Fehmi Koru: Anayasa ve Anayasa Mahkemesi’nin tartışma gündeminde olduğu günümüzde, beklenen çıkış, Haşim Kılıç’tan geldi…

Fehmi Koru*

Sorunlarla dolu günümüz Türkiye’sinin tartışma gündeminde, ilk sırada, anayasa ve Anayasa Mahkemesi bulunuyor. Anayasa ortada dururken bir dizi anayasaya aykırı kararlar ve süreçler gözleniyor. Anayasa Mahkemesi’nin anayasadan hareketle aldığı kararlar, anayasa gereği mahkemeleri de bağlarken, bir mahkeme o kararı uygulamıyor, bir öteki mahkeme de o kararın alınmasında oy kullanan dokuz üye için suç duyurusunda bulunabiliyor.

Anayasa Mahkemesi kurum olarak, suçlanan üyeleri de ferdî olarak kendilerine yönelik haller karşısında sessiz kalıyor.

Yapabildikleri, kararlarında ısrar etmekten ibaret…

Dün ilk tepki sayılabilecek bir çıkış Anayasa Mahkemesi’nin eski başkanı Haşim Kılıç’tan geldi. Demokraside Birlik Vakfı‘nın düzenlediği ‘Türkiye’nin İkinci Yüzyılında Tam Demokrasi Maksadı ve Yeni Anayasa’dan Beklentiler Paneli’nde bir konuşma yaptı Haşim Kılıç ve yaşanan sorunların temelinde var olan yanlışlıklar hakkında teşhislerini paylaştı.

Yaptığı doyurucu bir konuşma; hatta onun düzeyindeki bir şahıstan gelmesi bakımından, mesajları bayağı gözü pek da sayılabilir.

Ortamın gürültüsüne kurban gitmemesi için, konuşmasından can alıcı kısımları sizler için buraya aktarıyorum.

Haşim Kılıç’ın konuşmasından kısımlar:

“Geriye doğru gittiğiniz zaman Türkiye iki bahiste çok önemli sıkıntı çekmiş: birisi ifade özgürlüğü, başkası de din ve vicdan özgürlüğü ve problemlerimiz hep bu eksende doğmuş.

1961 Anayasası’nda Cumhuriyet’in nitelikleri belirtilmiş; demokratik, laik, sosyal bir hukuk devleti olarak nitelendirilmiştir. Fakat bu kavramların içleri, doldurması gereken kurum tarafından kozmik hukuk kıymetlerine uygun olarak doldurulmadığından ötürü mlesef sıkıntılar yaşayarak geldik.

İfade özgürlüğünün içerisine basın özgürlüğünü de, örgütlenme ve toplantı ve gösteri yürüyüşünü de katabilirsiniz.

Din ve vicdan özgürlüğü konusunda da tarihi ve fahiş yanılgılar yapılarak belli bir noktaya kadar gelindi ve bugün kimi hususlarda şikayet ediyorsak, birtakım hususları eleştiriyorsak, mutlu değilsek, bu, laiklik konusunun içinin üniversal manada doldurulamadığındandır.

Biz ne demokrasinin ne laikliğin ne hukuk devletinin ne de sosyal devletin içini gereğince doldurduk. Bunu yapması gereken Anayasa Mahkemesi’ydi. Anayasa Mahkemesi yorum hakkı olan, anayasayı yorumlayan ve ‘Anayasa Mahkemesi ne diyorsa anayasa odur’ olan bir kurum bizim için.

Ama bunların içi doldurulamadı.

Bugün Cumhurbaşkanlığı sisteminden şayet rahatsız olan varsa -ki rahatsızlık var- ve tepki varsa, bu reaksiyonun altında bu tarihi gerçekler vardır.

İfade özgürlüğüyle ilgili… Hepiniz biliyorsunuz, söylemeye gerek yok, bir vakitler 141, 142, 163 silahlarıyla insanlar tarandı, hapishanelerde yer kalmamıştı. Her ne hikmetse bizim yargı yahut siyasetçilerimiz bu mevzuda çok kabiliyetli, kesinlikle bir şey buluyoruz.

