İlk yerli müşahede uydusu RASATın görev mühleti doldu

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, RASAT için TÜBİTAK UZAY Yerleşkesi’nde 11’inci yıl dönümü kutlama merasimi düzenlendi. Merasime, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, TÜBİTAK UZAY Enstitüsü Müdürü Mesut Gökten ve Enstitüsü çalışanları katıldı.

Varank, merasimdeki konuşmasında, RASAT’ın Türkiye için bir ilk olduğunu, bir emeğin ve uğraşın göstergesi niteliğini taşıdığını söyledi.

Uydunun Türk beşerinin kabiliyetlerini gözler önüne serdiğini vurgulayan Varank, “RASAT, Türkiye’yi tam bağımsız yapma gayretinin en somut örneği. Türk mühendis ve teknisyenlerinin, bilim insanlarının ne kadar mahir ve kabiliyetli olduğunun da örneğini yaşıyoruz. 3 yıl ömrü olacak diye tasarlanan ürün, 11 yıl boyunca ülkemize hizmet etti. Vatandaşlarımızın sıkıntılarını da giderecek şekilde bu uydudan faydalanıldı, milli güvenliğimizle alakalı çok hassas noktalarda fonksiyonlar gördü. Bu da bizim insanımızın kabiliyetinin ne kadar yüksek olduğunun bir göstergesi.” dedi.

“Düğünümüz ‘İMECE’ ve ‘TÜRKSAT 6A’ ile olacak”

Varank, Türkiye’nin kendi milli siyasetini uygulayabilen tam bağımsız bir ülke olması için uzay alanında da çaba göstermesinin değerine dikkati çekerek, ülkede bunun bayraktarlığını TÜBİTAK UZAY’ın yaptığını ve yapmaya da devam edeceğini dile getirdi.

Esprili bir lisanla RASAT için gerçekleştirilen merasimin bir manada bir “cenaze töreni” olduğunu ifade eden Varank, şöyle konuştu:

“Önümüze gelecek İMECE Projesi, TÜRKSAT 6A Projesi bizim düğünlerimiz olacak. İnşallah şu düğünlerimizi İMECE ile 6A ile yapalım, çok hoş gururları ülkemize kazandıralım, ordumuzun, güvenlik kuvvetlerimizin ve istihbarat teşkilatımızın muhtaçlıklarını yerine getirelim. Bizim çocuklarımız, torunlarımız ve bu ülkenin geleceği için çok daha sıkı çalışmamız ve bu işlere aceleylefakat kararlılıkla devam etmemiz lazım. RASAT’taki başarımız daim olsun, emeği geçen bütün arkadaşlarımızı kutluyorum.”

TÜBİTAK Başkanı Mandal da düzenlenen programda RASAT Projesi’nde farklı süreçlerde görev alan TÜBİTAK UZAY çalışanlarıyla sohbet ettiğini ifade ederek, “2011 yılında RASAT için yaşadıkları heyecanı gelecek yıl İMECE ve TÜRKSAT 6A için biz de yaşamak istiyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

12 milyon kilometrekarelik alanı görüntüledi

17 Ağustos 2011’de Rusya’nın Yasny Fırlatma Üssü’nden Denepr fırlatma aracıyla uzaya gönderilen RASAT, fırlatmadan 969 saniye sonra, Dünya’dan 687 kilometre yükseklikteki hedef yörüngesine muvaffakiyetle yerleşmişti.

Bugüne kadar yörüngesinde 58 bin 726 tur atan RASAT ile toplam 22 bin 203 sefer iletişim kuruldu. RASAT’ın 7,5 metre PAN ve 15 metre RGB çözünürlüğe sahip kamerası tarafından yaklaşık 3 bin 284 kere görüntü çekilerek toplam 13 bin 362 kare görüntü kaydedildi.

Bir çerçeve görüntü boyutu 30×30 kilometre olan ve tek seferde 33 çerçeve yani 960 kilometre uzunluğunda şerit görüntüler alabilen uyduyla 12 milyon 25 bin 800 kilometrekarelik alanın imajı hizmete sunularak çok geniş bir uydu imajı arşivi ülkeye kazandırıldı.

RASAT’ın çektiği imgelere GEZGİN’den ulaşılabiliyor

Elde edilen ham görüntüler işlendikten sonra, il bölge planlama, ormancılık, tarım, afet yönetimi ve hedeflerle kullanıma sunuldu. Bunun yanı sıra Gerçek Vakitli Görüntü Sürece (GEZGİN) Portalı’na da bunlar aktarıldı. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, e-Devlet şifreleri ile www.gezgin.gov.tr adresinden çekilen tüm arşiv manzaralarına bedelsiz erişim sağlayabiliyor.

Yerli ve milli ekipmanlara uzay tarihçesi kazandırıldı

TÜBİTAK UZAY’da bir teknoloji transfer projesi olarak gerçekleştirilen BİLSAT Uydusu’nun, 2003’te muvaffakiyetle tamamlanmasıyla ilk elektro-optik yer müşahede uydusu uzaya fırlatılmış oldu. BİLSAT Projesi’nden kazanılan tecrübelerle 2004-2011 yıllarında geliştirilen ilk yer müşahede uydusu olan RASAT ise 3 yıl tasarım ömrüyle yerli olarak üretildi. Devreye alma basamağı sürecinde RASAT’a gerekli yazılımların yüklenmesi, uydunun test edilmesi ve çekeceği manzaraların yere indirilmesi amacıyla Ankara’nın yanı sıra Norveç’te bulunan süreksiz yer istasyonu da kullanıldı.

TÜBİTAK UZAY tarafından tasarlanan, üretilen ve test edilen Yüksek Performanslı Uçuş Bilgisayarı (BİLGE), X-Bant Verici ve GEZGİN ekipmanlarıyla yer istasyonu yazılımları RASAT Projesi’nde başarılı bir şekilde kullanılarak uzay tarihçesi kazanmış oldu. Böylece, TÜBİTAK UZAY yalnızca sistem düzeyinde değil alt sistemler kapsamında da yetkinliğini ortaya koyarak ülkede uzay alanında Teknoloji Hazırlık Düzeyi 9’a ulaşan tek kurum haline geldi.

RASAT uydusuyla edinilen altyapı, bilgi birikimi, yetişmiş insan kaynağı ve deneyim sayesinde GÖKTÜRK-2 Projesi başlatıldı.

RASAT’ta uzay tarihçesi kazanan alt sistemlere yenileri eklenerek GÖKTÜRK-2 uydusu geliştirildi. Milli ve yerli olarak gerçekleştirilen bu iki uydu projesi, ülkenin uzay alanında farkındalığının artmasına çok büyük katkılar sağlayarak yeni uydu projelerinin önünü açmış oldu.