlar ülkelerini kurtarmak için savaşmıyor, cihat yapıyorlarmış…” Bu sözleri yalanlama teşebbüsleri oldubu kuşku ülkede insanların bir kısmının içine düştü. Acaba bunların niyeti sonunda İslamcı bir şeriat rejimi mi kurmaktı?

Ve gelen son şok dalga: 4 yıldan önce seçim yok
Ve Şam’dan son düşündürücü mesaj da şahsen Esad’ın sarayının yeni sahibinin ağzından geldi. 
 “Seçimler en erken 4 yıl sonra yapılabilir.” Yani önce Anayasa yapılacak. Sonra seçimler… Tabii İdlib’de bayanları infaz eden bir HTŞ mensubunun Adalet Bakanı olması da bu kuşkuların artmasına neden oldu.

Tugay Uluçevik

Aynı günlerde eski bir büyükelçi “X” paylaşımıyla dikkat çekiyor
İşte tam bu kuşkuların arttığı günlerde… Türk Dışişleri’nin eski en ağır toplarından bir emekli Büyükelçi Tugay Uluçevik, geçen gün X’te yaptığı paylaşımda şöyle diyor: “Bugün Suriye’yi hangi gelişmelerin beklediğinin belli olmadığı bir devirden geçmekteyiz. ‘Suriye halkının legal kabul ettiği güçler bizim için de meşrudur’ biçimindeki demeçlerin vakitsiz çok erken olduğunu düşünüyor, şahsen telaşla karşılıyorum.

Suriye halkının iradesi bugün şimdi demokratik bir düzenek çerçevesinde tecelli etmiş değildir. Suriye halkı müsamahasız, insafsız, müthiş Esad rejiminden kurtulmanın sevinci, coşkusu içinde şovlar yapmaktadır. Kendilerini kimin kurtardığının bile şimdi tam farkında olduklarından da emin değilim.”

Aman dikkat, bu sembol fotoğraf bumerang gibi üzerimize gelebilir
Bu olaydan sonra Türkiye’nin Suriye üzerindeki tesirinin arttığı bir gerçek. Tabii artan bu tesir Türkiye’ye ağır bir sorumluluk da yüklüyor. İslamcı bir HTŞ’yi zapturapt altına almak ne kadar mümkün ?
Bu fotoğrafa iyi bakalım. Mesela o karede FETÖ’nün 15 Temmuz’dan beri “terörist” olarak aranan üst seviye bir üyesini ya da Kandil’in Karayılan’ı gibi bir kişiyi görsek ne hissederdik?

Bütün dünya diğerinin teröristini legalleştirmek için amok koşusu yapıyor
“Olur mu canım” deyip geçmeyin. Bütün dünya Suriye’de bir amok koşusu yapıyor. BM’nin, Türkiye’nin, Avrupa’nın, ABD’nin, Rusya’nın, Çin’in terörist saydığı ve saymaya devam ettiği El Kural orijinli bir İslamcı örgütü el birliği ile legalleştirmek için yarışıyor.

Şunu bilelim ki bu koşu “bizim teröristlerimizi” de yasallaştırma koşusuna dönüştürebilir. İşin garip yanı da şu. HTŞ şimdi kendi halkı gözünde meşrulaştırıcı bir imtihandan geçmedi ve o imtihana da en erken 4 yıl sonra gireceğini resmen açıkladı. Öyleyse ne yapacağız?

Fidan ve Colani

Nükleer silah gücündeki belagat silahları nasıl denetim edilecek
Hep söylüyorum. Ben Orta Doğu uzmanı değilim. ama yıllarca Orta Doğu uzmanı olduğunu söyleyip bizi kapkaranlık bir dehlizin içine sürükleyenlerden daha makul ve serinkanlı bir bakışım var. Benim gördüğüm, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bütün bu gelişmelerin çok farkında. Başından beri çok itidalli ve titiz bir yolda yürümeye çalışıyor. Ama biliyoruz ki, Türk siyasetinin çok önemli bir “belagat şehveti” sorunu var. Bu belagat miting meydanlarında, kalabalıkların önünde denetimsiz hale geliyor ve ince ince inşa edilen siyasetleri bir saniyede imha edecek nükleer güce sahip oluyor. Onu destekleyen şuursuz bir iktidar yandaşlığı ve medyası ile sosyal medyası da elinde gaz bidonu, yangına amok koşusu yapmaya hazır.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yılbaşı konuşmasındaki çok çok önemli iki cümle
Yılbaşı kutlamaları kargaşasında Dışişleri Bakanı Fidan’ın bir konuşmasını atlamışım. Önceki gün Hürriyet’te Sedat Ergin’in yazısında dikkatimi çekti. Fidan, Türkiye’nin ve Avrupa’nın yürümesi gereken yolu çok net gösteriyor ve vurguluyor: “Türkiye 2007’de ya da 2008’de AB’ye üye olsaydı…” diyor Fidan ve ekliyor: “Çünkü o vakitler altın vakitlerdi. Zira Türkiye’ye bu net yol haritası verildiğinde AB ıslahatları yoldaydı… Tekrar Sarkozy öncesi çizgiye dönmek zorundayız.

Bundan Ötürü liyakata dayalı bir üyelik yolu açılmalı. Türkiye bölgede daha tesirli bir güç oluşturmak için Avrupa ile birleşmeli.”

Erdoğan, Ukrayna savaşındaki ince çizgisini izlerse yolumuz açık
Bence Suriye’de devrimci bir heyecana kapılmadan, dünyada hâlâ makul kalabilmiş tek bölge olan Avrupa ile birlikte sağduyulu, tabanda yüzde bir-iki radikal İslamcı oyu koruyacağız korkularına kapılmadan, Suriye’ye yardımcı olmaya çalışmak en iyi yol. Cumhurbaşkanı Erdoğan da Rusya-Ukrayna savaşındaki son derece başarılı siyaseti ve ABD ile ilişkileri sürdürmedeki pragmatizmi ile Suriye’yi fırtınalı sulardan çıkarıp, sakin ve inançlı bir limana yaklaştırmada en çok önemli rolü oynayabilir. Yeter ki şu ihvancı takıntıdan ve dış siyasetimizin celladı olan belagat şehvetinden kurtularak, milli menftlere dayalı barışçı bir dış siyaset izlemeye devam edelim.