HDP’li Paylan’dan Bakan Ersoy’a: Alevilerin ibadethaneleri sizin bakanlığınıza bağlandı; burada bir eşitlik görüyor musunuz?

HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bütçe görüşmeleri sırasında, Bakan Mehmet Nuri Ersoy’a; “Dün Alevilerle ilgili bir yasa Meclis’ten geçti ve Alevilerin ibadethaneleri sizin bakanlığınıza bağlandı. Burada siz bir eşitlik görüyor musunuz? ‘Dindar bir toplum yetiştirmeye çalışıyoruz’ diyorsunuz. Sayın Cumhurbaşkanı bunu söylüyor. Benim bağlı olduğum Ermeni Patrikhanesi de dindar bir toplum yetiştirmek istiyor, onların da amaçladığı o. Rum Patrikhanesi de dindar bir toplum yetiştirmek istiyoronlar eşit koşullarda bu mücadeleyi yürütmüyorlar. Bakın, bütçeden, Sünni Müslümanlara, o inanca bütün kaynaklar ayrılırken ne Ermeni Patrikhanesi’ne, ne Rum Patrikhanesi’ne beş kuruş kaynak ayrılmıyor ve onların din insanı yetiştirmesi için gereken ruhban okulları hâlâ kapalı durumda. Burada büyük bir adaletsizlik görmüyor musunuz?” dedi.

HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bütçesi üzerindeki görüşmeler sırasında konuştu. Paylan, şunları söyledi:

“Kültür siyasetleri bir ülkenin toplumsal barışı için olmazsa olmazıdır”

“Turizm Bakanlığı boyutuyla daha çok ilgileniyorsunuzfakat Kültür Bakanlığı boyutu sadece sizin düşündüğünüz, burada vizyonunu ortaya koyduğunuz kadar bence kıymetsiz bir mesele değil. Kültür siyasetleri bir ülkenin toplumsal barışı için olmazsa olmazıdır yani toplumsal barışı sağlamak kültür siyasetlerinden geçer. Bilhassa de bizim gibi çok lisanlı, çok kültürlü, çok inançlı, çok kimlikli toplumlarda bu toplumsal barışı sağlamak için sizin ortaya koyacağınız kültür vizyonu çok önemli. Maalesef, neredeyse beş yıldır Bakansınız, bu yıl da ortaya koyduğunuz vizyonda biz bunu göremedik Toplumsal barışla ilgili sıkıntılarımız var; eşit yurttaşlıkla ilgili meselelerimiz var; lisanımızın, kimliğimizin, inancımızın, mezhebimizin eşit olması, devletin eşit bakması konusunda sıkıntılarımız var. Bu da toplumsal barış konusunda bizleri biraz geriye itiyor.

“Eşit yurttaşlık çerçevesinde bakabilirsek aslında meseleleri çözeceğiz”

Dün Alevilerle ilgili bir yasa Meclis’ten geçti ve Alevilerin ibadethaneleri sizin bakanlığınıza bağlandı. Burada siz bir eşitlik görüyor musunuz? ‘Dindar bir toplum yetiştirmeye çalışıyoruz’ diyorsunuz. Sayın Cumhurbaşkanı bunu söylüyor. Benim bağlı olduğum Ermeni Patrikhanesi de dindar bir toplum yetiştirmek istiyor onların da amaçladığı o. Rum Patrikhanesi de dindar bir toplum yetiştirmek istiyoronlar eşit kurallarda bu mücadeleyi yürütmüyorlar. Bakın, bütçeden, Sünni Müslümanlara, o inanca bütün kaynaklar ayrılırken ne Ermeni Patrikhanesi’ne, ne Rum Patrikhanesi’ne beş kuruş kaynak ayrılmıyor ve onların din insanı yetiştirmesi için gereken ruhban okulları hâlâ kapalı durumda. Burada büyük bir adaletsizlik görmüyor musunuz? Biliyorum, şimdi, siz çıkacaksınız, diyeceksiniz ki: ‘Yunanistan dasını yapıyor.’ Tencere tabanın kara, seninki benden kara. Meğer bizler vatandaşız, bizler bir yerden gelmedik, bizler mülteci değiliz. Bakın, bu manada eşit yurttaşlık çerçevesinde bakabilirsek aslında sıkıntıları çözeceğiz ve bu manada Türkiye anahtar bir ülkedir.

