Fehmi Koru: Cirleklik yapan çıksa da seçimlere gölge düşürülmesine imkan verilmemeli

Fehmi Koru*

Meral Akşener Anadolu’da kullanıldığını bilhassa belirtmiş, lakin bugüne kadar herhangi bir kişinin ağzından hiç işitmedim ‘cirleklik’ sözcüğünü. Kullanımda olan çabucak her sözcüğe yer verilen D. Mehmet Doğan’ın ‘Büyük Türkçe Sözlük’ ve İlhan Ayverdi’nin üç ciltlik ‘Misalli Büyük Türkçe Sözlük’ benzeri müracaat kaynaklarında aradım, onlarda da bulamadım.

Eskiler ‘siyak’ ve ‘sibak’ kavramlarını kullanarak yeni işitilen her sözcüğü geçtiği cümlede öncesi ve sonrasındaki tabirlere bakarak anlamlandırma yoluna masraflardı; o yolu da denedim lakin tekrar bir sonuca varamadım.

Sizler de deneyin diye Akşener’in cümlelerini motamot aktarıyorum:

“Seçim güvenliği konusunda 6 siyasi partinin ve sandıkların başındaki kararlı müşahit ve liderlerimizi oraya koyduğumuz zaman ne SADAT’ı ne MADAT’ı tesirli olamaz. Zira İstanbul’da bu denendi. / ‘Denendi’ derken SADAT manasında demiyorum. İstanbul’da çıkan sonucu, Anadolu’da derler ‘cirleklik yapma’ diye. ‘Hayır’ dendi. ama sonuç ne oldu? O ıslak imzalı tutanaklar olduğu için, o 13 bin 500’lük farkı ortadan kaldıramadılar. Hani ‘bir şeyler olmuştur’ dendi ya o zaman. Bu milletin o denli özel bir yanı vardır ki; iradesine el uzattığınız zaman Osmanlı tokadının çiftini atıyor.”

“Cirleklik yapma” ile galiba “Oyun bozanlık yapma” manası kast ediliyor.

Üstte alıntıladığım sözünden, İYİ Parti genel liderinin, sandık ortaya konulduğunda hile hurda yoluyla seçmenin iradesine müdahale edilebileceği tasasının yersiz olduğu kanaati taşıdığını anlıyorum.

Genel liderin cümlelerine yansıyan güçlü kanaate karşın, ülke genelinde sandığa sahip çıkma konusunda her türlü önlem alma konusu herhalde ihmal edilmeyecektir.

Millet İttifakı içerisinde yer alan ya da onlarla birlikte hareket edeceğini belli eden partilerden oluşan ‘6’lı masa’ ilk olarak ‘seçim güvenliği’ konusunda alınacak tedbirleri görüşmek üzere bir alt komisyon oluşturmuştu. Bildiğim kadarıyla komisyon ilk toplantısını da yaptı.

Umarım, o toplantı baştan sona değişik partilerden iştirakçilerin birbirlerine takılmalarıyla geçip orada boşuna nefes tüketilmemiştir.

‘Seçim güvenliği’ demokrasilerde en dikkate alınan bahistir. Sandığa düşen her oy pahalıdır ve bu sebeple de tek bir oyun bile zayi olmaması, kayıtlara doğru geçirilmesi, değerlendirmeye alınırken yanlış yönlendirilmemesi ve nihayetinde sonucun hak ve adalete uygun biçimde ilan edilmesi için her türlü önlem alınır.

Bizde her seçim sonrasında ilan edilen sonuçlara itiraz edenler çıkar, lakin çok partili sisteme geçildikten sonraki ilk seçim (1946) sonrasında yapılan hiçbir seçime organize bir sahtekarlık bulaştığı söylenemez.

Dünyanın her tarafında seçime hile karıştırmak isteyenler çıkmış, seçmen iradesine müdahaleyi deneyenler kesinlikle olmuştur, bundan sonra da olacaktır; zati o sebeple de dikkati elden bırakmamak gerekiyor.

Hile yapıldığı iddiası en son İstanbul seçiminde ortaya atılmıştı ve Yüksek Seçim Kurulu (YSK) herkesi şaşırtarak, zarfa atılan iki oydan ikisini geçerli saydığı halde büyükşehir belediye başkanlığı için kullanılan üçüncü oyu, üstelik birkaç kere saydırdıktan sonra, oylamanın tekrarlanması için yeniden seçime gidilmesine karar vermişti.

İlk seçimde sandığa kuralsız müdahale var mıydı bilmiyoruz, lakin YSK’nin yaptığı da bir tıp seçime müdahaleydi.

Tekrarlanan seçim ilk sonucu destekli biçimde pekiştirdi.

Sonrasında meydana gelen tartışmalardan, seçime katılan bütün partilerin sandık güvenliğini sağlamak için özel uğraş gösterdiği öğrenilmişti.

Halbuki sandık güvenliği, kanunlara göre, başında birer yargıcın bulunduğu kent ve ilçelerdeki seçim konseylerinin görevi.

Daha evvelce sandık güvenliği kanunla her seçim bölgesindeki en kıdemli yargıca emanet edilirken, iktidar cephesinin kısa süre önce Meclis’ten geçirdiği yeni seçim yasası bu kuralı değiştirerek ‘en kıdemli yargıç’ yerine ismi kurayla belirlenen birinci sınıfa ayrılmış herhangi bir yargıcın o görevi üstlenmesini mümkün kıldı.

Muhalefetin bu değişikliğe itirazları Anayasa Mahkemesi’ne taşındı.

Anayasa Mahkemesi fazla gecikmeden o husus da dahil itirazlar hakkında karara varmalı.

Verilecek iptal kararı sandık güvenliği ile ilgili kuşkuların ortadan kalkmasına yarayacağı, kuşkuları devam ettirecek farklı bir karara varılırsa o da partilerin daha tesirli önlemler almasına yol açacaktır.

Seçim sonuçlarına gölge düşürecek kuşkulara yer verilmemesine ve o denli bir ortam doğduğunda kuşkuların ortadan kalkmasına iktidar cephesi de katkı sağlamak zorunda.

Zorunda, çünkü  sonuçları tartışmalı seçimler, iktidara kim gelirse gelsin, ülkenin geleceğini karartmaktan öbür bir işe yaramaz.

Yapılan son seçimin öncesinde, sandık başında ve sonrasında meydana gelen gelişmeler yüzünden Belarus bir türlü kendine gelemedi.

Başta ekonomi olmak üzere pek çok alanda problemler yaşanan günümüzde, yapılacak seçime gölge düşmesi, Türkiye’de hiç kimsenin, -iktidar ve muhalefet fark etmez- hiçbir partinin asla istememesi gereken bir durumdur.

Meral Akşener’i bu bahiste kesin kararlılığa sevk edenin, iktidar cephesini zayıf, muhalefeti oluşturan partileri güçlü gösteren kamuoyu yoklamaları olduğu anlaşılıyor. Araştırmalarda muhalefet partileri ve muhalefetin çıkaracağı cumhurbaşkanı adayı önde gözüküyor zira.

Gerçek durum da anketlere yansıyan midir?

Olabilir.

olmayabilir de.

Anketlerin yalnız bizde değil pek çok ülkede yanılabildiği görüldü.

Bilhassa çetin bir atmosferde geçmesi beklenen önümüzdeki seçimde sonuçların kimsenin itiraz edemeyeceği bir güveni yansıtması gerekiyor.

Cirleklik yapmak isteyenlere de imkan tanınmamalı.

Artık ne demekse…

*bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.