İmamoğlu: İstanbul, Avrupa’daki şehirler arasında iklim değişikliğinin kıyısal etkilerine karşı en savunmasız şehir

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından Dubai’de düzenlenen 2023 İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP28) konuştu. Doğayı muhafazanın topluluklar arasında iş birliğini gerektiren ortak bir çalışma olduğuna vurgu yapan İmamoğlu, “İstanbul, Avrupa’daki kentler arasında iklim değişikliğinin kıyısal tesirlerine karşı en savunmasız il olarak tespit edilmiştir. 2023 yılı boyunca, şiddetli kuraklıklara sebep olan tarihi yüksek sıcaklıklar gözlemlenmiştir ve eş vakitli olarak sellerle mücadele etmiştir. İklim değişikliğine bağlı ekstrem hava şartları, çoktan İstanbul’un kapısına gelmiştir. İstanbul, iklim değişikliği tesirini azaltmak için tedbirler alsa da iklim adaletini sağlamak için daha geniş ölçekli kolektif bir gayretin gerekli olduğunu fark etmemiz gerekmektedir” dedi.

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından Dubai’de düzenlenen 2023 İklim Değişikliği Konferansı’na (COP28) katıldı. İmamoğlu, 2 farklı panelde kendisine yöneltilen soruları yanıtladı.

Expo City’de düzenlenen COP28’in “Yeşil Kentler: Sürdürülebilir Kentleşme için Finansın Artırılması” bahisli panele, İmamoğlu ile birlikte Varşova Belediye Başkanı Rafal Trzaskowski, Fas Guelmim Ouned Noun Bölgesi Başkanı Mbarka Bouaida, Global Altyapı Tesisi (GIF) Başkanı Astrid Manroth ve Meridiam CEO’su Thierry Deau katıldı. 

2 başka panele katılıp soruları yanıtladı

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Sürdürülebilir Altyapı Yönetici Yöneticisi Nandita Parshad’ın yönettiği panelde İmamoğlu’na, “İstanbul, diğer kentlerle aynı, fakat ölçeklerine bağlı olarak daha kompleks, kentsel ve iklimsel problemlerle yüzleşen global bir mega kenttir. İstanbul, İklim Değişikliği Eylem Planı devam etmekte iken bununla el ele gidecek olan bir Yeşil İl Eylem Planı geliştirmektedir. Bu, İstanbul’un yeşil ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmekteki kararlılığına dayanmaktadır. Bu stratejik planların İstanbul’a hem iklim amaçlarıyla örtüşen hem de il sakinlerinin hayat kalitesini güzelleştirecek yatırımlar için finansmana öncelik verme ve erişim sağlamada nasıl yardımcı olacağı konusunda görüşlerinizi bizlerle paylaşabilir misiniz” sorusu yöneltildi. 

İmamoğlu, bu soruya şu karşılığı verdi: 

”Vizyonumuz, İstanbul’u ray odaklı bir altyapıya kaydırmaktır”

Sürdürülebilirlik konusunda acele ihtiyacı gören İstanbul, dikkatle iki stratejik plan geliştirmiştir: Yeşil İl Eylem Planı ve İklim Değişikliği Eylem Planı. Bu teşebbüsler, çevresel manada daha şuurlu bir kent peyzajına yol açmayı hedeflemektedir. Planlar, İstanbul’un iklim maksatları için finansmana erişimini kolaylaştırmada kritik bir rol oynamaktadır. Ayrıyeten, potansiyel yatırımcılar ve finans kuruluşları için ikna edici dokümanlardır. Eylem yol haritamızın İstanbul’un sürdürülebilirlik çalışmalarına nasıl yarar sağladığını sizlere göstermek isterim. Bu, metro sistemimizdeki yakın vakitte gerçekleştirdiğimiz genişlemede açıkça görünmektedir.

