Görüşmeler sonuçsuz kaldı: ABD ile İran anlaşamadı

Pakistan’ın başkenti İslamabad’da düzenlenen İran-ABD görüşmelerinin sona erdiği duyuruldu. Yaklaşık 21 saat süren müzakerelerde, özellikle Hürmüz Boğazı ve nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması gibi başlıklarda uzlaşma sağlanamadığı bildirildi.

İran basınına göre İran heyetinin çeşitli girişimlerle ABD tarafını ortak bir çerçeveye yönlendirmeye çalıştığı ifade edilirken, ABD’nin aşırı taleplerinin anlaşma zemininin oluşmasını engellediği iddia edildi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İslamabad’da İran ile yapılan müzakerelerin bir anlaşmaya varılamadan sona erdiğini açıkladı. Vance, 21 saattir bu konuyla uğraştıklarını ve İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptıklarını belirtirken, “Görüşme yapmamız iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız. Bence bu, ABD için olduğundan çok İran için kötü bir haber. Dolayısıyla bir anlaşmaya varamadan ABD’ye geri dönüyoruz” ifadelerini kullandı.

“Hürmüz Boğazı müzakereleri daha karmaşık bir hale getirdi”

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise müzakerelerin sonuç vermesinin ABD’nin aşırı talepleri ve hukuk dışı isteklerinden kaynaklandığını belirtti. Bekayi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Pakistan’da İran heyeti açısından yoğun ve uzun bir gün yaşandığını ifade etti.

Bekayi, görüşmelerde Hürmüz Boğazı, nükleer mesele, savaş tazminatı, yaptırımların kaldırılması, İran ve bölgeye yönelik savaşın tamamen sona erdirilmesi gibi konuların ele alındığını aktardı. “Bu diplomatik sürecin başarısı, karşı tarafın ciddiyetine ve iyi niyetine, aşırı taleplerden ve yasa dışı isteklerden kaçınmasına ve İran’ın meşru hak ve çıkarlarını kabul etmesine bağlıdır” ifadelerini kullandı.

İranlı sözcü, ABD’nin geçmişte sözünde durmadığını ve kötü niyetli davrandığını da unutmadıklarını belirtti. ABD ve İsrail’in işlediği ağır suçların da affedilmeyeceğini vurguladı.

Bekayi, görüşmelerin 40 günlük bir savaşın ardından ABD’ye duyulan güvensizlik ortamında gerçekleştiğini belirterek, “Bu nedenle tek bir toplantıda anlaşmaya varılmaması doğaldır. Zaten kimsenin böyle bir beklentisi de yoktu” dedi. İran devlet televizyonuna yaptığı değerlendirmede, söz konusu sürecin yalnızca güvensizlik değil, aynı zamanda kuşku ve şüphe atmosferinde yürütüldüğünü ifade etti.

İranlı sözcü, Hürmüz Boğazı ve bölgesel konuların müzakerelere eklenmesinin süreci daha karmaşık hale getirdiğini belirtti. Görüşmelerin devam edip etmeyeceğine ilişkin ise herhangi bir değerlendirmede bulunmadı.

“Basit bir teklifle ayrılıyoruz, İranlıların kabul edip etmeyeceğini göreceğiz”

ABD Başkan Yardımcısı Vance, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, İran’ın nükleer silah konusunda beklenen taahhütleri vermediğini ifade etti. Vance, “Gerçek şu ki, İran’ın nükleer silah peşinde koşmayacağına ve nükleer silaha ulaşmasını sağlayacak araçları aramayacağına dair kesin bir taahhüt görmemiz gerekiyor. İranlıların uzun vadede nükleer silah geliştirmeyeceklerine dair temel bir taahhüdü görüyor muyuz? Henüz bunu görmedik” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’nin temel taleplerini açık şekilde ortaya koyduğunu belirten Vance, İran’ın bu şartları kabul etmemeyi tercih ettiğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ile sürece ilişkin birden fazla görüşme yaptıklarını da aktardı.

Vance, “Buradan ayrılıyoruz ve çok basit bir teklifle, nihai ve en iyi teklifimiz olan bir mutabakat metniyle ayrılıyoruz. İranlıların bunu kabul edip etmeyeceğini göreceğiz” ifadelerini kullandı.

Öte yandan, Fars Haber Ajansı, Batı medyasında yer alan “şiddetli gerginlik” iddialarının gerçeği yansıtmadığını bildirdi. Ajans, müzakere protokolü gereği görüşmelerin yapıldığı otelde herhangi bir medya kuruluşunun bulunmadığını, yalnızca ABD ve İran heyetleri ile Pakistanlı yetkililerin yer aldığını aktardı. Bu nedenle görüşmelerin içeriden gözlemlenmesinin mümkün olmadığı ve “şiddetli gerginlik”, “üyelerin el sıkışması” veya “Tahran’dan yeni bir ismin katılması” gibi iddiaların doğruyu yansıtmadığı kaydedildi.