Evcil hayvan klonlatmak yüksek maliyetine karşın yaygınlaşıyor

Emekli New York polis memuru John Mendola, sevgili köpeğine ölümcül kanser teşhisi konduğunda onu klonlatmaya karar verdi. 2006’da Long Island’da görev başındayken, karakola sokakta bulunan küçük, kir içinde bir sokak köpek getirildi. “Tüyleri keçe gibi olmuştu, fırçayla bile açılamayacak haldeydi… ve dişleri de berbattı, yeniden de kesinlikle çok şirindi ve çok minnettardı.” Mendola o gün mesai bitiminde meslektaşlarına, bu beyaz ve kahverengi tüylü köpeği evine götüreceğini, bir barınağa gerek olmadığını söyledi. 52 yaşındaki memur bunun için, “Hayatımda yaptığım en iyi şeydi” diyor. Shih Apso tipi köpek, çocukları ve oyun oynamayı seviyordu. Mendola onun ismini Disney karakterlerinden aldığı ihamla Prenses koydu. Dolly isimli koyun 1996’daki doğumunun akabinde klonlanan ilk göğüslü olmuştu. 10 yıl sonra, 2016’da Prenses’e kanser teşhisi konunca Mendola çabucak ABD’de ticari şekilde köpek ve kedi klonlayan ilk ve tek şirket olan Teksas merkexli Viagen’i aradı.

Mendola süreci, izlediği bir Güney Kore belgeselinden bildiğini söylüyor. 2005’te dünyada ilk defa bir köpeği klonlayan ülke, şu anda bu alanda lider. Viagen Prenses’ten 2017 yılında ölmeden önce doku örneği aldı. Bir yıl sonra bu genetik malzeme kullanılarak vekil bir anne köpekten iki klon yavru doğdu. Yavrular, Prenses ile genetik olarak birebirydı. Mendola onları da Disney karakterlerinin akabinde, Prenses Ariel ve Prenses Yasemin olarak isimlendirdi. “Lekeleri, saçı, her şeyhemen, hatta halleri bile.

Köpeklerin bazen nasıl ayağa kalkıp tüm bedenini salladığını bilirsiniz. İkisi de anda yapıyor, tıpkı Prenses’in yaptığı gibi.” Evcil hayvanların klonlanması tartışmalı bir mevzu, lakin yüksek maliyetine karşın popülaritesi her geçen gün artıyor. Dünyaca ünlü müzikçi Barbra Streisand 2018’de evcil hayvanı Samantha’dan iki yavru klonlatmak için Viagen’i kullandığını açıklamıştı. Barbra Streisand 2006’da köpeği Samantha ile. Farklı klonlama teknikleri var, lakin en çok kullanılan teknikte klonlamak istediğiniz hayvandan alınan bir hücre çekirdeği, genetik malzemesi çıkarılmış bir donör yumurtaya enjekte ediliyor. Yumurtanın laboratuvar ortamında bir embriyoya dönüşmesi sağlanıyor. Embriyo daha sonra bir vekil annenin rahmine yerleştiriliyor. Viagen’in işvereni Blake Russell, klonlamak istediğiniz hayvanın genetik malzemesinin, klonlama süreci gerçekleşmeden önce neredeyse süresiz olarak saklanabileceğini söylüyor.

Bu, gerecin çok düşük ısılarda tutulması ya da kriyoprezervasyon sayesinde gerçekleşiyor. Şirketin üzerinde çalıştığı her köpek ve kedinin sağlığına dikkat ettiğini, çalışmalarının tüm ABD kanunlarına uyduğunu belirtiyor. Blake Russell Blake Russell Fakat hayvansever kuruluşların bölümle ilgili çok önemli tasaları var. Örneğin, birtakım bilimsel çalışmalar klonlanmış hayvanların hastalığa daha yatkın olduğunu öne sürüyor. Bir diğer tenkit noktası da, sanayinin muvaffakiyet oranı yüksek olmaması. Zinde ve sağlıklı doğmayan çok sayıda klon bulunuyor. New York’taki Columbia Üniversitesi’nin hazırladığı 2018 tarihli bir rapor, ortalama muvaffakiyet oranının yalnızca yüzde 20 olduğunu gösteriyor. Hayvan sağlığı uzmanı Penny Hawkins, bağış için yumurtaları alınan dişi hayvanlar ve taşıyıcı gebeler için sürecin acı verici ve üzücü olabileceğini söylüyor. Ayrıyeten, klonlanmış bir hayvanın, davranış söylediği söz edilen olduğunda, asla özgün hayvanın tam bir kopyası olamayacağını söylüyor.

“Bir hayvanda DNA’lardan çok daha fazlası var ve klonlanmış hayvanlar kaçınılmaz olarak farklı hayat tecrübelerine, bu da farklı kişiliklere sahip olmalarıyla sonuçlanacak.” Geçen yıl bir Viagen yetkilisi de hayvanın kişiliğinin yüzde 25’inin yetiştirilme biçimi ya da beslenmesiyle oluştuğunu söylemişti. Getty Images Güney Kore’deki bir klonlama tesisinde taşıyıcı anneleriyle birlikte klonlanmış iki beagle yavrusu Dr Hawkins şunları ekliyor: “Ailelerinin kesimi olması için yeni bir evcil hayvan arayan herkese, barınaklarda yuva arayan binlerce hayvandan birini sahiplenmelerini öneriyoruz”. Ayrıyeten klonun terk edilmiş hayvan nüfusu krizini tetikleyeceği düşünülüyor. Genetikçi Andrew Hessel, sorumlu bir şekilde yapıldığında evcil hayvan klonlamanın çok az etik tasaya yol açtığını söylüyor. “Birisi ‘evlat edinilebilecek tüm bu diğer hayvanlar varken neden kendi hayvanını klonlayasın?’ diyebilir. argümanı insan çocuklarla ilgili de sunabilirsiniz. Evlat edinilebilecek tüm bu çocuklar dururken neden kendi çocuğunuz var? Evcil hayvanlar da ailenin bir üyesi oluyor.” Long Island’a dönersek Mendola, Prenses Ariel ve Prenses Yasemin’in sağlıklı ve mutlu olduğunu söylüyor. Orjinal Prenses hayatını kaybetmeden önce Bebe isimli öteki bir köpeği daha sahiplenen Mendola, ikizlerin onunla iyi anlaştığını da ekliyor. Ve Bebe bu yıl beklenmedik bir şekilde hayatını kaybettiğinde Mendola çoktan onun genetik gerecini gelecek bir klon için saklamıştı bile.