Öncelikle size biraz bağlamdan bahsetmek isterim. İstanbul, büyük oranda tekerlekli ulaşıma dayanmaktadır. 2019 yılında, çoğunlukla günde 11,7 milyon yolcu taşıyan otobüsler ile birincil toplu taşıma tekniği otoyollardı. Bu sayı, tüm toplu taşıma yolcularının yüzde 77,1’ini oluşturmaktadır. İstanbul kamu otobüslerinin operatörü İETT, günde 4 milyon seyahati yönetmektedir. Bu sayının diğer Avrupa şehirlerindei yoktur. İstanbul’u 2050 yılına kadar karbon nötr ve iklim dirençli bir kente dönüştürme gayemiz için, sürdürülebilir kentsel hareketliliği başarmamız gerekmektedir. Bu nedenle, vizyonumuz İstanbul’u ray odaklı bir altyapıya kaydırmaktır. İstanbul, kentsel ray ağında, 5 yıldan kısa bir süre içerisinde, yılda ortalama 13 kilometre, toplam 65 kilometrelik muazzam bir genişleme gözlemledi. Bu çok önemli ilerleme, külliyen belediye finansmanının ve insan kaynaklarının odaklı kullanımı sayesinde mümkün olmuştur.”

”Yeşil tahvil ihracında rekor kırdık” 

Şehirlerin iklim amaçlarını başarmaları için bir finans aracı ‘yeşil tahvildir’. Kasım ayında, 5 yıl vadeli, toplam 715 milyon ABD Doları fiyatındaki Türkiye’nin ilk belediye yeşil tahvilini Londra Borsası’nda ihraç etmiştir. Bu sayede Türkiye’nin ‘2023 Yeşil Tahvil’ amacının yarısını, bağımsız şekilde başarmış bulunduk. Bu, rekor kıran bir milattır. Ayrıyeten ülkeye yabancı döviz girişini artırmaktadır. 200’den fazla global yatırım kurumunun ilgisini çeken yeşil teşebbüslerimiz, uluslararası tanınırlık kazanmaktadır. Bu başarılı teşebbüs, daha yeşil ve çevresel manada sürdürülebilir İstanbul vizyonumuzun direkt sonucudur.

Finansman açısından bakacak olursak, daha çok azaltmaya odaklanan projeler, bilhassa merkezinde elektrik teşebbüsleri bulunan projeler, daha kolay finansman bulmaktadır. ama İstanbul gibi mega kentler için adaptasyon projelerine öncelik vermek, gün geçtikçe daha çok ehemmiyet kazanmaktadır. Bu teşebbüsler; sele, susuzluğa ve iklim değişikliğinin gündelik tesirlerine karşı altyapının güçlendirilmesini kapsamaktadır. Parklara yapılan yatırımlar, vatandaşlarımızı muhafazayı hedeflemektedir, lakin mevcut altyapının güçlendirilmesi için finansal takviyeye acil bir ihtiyaç vardır.

”İstanbul, iklim değişikliğinin kıyısal tesirlerine karşı en savunmasız şehir”

Bazı il ve ülkelerin, başkalarına göre, iklime karşı daha savunmasız olduğu gerçeğini kabul etmemiz gerekmektedir. İstanbul, Avrupa’daki kentler arasında iklim değişikliğinin kıyısal tesirlerine karşı en savunmasız il olarak tespit edilmiştir. 2023 yılı boyunca, şiddetli kuraklıklara sebep olan tarihi yüksek sıcaklıklar gözlemlenmiştir ve eş vakitli olarak sellerle mücadele etmiştir. İklim değişikliğine bağlı ekstrem hava şartları, çoktan İstanbul’un kapısına gelmiştir. İstanbul, iklim değişikliği tesirini azaltmak için tedbirler alsa da iklim adaletini sağlamak için daha geniş ölçekli kolektif bir uğraşın gerekli olduğunu fark etmemiz gerekmektedir.”

”Doğa dostu bir il vizyonunuz nedir?” sorusunu yanıtladı

İmamoğlu’nun COP28’de katıldığı diğer panelin konusu ise “Şehirlerde Jenerasyon Yenilenmesi İçin Tohumun Ekilmesi” oldu. BM Çevre Programı İklim İçin Tabiat Kısmı Başkanı Mirey Atallah’ın yönettiği panelin diğer konuşmacıları; Bonn Belediye Başkanı Katja Dörner, ABD Seattle Parklar ve Yeşil Alanlar Yöneticisi Anthony-Paul Diaz ve Almanya Federal Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Bakanlığı ismine Eyalet Bakanı Jochen Flasbarth oldu. İmamoğlu, panelde kendisine yöneltilen, “İstanbul’un kent tabiatını yenilemek için gerçekleştirdiği çalışmalardan bahsedebilir misiniz? Dünyanın farklı noktalarındaki diğer kentlere örnek olacak tabiat dostu bir il vizyonunuz nedir” sorusunu da şu şekilde yanıtladı: 