“Biz çok kimlikliği, çok kültürlülüğü özümsemiş bir toplumuz”

Biz, çok kimlikli, çok kültürlülüğü bilen bir toplumuz. Diğer topluluklar maalesef, milliyetçilik yarışlarıyla benzeyenhataları yapmışlar. Yunanistan’ın da yaptığı yanılgıları yok mu? Var.o yanılgıları onların yüzüne vurmak için bizlerin doğruyu yapıp birlikte, Türkiye’nin Türk’üyle, Kürt’üyle, Ermeni’siyle, Rum’uyla, hep birlikte onların o yanılgılarını yüzlerine vurmamız gerekir.fakat siz ne yapıyorsunuz? ‘Mütekabiliyet var. Yunanistan, oradaki Türk azınlığa belli yanlışlar yapıyor. Biz de burada o yanlışları yapabiliriz’ diyorsunuz. Bunlar yanlış siyasetlerdir. Biz anahtar bir ülkeyiz, biz çok kimlikliği, çok kültürlülüğü özümsemiş bir toplumuz; o denli olmalıyızpolitikalarınız maalesef bunlardan uzak.

Biz hepimiz Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarıyız. Ben de bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıyım. Siz bana bakarken tahminen bir Ermeni, bir Hristiyan görüyorsunuzfakat ben her şeyden önce bir beşerim ve binlerce yıldır cetlerim bu topraklarda yaşadılar, biz bir yerden gelmedik. ama siz vizyonunuzda ne söylüyorsunuz? ‘Bizim soydaşlarımız’ diyorsunuz. Dünyada kimi milliyetçi topluluklarda ya da homojen topluluklarda soydaştan bahsedenler olabilir, yanlıştır.dünyada soydaş kimliğinden, soydaşa dayalı vatandaş tarifinden bahsedebilecek en son ülkelerden biri Türkiye’dir. Zira binlerce yıldır burada pek çok medeniyet bir ortada yaşadık. İngiltere de imparatorluk olan bir ülke. İmparatorluk geçmişte, pek çok yerde hegemonya sürmüş, Hindistan’da, dünyanın pek çok yerinde, Avustralya’da. Bugün İngiltere’nin başbakanı Rishi Sunak oldu. Herhangi bir İngiliz itiraz etti mi? Edemedi, etmedi; etmek isteyen bile edemedi. Orada ırkçılığın hegemonyası yok, orada liyakate bakılıyor, orada vatandaşlığa bakılıyor, orada soya bakılmıyor.

“‘Türkler ve Akraba Toplulukları’ derken kimi kastediyorsunuz?”

‘Türkler ve Akraba Toplulukları’ derken kimi kastediyorsunuz? Türkleri başka tutuyorsunuz ve başkalarına ‘akraba toplulukları’ diyorsunuz. Ben sizinle akraba değilim bildiğim kadarıyla. Bizler hepimiz vatandaşlarız, o yüzden vatandaş çerçevesinde bakmamız lazım ve hepimizin eşit yurttaşlık çerçevesinde bakmamız lazım. İşte, toplumsal barış konusunda sıkıntılarımız varsa bunları çözecek olan sizin kültür politikalarınız. Kimliklerimiz onurumuz, hepimizin kimliği onurumuz. Ben bir Ermeni’yim. Hristiyan’ım ve bu kimliklerimi yaşatmaya çalışıyorum, Ermeni lisanını yaşatmaya çalışıyorumfakat ben bütün lisanların, bütün inançların yaşamasını istiyorum. Ermeni okullarında Ermeni lisanını yaşatmak için mücadele veriyoruz, çocuklarımız Ermenice lisanını de öğrensin. Bakın, ben o okulda okudum, Türkçe de konuşabiliyorum, diğer lisanları de konuşabiliyorum, çok dilliyim, bundan da gurur duyuyorum. Mademki kimliklerimiz onurumuz, hepimiz dillerimizi, kimliklerimizi yaşatmak için eşit olmalıyızbütçeden beş kuruş kaynak ayrılmıyor azınlık okullarına. Kürtçe lisanını yaşatmakla ilgili kaynaklar ayrılmıyor, Romanların kültürlerini yaşatmak için bütçe ayrılmıyor.

“Bölgesel barışla ilgili de anahtar ülke Türkiye”

Bölgesel barışla ilgili de anahtar ülke Türkiye. Yani Yunanistan’la sıkıntılarımız var değil mi? Meğer Yunanistan’a gittiğiniz de bir bakıyorsunuz ki kültürümüz aynı. Yani Ege’deki, Marmara’daki kültür ile İstanbul’daki kültür ile Atina’daki, Selanik’teki kültür.şeyleri yiyoruz, benzeyenşekilde dans ediyoruz, neredeyse insanlar şekilde gülüyor,şekilde espri yapıyor. Yunanistan’da sıkıntıları aşmak için kültür siyasetleri önemli. Suriye’deki meseleleri aşmak için de kültür siyasetleri önemli. Türkçü bakış maalesef, Suriye’deki meseleleri çözemez. Meğer sonun her iki tarafında da pek çok halk var, Kürtler var, Aleviler, Sünniler, Türkmenler, Süryaniler, Ermeniler hepsi bir ortada yaşıyorlar. Bu bakış hem Türkiye’de demokrasiyi sağlar hem de bölgesel barışı sağlar.” (ANKA)