İklim krizi: COP26’da verilen sözlerin ne kadarı tutuldu?

Bu neden önemli?
BM Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), fosil yakıtların dünyanın karbon emisyonlarının yüzde 64’ünden sorumlu olduğunu belirtiyor.

Şimdiye kadar ne yapıldı?
Dünyada yeni kömür santrali kurmayı planlayan 34 ülke var. Geçen yıl 41 olan bu sayıda düşüş yaşandığını görüyoruz. Aynı vakitte dünyada en çok kömür kullanan ülke olan Çin, “uluslararası mutabakatlı kömür santrali projelerinin tamamını sona erdirmeyı” kabul etti. Ancak kömür kullanımında ikinci sırada olan Hindistan, Nisan’da kömürle çalışan 100 tane yeni santral kuracağını ve üretimini artıracağını açıkladı.

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre (IEA) 2021’de fosil yakıt sübvansiyonları arttı. fakat London School of Economics’ten Sabrina Muller, bunun Rus gazından uzaklaşmak için süreksiz bir tedbir olabileceğine işaret etti.

Ormansızlaşma: Brezilya çalışmaları yavaşlatıyor

COP26’da anlaşılan neydi?
Dünyadaki ormanların yüzde 85’ini kapsayan 100’den fazla ülke, 2030 yılına kadar ormansızlaşmayı durdurmayı taahhüt etti.

Bu neden önemli?
Ağaçlar her yıl karbonsioksit emisyonlarının yaklaşık yüzde 10’unu atmosferden çekiyor, bundan ötürü bu taraftaki çalışmalar hayati ehemmiyet taşıyor.

Şimdiye kadar ne yapıldı?
Dünyadaki tüm ormanların yarısı beş ülkede bulunuyor.

Bunlar Rusya, Brezilya, Kanada, ABD ve Çin. Bu ülkelerin maksatları ve çalışmaları ormansızlaşmayı durdurmak için çok önemli. Nisan ayında ABD Başkanı Joe Biden, hükümete ait topraklardaki bakir ormanların korunmasına dair bir anlaşma imzaladı. Ancak Amazon yağmur ormanlarının yarısından fazlasını barındıran Brezilya’da ormansızlaşma geçen yıla kıyasla yüzde 69 oranında arttı. Dünya Kaynakları Enstitüsü’nden (WRI) Frances Seymour, Brezilya hükümetinin “çevreyi muhafaza kurallarını gevşetmesinin akabinde bu haberin sürpriz olmadığını” söyledi.

Bu alanda büyük bir sorun daha Rusya’da yaşanan orman yangınları. Rusya, geçen yıl orman yangınlarında 6.5 milyon hektar ormanlık alanı kaybetti.

İklim finansmanı: Daha fazla destek gerekiyor

Daha evvelki COP doruklarında anlaşılan neydi?
Zengin ülkeler, daha fakir ülkelere iklim gayeleri doğrultusunda kullanmak için yıllık 100 milyar dolar finansal destek sunmayı kabul etti. Ülkeler 2020 yılında bu maksadı tutturamadı.

Bu neden önemli?
Gelişmekte olan ülkeler fosil yakıtlardan uzaklaşmak ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmak için gelişmiş ülkelerin dayanağına ihtiyaç duyuyor. Gelişmekte olan ülkelerin vakitte iklim krizinin tesirleriyle mücadele etmek ve tedbir almak için de takviyeye ihtiyacı var.

Şimdiye kadar ne yapıldı?
Avrupa Birliği ülkeleri, ABD, Kanada ve Avustralya gelişen ülkelere sağlayacağı finansal takviyesi artırmayı kabul etti. Lakin WRI, bu ülkelerin belirlediği finansal destek düzeyinin zenginlik oranları ve geçmişteki emisyon ölçüleri göz önünde bulundurulduğunda yetersiz kaldığını belirtti.

İngiltere, Fransa, Almanya ve Japonya şimdilik gerekli finansal dayanağı sağlıyor.

Metan gazı: Durum giderek kötüleşiyor

Daha önce anlaşılan neydi?
100’den fazla ülke, 2030 yılına kadar metan gazı emisyonlarını yüzde 30 oranında azaltmak konusunda anlaşmıştı. Metan gazı emisyonları en yüksek olan Çin, Rusya ve Hindistan gibi ülkeler şimdi bu muahedeyi kabul etmedi. Çin, sadece ABD ile bu husus üzerinde çalışmayı kabul etti.

Bu neden önemli?
Metan gazı, dünyada insanlık faaliyetleri sonucunda meydana gelen global ısınmanın üçte birinden sorumlu.

Şimdiye kadar ne oldu?
Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetimi’nin verilerine göre geçen sene global metan gazı emisyonları rekor düzeyde yükseldi. Metan gazı emisyonlarının en büyük sorumlusu tarım sanayisi ve enerji sektörü. BBC