Esad, Türkiye-Suriye-Rusya görüşmelerine ilişkin koşullarını açıkladı

Türkiye ile Suriye arasında 11 yıl sonra kurulan ilk temasın akabinde ikinci basamağa geçilmesi planlanan görüşmelerle ilgili Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’dan da bir açıklama geldi. Suriye Devlet Başkanı Esad, Suriye-Türkiye-Rusya arasında planlanan görüşmelerin sonuç vermesi için Türkiye’nin operasyonlara son vermesi gerektiğini söyledi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin‘in Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev’le başkent Şam’da bir araya gelen Esad, istihbarat şeflerini ve savunma bakanlarını bir araya getiren, dışişleri bakanları ve devlet başkanları seviyesinde devam etmesi planlanan üçlü görüşmeler hakkında konuştu.

Suriye Devlet Başkanlığı’nın Facebook hesabından yapılan açıklamaya göre, Esad, Türkiye-Suriye-Rusya temsilcileri arasındaki görüşmelerin somut sonuç vermesi için koşullarını sundu.

Esad, “Bu tıp görüşmeler, verimli olması ve Şam’ın beklediği somut maksatlara ulaşılması için Rusya ve Suriye arasında evvelden koordine edilerek ve planlanarak hazırlanmalı” tabirlerini kullandı. Beşar Esad, Cumhurbaşkanı Erdoğan’la görüşmek için Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine yaptığı operasyonları sonlandırmasi gerektiğini söyledi.

Suriye Devlet Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Esad’ın “Şam’ın beklediği somut sonuçlar arasında Suriye topraklarındaki işgalin sona ermesi ve teröre takviyenin kesilmesi olduğunu söylediği” aktarıldı.

Lavrentyev de Moskova’nın üçlü görüşmeleri değerli bulduğunu, bu görüşmelerin sürmesinin ve dışişleri bakanları seviyesinde temasların kurulmasının kıymet arz ettiğini söyledi.

Çavuşoğlu: Dışişleri Bakanları arasındaki görüşme şubat başında olabilir

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, dün yaptığı açıklamada Türkiye-Rusya-Suriye Dışişleri Bakanları arasında gerçekleşmesi planlanan görüşmenin gelecek hafta yapılacağı bilgisinin doğru olmadığını ifade ederek, “Belki şubat ayının başında olabilir. Rusya’ya kimi tarih tekliflerimiz de oldu. Gelecek hafta için kimi tarih teklifleri yazıldı, çizildi bunlar doğru değilfakat üçlü görüşmeyi önümüzdeki süreçte gerçekleştireceğiz, bu da bir gerçek” dedi.

Suriye İç Savaşı ve Türkiye

Suriye’de protestoların şiddetle bastırılmaya çalışılmasıyla 15 Mart 2011’de başlayan ve hala devam eden, terör örgütlerinden devletlere birçok tarafın dahil olduğu, 2. Dünya Savaşı sonrası devrin en kanlı çatışmalarından olan Suriye İç Savaşı Şam idaresinin Batı dünyasıyla ilişkisini kopardı. Şam’ın ülkenin kimi kısımlarında denetimi kaybetmesiyle oluşan güç boşluğundan faydalanan IŞİD gibi radikal İslamcı gruplar da savaşın tarafı haline geldi.

Türkiye, savaş boyunca Esad’ı devirmeye çalışan muhalif gruplara destek verdi. Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı ve Ahmet Davutoğlu’nun Başbakanlığı’nda Türkiye, artan IŞİD akınları nedeniyle Şah Fırat Operasyonu’nun düzenleyerek TSK’yı Suriye’ye soktu ve Süleyman Şah’ın naaşını taşıdı.

Türkiye, Suriye’nin kuzeydoğusunu terör örgütü olarak tanıdığı SDG’nin denetim etmesini de bir ulusal güvenlik tehdidi olarak görüyor. ABD’nin IŞİD’le mücadele ve devamında SDG ile YPG’yi desteklemesi, Ankara-Washington hattında bir gerginlik konusu.

Türkiye 2016’dan bu yana Suriye’nin kuzeyine 4 kapsamlı operasyon düzenledi. Bu harekatlar 2016’da Cerablus, El-Bab ve Halep’e yapılan Fırat Kalkanı, 2018’de Afrin ve Halep’e yapılan Zeytin Kısmı, 2019’da Rasulayn ve Tel Abyad’a yapılan Barış Pınarı, 2020’de İdlib’e yapılan Bahar Kalkanı harekatları.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, savaş boyunca Esad tersi birçok telaffuz kullandı, Suriye başkanına “katil”, “terörist” dedi, “Muhaliflerin Esad’ı indireceğini” söyledi. Bu periyotta birçok AKP yetkilisi ve iktidara yakın medya kuruluşu Esad’a ‘Esed’ diye hitap etmeye başladı.

2022’de Türk dış siyaseti İsrail, Mısır ve Ermenistan gibi geçmişte krizler yaşadığı ülkelerle olağanlaşma sürecine girerken Şam da gündeme geldi. Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, 2022’nin Ağustos ayındaki bir konuşmasında Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad ile Ekim 2021’de görüştüğünü kamuoyuna duyurdu. Ankara’dan Şam ile de olağanlaşma sürecine girilebileceğine dair sinyaller gelmeye başladı.

Cumhurbaşkanı, Endonezya’daki G20 liderler zirvesi sonrası yaptığı açıklamada, Esad ile ilgili soruya, “Siyasette ebedi olarak dargınlık, kırgınlık, küslük olmaz. Haziran seçiminden sonra bir sil baştan yapabiliriz” şeklinde konuşmuştu.

Erdoğan 23 Kasım’da yaptığı grup toplantısında da, “Esad ile görüşme olabilir, siyasette küslük dargınlık olmaz eninde sonunda adımlarımızı atarız” dedi.

Erdoğan ve Esad, son olarak 2011 yılında telefonda görüşmüştü.