Havacılık dalının ilk çeyrek karnesi

KUTAY KORAP/BLOOMBERG HT ARAŞTIRMA

2022 yılının ilk çeyreğinde havacılık sektöründe fiyatlı yolcu gelirleri (RPKs) bir evvelki yıla göre önemli oranda artmaya devam etse de, pandemi öncesi düzeyinin yaklaşık yüzde 40 altında kalmayı sürdürüyor.

Bilhassa bu yılın ilk çeyreğinde Çin’deki Omikron varyantı, olsa Rusya-Ukrayna savaşı ve enflasyonist ortam negatif tesirler arasında yer alıyor. Diğer taraftan kargo cephesinde ilk çeyrekte güçlü tablo çizilse de, Mart ayında yolcu trafiğindeki negatif münasebetler kargo ünitesini de etkiledi.

Her ne kadar yolcu sayılarında havayolu firmaları pandemi öncesi düzeyinin altında kalsa da, kargo üniteleri ciroyu desteklemeyi sürdürüyor.

Aşağıdaki tabloda yer alan havayolu firmalarının kargo gelirleri; hem bir evvelki yılın hem de 2019’un ilk çeyreğine göre çok önemli oranda yükselirken, ciro içerisindeki hisselerinde da artış görüldü. Deniz yolu nakliyedeki aksaklıklar ve artan maliyetlerin yanı sıra, süratli tedarik konusundaki talebin sürmesi hava kargoyu destekliyor.

Yolcu sayılarında ise geçen yılın ilk çeyreğine göre artış sürerken, çoğu firma da pandemi öncesinin altında kalmaya devam ediyor.

2022 yılının ilk çeyreğinde global havayolu firmalarının ciroları pandemi öncesi düzeyin yaklaşık yüzde 30 civarında altında kalırken, Türk Hava Yolları cirosunu pandemi öncesinin üzerine çıkardı. Bilhassa gerek Pazar hissesi gerekse toplam gelir içerisinde kargo hissesi en yüksek firmalar arasında Türk Hava Yolları yer aldı. Pegasus’ta ise ciro pandemi öncesinin yalnızca yüzde 7 altında bulunuyor.

Dünya genelinde seyahat kısıtlamalarının kaldırılması ve TL’nin yabancı para ünitelerine karşı değer kaybı Türkiye’yi cazip turizm destinasyonu haline getiriyor. 2022 yılının ilk çeyrek sayılarına göre; Türkiye’de dış hatlar cephesinde yolcu sayılarında toparlanma iç çizgilere görece daha iyi bir performans ortaya koyuyor.

2022 yılının ilk üç ayında Türk Hava Yolları 12 milyon 650 bin yolcu, Pegasus 4 milyon 850 bin, TAV Havalimanları ise 2022 yılının ilk üç ayında yaklaşık 10 milyon yolcu konuk etti.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali dal açısından belirsizlik yarattı. 2000’li yılların başında toplam turist içerisinde Rus ve Ukraynalı ziyaretçilerin toplam turist içindeki hissesi yüzde 8 iken, geçen yıl bu oran yüzde 27’lere ulaştı.

İşgal sonrasında iki ülke vatandaşlarının alım gücündeki azalma, savaş meçhullüğü ve önceliklerin değişmesi kesim açısından bir risk ögesi oluşturabileceği düşünülüyor. Avrupa Birliği ve ABD’nin Rusya’ya yaptırımları sonrasında Türk firmalarının bu süreçten olumlu etkilenebileceği de savunuluyor.

Rus havayolu firmalarının uçuşlarının olmadığı ve ülkeye giriş-çıkışlarda yaptırım uygulayan şirketlerin operasyonlarını sağlamadığı ortamda Türk şirketleri avantaj sağlayabileceği düşünülüyor.

Ayrıyeten kargo operasyonları olan Türk Hava Yolları’nın savaşın verdiği tedarik zincirindeki aksamalardan yararlanabilir. İç hatlar tarafında ise tavan bilet fiyat uygulamasının yukarı çekilmesi, alım gücündeki bozulma ve tatil fiyatlarındaki çok önemli artış oranları yolcu sayıları açısından risk ögesi oluşturabilir.

Şirketlerin net işletme zararı azalmaya devam ederken maliyet yönetimi, gelir elde edebilme kapasitesinin geri dönmesi ve global mobilitenini ivmelenmeye devam etmesi tesirli oldu.