Rahmetli Turgut Özal 141, 142, 163’ü kaldırdı, gerisinden bu sefer 299. madde çıktı. Bugün Cumhurbaşkanı’na hakaretten yüz binlerce dosya soruşturma açıldı ve bu soruşturmanın bir kısmı kovuşturmayla sonuçlandı, o kovuşturmaların sonunda da 25 ile 30 bin arasında insan mahkum oldu. Bu nedir biliyor musunuz? Bu bir yerleri muhafaza ismine cezalandırmak için bir silah olarak kullanma aracıdır.

Bugün, biliyorsunuz 312’nci madde terörle gayretle ilgili, yok terörü övmeyle ilgili, önemli manada yorumlar yapılarak mahkemelerimiz kararlar veriyorlar. 10 sene önce bir tweet attı diye insanlar yargılandı ve hapishanelere düştü. Bugün bizim hapishanelerimizde 300 binin üzerinde insan var.

Biz tutukluluk konusunu bile cezalandırma aracı olarak kullandık; maddede yazmasına karşın keyfi yorumlarımızla, insanları tutuklayarak hapishanelerde bekletmek durumunda kaldık.

Bir anayasa var, bir de anayasanın uygulanması ve yorumu var. Bir laiklik var, laikliğin uygulanması ve yorumlanması var. Bir hukuk devleti var, hukuk devletinin uygulanması ve yorumu var. Şu Anda soruyorum, bunların hangisi suçlu?

Bugün problemimiz ne anayasa bence, ne de maddelerimizdir. Bunu uygulayan ve yorumlayan insanlarımızdır. Yargı erkine verilmiş olan yorum hakkı mlesef isabetli kullanılmıyor. Kullanılmadığı için de bu sıkıntıların ülkede bıraktığı yakıcı ve yıkıcı tesirlerini mlesef çözemiyoruz, çözemedik.

Anayasa’nın 177 unsuru var, 177 hususun 121 unsuru değişmiş. Yaklaşık 51 hususu ikinci ve üçüncü sefer değişmiş. Bunun 34 hususu AK Parti öncesinde değişmiş, AK Parti iktidarıyla birlikte de 79 madde değişmiş. Şu Anda bana söyler misiniz, ortada bir darbe anayasası var mı? Bundan Ötürü bugün çektiğimiz meşakkatlerin altına baktığımız zaman, o yapılan değişikliklerden kaynaklanıyor.

Eğer Anayasa Mahkemesi’nin 15 üyesinin 12’sini sayın Cumhurbaşkanı seçiyor, 3 adedini Meclis seçiyor ve Meclis’te de çoğunluğunuz varsa şayet, 15’ini de benzeyenirade seçmiş dersek yanlış yapmış olur muyuz? Hakimler Savcılar Kurulu’nun 13 üyesi var, 6’sını sayın Cumhurbaşkanı seçiyor, 7’sini parlamento seçiyor. Bu parlamentodaki seçimlerin mevcut iktidar tarafından yönetildiği, onların iradesiyle seçildiği konusunda bir kaygımız var mı?

Türkiye’de üç tane kurum var. Birisi Anayasa Mahkemesi, birisi Hakimler Savcılar Kurulu, birisi de Yüksek Seçim Kurulu‘dur. Bu üç kurumun tarafsız ve bağımsız olmasını temin etmedikçe biz bu sıkıntılarımızdan asla kurtulamayız.

Eğer yargıda bu türlü bir sorun varsa, bunun iktisada olan yansımalarını, sosyal hayata olan yansımalarını düşündüğünüzde, bunun temelinde yatan tek şey, hukuk güvenliğinin yaratılamamasıdır. Hukuk güvenliğini yaratamadığımız için de bugün para siyasetleriyle, mali siyasetlerle dövizi indiriyoruz faizi çıkarıyoruz, faizi indiriyoruz dövizi çıkarıyoruz ve ekonomiyi ihya etmeye çalışıyoruz.

Bunlar yapay önlemler, gerçek önlem bağımsız ve tarafsız herkesin rahatlıkla kanatlarının altına sığınacağı bir yargıyı teşekkül ettirmektir.”

Önemli bir konuşma.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.