Fehmi Koru: Tunus’ta başlayana “Arap baharı” adı verildi, Fransa’da başlayan “Avrupa kışı”na dönüşebilir

* Fehmi Koru

Fransa alevlere teslim. Şimdi hayatının baharını yaşamakta olan bir gence, polisin açtığı ve amacına isabet edip öldüren ateş, bir kıvılcıma dönüştü. Fransa’nın belli başlı kentlerinin sokakları yangın yerine döndü.

Onyedi yaşındaki Nahel’in vefatını, yaşadıkları ve vatandaşı oldukları ülkede devlet kurumlarının ayrımcılık yaptığının son örneği olarak değerlendirenler, günlerdir sokakları terk etmiyorlar. Ayaklananların çoğu genç. Fransa aniden -yeniden- bir iç-savaş görüntüsü veriyor.

Bu görünüm Tunus’ta görüldüğünde, kıvılcım yalnızca orada kalmamış öbür ülkelere de sıçramıştı ve ‘Arap baharı’ adını almıştı. Daha önce meydana gelmiş gibi sokak hareketlerinden de biliyoruz; Fransa buna aynı olaylara şerbetli, güvenlik tedbirlerini artırarak ve orantısız şiddet uygulamaktan da çekinmeyerek, kalkışmayı sonlandırmanin yolunu buluyor.

Hiç kuşkusuz bu sefer da o denli olabilir.

Olabilirfakat her meydana gelen kalkışma Fransız toplumunda izlerini bırakıyor.

Siyaset buna aynı hareketlenmelerden etkileniyor.

Aşırı sağ ve partileri, her kalkışma olayından sonra, toplumdan daha fazla destek buluyor.

Başında Marine Le Pen’in bulunduğu Ulusal Birlik (Rassemblement National) isimli parti -eski ismi Milliyetçi Cephe (Front National) idi- seçimlerin hepsinde oyunu artırmayı ve parlamentodaki ikinci parti olmayı bu sayede başardı. 2007 seçiminde yüzde 10’un biraz üzerinde oy alabilen UBP, geçen yıl yapılan seçimde parlamentoya 89 milletvekili çıkarmayı sağlayan yüzde 23.4’lük bir oya kavuştu.

Etkilenme Avrupa ülkelerinde aşırı-sağın siyasi arenada yükselmesi biçiminde dışa vuruyor.

İspanya’da Vox adlı sağcı parti evvelce halktan ilgi görmezken şimdilerde tabanını artırdığı benzeri birtakım küçük yerlerde yönetimi de ele geçirebildi.

Türkiye’nin NATO üyeliğine itiraz ettiği İsveç’te Ankara’yı kızdıran eylemleri destekleyen İsveç Demokratları adını taşıyan aşırı sağcı parti, 2022 seçimlerinde %20’nin üzerinde oy alarak Meclis’te temsil hakkı elde etti ve ikinci büyük parti oluverdi.

Hollanda’da da Demokrasi Forumu adını taşıyan aşırı sağcı parti parlamentoda temsil ediliyor.

Dikkat ettiyseniz, İsveç’te ve Hollanda’da demokrasinin temel prensipleriyle çelişkili programlara sahip aşırı sağcı iki partinin ikisi de, tuhaf bir biçimde, adlarında ‘demokrasi’ sözcüğünü kullanmaktalar.

İtalya’da başında Giorgia Meloni adlı bayanın bulunduğu ‘İtalya’nın Kardeşleri’ adını taşıyan aşırı sağcı parti iktidarda ve Meloni ülkesinin başbakanı bugün.

Meloni aynı zamanda Avrupa Muhafazakarlar ve Reformcular Partisi’nin de lideri.

Bu durumda rol oynayan en çok önemli sebeplerin başında Fransa’da zaman zaman başgösteren hareketlenme geliyor.

“Fransa’da Emmanuel Macron’dan sonra cumhurbaşkanı kim olabilir” sorusunun yanıtı bu son hareketlenmeyle birlikte daha kolay verilebilir hale geliyor.

Marine Le Pen.

Le Pen 2017 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci cinse kalarak Macron karşısında %33.99 oranında oy almıştı. Geçen yıl (2022) yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde yeniden ikinci çeşitte Macron ile yarıştı, yenildi ama oyunu %41,5’a çıkarmayı başardı.

Yeni bir seçimde Fransa’nın başına aşırı sağcı bir cumhurbaşkanı –Marine Le Pen– gelebilir.

Avrupa kışı esas o zaman başlar benzerime geliyor.

Zaten bu sebeple, olanları iyi değerlendiremeyenler sonuçsuz kalması mukadder buna kalkışmaları desteklerken, polis kurşunuyla hayatını kaybeden 17 yaşındaki Nahel’in ailesi fertleri de dahil ülkenin derisi beyaz olmayan vatandaşları, gelişmeyi tedirginlikle izliyorlar.

Her kalkışma, onların Fransa’daki vatandaşlık statülerini biraz daha aşındırıyor, daha az eşit vatandaşlar haline geliyorlar.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.