“Girişimciler için çok zor bir dönem”

DO Venture Partners Kurucu Ortağı His Öktem Clark katıldığı Bloomberg HT yayınında teşebbüsçüler için zor bir dönem olduğunu vurguladı.

Globalde teşebbüsçüler için çok çalkantılı bir periyottan geçildiğini söyleyen Clark “Bu dönem Kovid ile başladı. 2020 yılında ben de dahil olmak üzere yatırımcılar olarak çok fazla yatırım yapmadık; zira önümüzü göremedik. O periyotta teşebbüsçüler de çok zorlandılar;daha sonra tekrar yatırım yapılmaya başlandı. Bu sefer ise bu yatırılmayan yatırımlar 2021’de sisteme enjekte edildi ve 2021’de çok yüksek değerlemelerle teşebbüsçüler çok kolay para buldular. Yani 2021’de o ‘çok kolay para’ dediğimiz dönemi yaşadık. Daha eseri bile olmayan teşebbüsçüler 30-40 milyon dolar değerlemeyle yatırım aldılar. Bu sefer o balon şişti” diye konuştu.

Bu bol para periyodun ise geçen sene Mart ayında FED’in faizleri artırmasıyla birlikte sona erdiğini ifade eden Clark “Tabi her faiz artırımı, hem teşebbüsçüler hem de yatırım fonları için kapitale ve paraya erişimi çok zorlaştırıyor. Bundan Ötürü şimdi da herkes nefesini tutmuş durumda kimse yatırım yapmıyor. Eylül ayında FED faizleri artırmadıfakat faizlerin yüksek kalacağının sinyalini verdi bundan ötürü herkes hala rahat bir nefes alamadı. Sonuçta şimdi teşebbüsçüler için çok zor bir dönem. Hem yatırım müddetleri çok uzadı hem kimse yatırım yapmak istemiyor” dedi.

“Yatırım almak istiyorsan değerlemeden feragat etmen gerekiyor”

Clark “Amerika’nın resesyon beklentileri 2024’e ertelendi ve bu sefer herkes kendini 2024’e hazırlıyor yani önümüzü göremiyoruz. Amerika’da olan biten yalnızca Amerika’da kalmıyor bütün dünyayı etkiliyor. Amerika’daki faiz oranları Türkiye’yi etkiliyor. Dolar ile kimi araçları sağlayan girişimcilerin maliyetleri çok arttı. Şu anda girişimcilerin bu türbülanslı dönemi atlatabilmeleri için birkaç yol var. Bir tanesi tekrar yatırım arayışına gidebilirler, ama bu sefer yüzde 30-50 arası düşük değerlemeleri kabul etmeleri gerekecek. Bu yalnızca Türkiye’ye özel bir durum değil, dünyada da bu bu türlü. Şu anda yatırım almak istiyorsan değerlemeden feragat etmen gerekiyor ya da bekleyecek ve kârlılığını artırmaya odaklanacak” tabirlerini kullandı.

Clark “Bence bir sonraki Unicorn’lar çok başarılı olan Startup’larda çalışan arkadaşların kurduğu şirketler olacak. Bu biraz usta çırak ilgisi, orada görüp sonra gidip kendin kuruyorsun. Bizde şöyle bir niyet oluyor önce Türkiye’de bir başlayayım sonra diğer pazarlara bakarım sonra Dünyaya açılırım bir niyet oluyor. Bu çok yanlış bir fikir. İlk günden vizyonu küresel olarak kurmak gerekiyor. Bugün bir Türk girişimcisinin rakibi yalnızca Türkler değil, Hindistan’daki ya da Çin’deki ya da Silikon Vadisindeki bir startup da onun rakibi. Bu rekabete karşı ilk günden vizyonunuzu globalde oturtmanız ve altını doldurmanız gerekiyor.

“Amerika’da büyük şirketler halka arzdan sonra çalışanlarına pay verdiler”

TÜBİTAK Dayanaklarına de değinen Clark “Bugün Türkiye’de TÜBİTAK’ın verdiği takviyeleri ne Avrupa’da ne de Amerika’da Silicon Vadisinde bulmak mümkün değil. Tabi herşeyin daha iyisi yapılabilir. Benim görüşüm bu destek programlarının tesir tahlil kısmında biraz daha baş yormamız gerekiyor. Yani bu kadar farklı programlar var ama hangisinin çıktısı ekonomik bir katma bedele dönüşmüş hangisi faydalı o korrelasyonların bulunup programların düzgünleştirmeye gitmesi gerekiyor. Türkiye’de şimdi 450’ye yakın melek yatırımcı var, Amerika’da bu sayı 450 bin. Amerika’da büyük şirketler halka arzdan sonra çalışanlarına pay verdiler ve hepsi milyoner oldufakat sonra bu çalışanlar melek yatırımcı olup bu paraları ekosisteme geri verdiler. Türkiye’de de bu türlü bir sistemin altyapısının kurulması lazım” diye konuştu.