İran’a Hürmüz Boğazı’nda kontrol yetkisi verecek anlaşma masada

Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı kaynak ile iki bölgesel yetkili, İran ile Umman arasında yürütülen ve beş aydır süren ABD-İran savaşını sona erdirmeyi amaçlayan anlaşma taslağının, Tahran’a Hürmüz Boğazı üzerinden Körfez’e giriş yapan gemiler üzerinde kontrol yetkisi tanıyacağını söyledi.

ABD tarafından öneriye ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Başkan Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın yakın olduğunu belirtirken, ABD’li yetkililer ise enerji sevkiyatı açısından dünyanın en kritik deniz ticaret yollarından biri olan boğazın kontrolünün İran’a bırakılmasını kabul etmeyeceklerini birçok kez dile getirdi.

Böyle bir anlaşmanın hayata geçmesi halinde, ABD ve İsrail’in şubat ayında başlattığı savaşın ardından bölgesel güç dengesi önemli ölçüde İran lehine değişmiş olacak. Çatışmalar öncesinde Hürmüz Boğazı, herhangi bir ücret veya kısıtlama olmaksızın tüm ticari gemilerin kullanımına açıktı.

Bölgedeki diplomatik girişimler kapsamında İran ile Umman, kuzey ve güney kanalları üzerinden ortak kontrol ettikleri Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin ikili görüşmeler yürütüyor. İran, görüşmelerde “önemli ilerleme” sağlandığını açıklarken, hem giriş hem de çıkış yönündeki deniz trafiğinin İran karasuları üzerinden geçeceğini bildirdi.

Öte yandan Reuters’ın görüştüğü beş kaynağa göre İran, topraklarına yönelik yeni bir ABD saldırısı düzenlenmesi halinde Körfez bölgesindeki kritik enerji altyapılarını hedef alacağı yönünde bölge ülkelerini uyardı. Tahran’ın bu mesajla, Washington’ın bölgedeki müttefiklerini tehdit ederek olası askeri müdahalenin maliyetini artırmayı amaçladığı belirtiliyor.

Körfez bölgesinden bir kaynak, “İran’ın mesajı son derece netti. ABD İran’ın altyapısını hedef alırsa, İran da Körfez’deki enerji tesislerini ve diğer bölgesel hedefleri vuracak.” ifadelerini kullandı.

İran, son dönemde Washington’ın bölgedeki müttefiklerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlerken, Hürmüz Boğazı’ndan kendi izni olmadan geçiş yapan ticari gemileri de hedef alıyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise Las Vegas’ta düzenlediği bir mitingde yaptığı konuşmada diplomatik çözümü tercih ettiğini belirterek, “Anlaşma yapmayı tercih ederim çünkü insanları öldürmek istemiyorum. İnsanları öldürmek istemiyorum ama bir noktada bunu yapmak zorunda kalabiliriz.” dedi.