”İstanbul’u daha yeşil bir kente dönüştürmeyi hedefliyoruz”

İstanbul, Avrupa’daki kıyı kentleri arasında, iklim değişikliğine karşı en çok risk altında bulunan kenttir. Bu nedenle, İstanbul için özel olarak tasarlanmış çeşitli eylem planını acilen hayata geçirmemiz gerekmekteydi. İstanbul’u daha yeşil bir kente dönüştürmeyi hedefliyoruz. Bu, temel kıymetlerimizin üç ana tarafından biridir. 2019’dan bu yana, ‘Yeşil İstanbul’ vizyonunda kararlılığımızı, çok sayıda yeni kent ormanı ve geniş kent parkı açarak göstermekteyiz. İBB, 15 Ömür Vadisi inşası dahil olmak üzere, 10 milyon metrekareyi aşan bir alanı kaplayan projelere başlamıştır. Ayrıyeten, 4 milyon metrekareden fazla yeşil alanı yakın vakitte geliştirdik ve kamu kullanımına açtık. 2019 yılında, kentsel yeşil alanlardaki biyolojik çeşitliliği korumak ve arttırmak ismine, ‘Yaban İstanbul’ projesi geliştirildi. Yaban hayatını kapsayıcı bu tasarım ve müdafaa yaklaşımı, yırtıcı cinslerin barındırılması ve korunması ekosistem hizmetleri sağlamayı amaçlamaktadır.

”Doğayı korumak, topluluklar arasında iş birliğini gerektiren ortak bir çalışmadır”

Doğayı korumak, topluluklar arasında iş birliğini gerektiren ortak bir çalışmadır. ‘Koru İstanbul’u bu nedenle bir eylem daveti olarak başlattık. İsim, Türkçe bir söz oyunudur. Çünkü ‘koru’ sözü hem korumak hem de fidanlık manası taşımaktadır. Akademisyenler, köylüler, meslek odaları ve STK’lar dahil, 525 paydaşı, İstanbul’un yeşil alanlarının muhtaçlıklarını anlamak üzere bir araya getirdik. Ayrıyeten, kent kurulları aracılığıyla, kentimizde doğayı korumak konusunda, İstanbullulardan direkt geri dönüş aldık. İstanbul’da, çok sayıda mikro iklimin mevcut olduğu, güçlü bir biyolojik çeşitlilik vardır. 2020 ulusal biyolojik çeşitlilik envanteri, il ve etrafındaki içbölgede 2500’den fazla flora ve eğrelti çeşidi olduğunu göstermiştir.

7 çok önemli bitki alanında, 270 ender ve endemik çeşit, İstanbul’da barınmaktadır. Tabiat, bizlere birbirimize bağlılığımızı hatırlatmada çok önemli bir rol oynamaktadır. Onarım stratejimizin temelinde, ‘dayanışma belediyesi’ ideolojimizle örtüşen kolektif bir efor yatmaktadır. Bu prensip, yönetişimde yol göstericimizdir. İstanbul’da, toplum önderliğindeki teşebbüsleri ve kamu iştirakini vurgulamak, evvelki belediye idarelerinin yaklaşımından büyük bir farklılaşma göstermektedir. Bu, iklim değişikliğine adaptasyon problemine karşı demokratik yanıtın değerini kabul eden bir yaklaşımdır. İklim değişikliğini siyasetin dışına çıkarmamız elzemdir. Hepimizin bu sıkıntıyla birlikte yüzleştiğimizi hatırlamamız gerekmektedir.”

“Conference of the Parties”, yani “Taraflar Konferansı” manasına gelen COP Zirvesi, BM tarafından her yıl düzenlenen uluslararası bir iklim konferansı. Konferansa, 1994’te yürürlüğe giren ve uluslararası bir anlaşma olan, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ni (UNFCCC) imzalayan tüm ülkeler katılıyor. (ANKA)