İran’da üniversite kampüsünde soyunmuş bir genç kadının görüldüğü videonun arka planında ne var, üniversite yönetimi ne tepki verdi?

Uzak aralıktan, muhtemelen bir sınıfın penceresinden çekilen öbür bir görüntüde, bayan blokların ortasından yürüken görülüyor.

Vücut hareketlerinden şortunu çıkardığı anlaşılıyor. Çekim yerinde bulunan insanların tepkisi de bu durumu doğruluyor. Birkaç dakika sonra, olay yerine Ahlak Polisi’ne ait bir araç ve birkaç görevli geliyor. Birkaç polisin inip kızı şiddetle araca bindirdiği görülüyor.

Videolar nasıl yorumlandı?

İran dışındaki birçok medya kuruluşu ve sosyal ağlarda yayımlanan haberler, bayanın aksiyonunu başörtüsü zorunluluğuna ve üniversite güvenlik vazifelilerinin muamelesine karşı bir protesto olarak nitelendirdi.

Bu haberlerin birçoklarının kaynağı İran’daki öğrenci hareketlerine ait Amir Kabir isimli haber bülteninin Telegram kanalındaki bilgilerdi.

Bültende genç bayanın Besic ismi verilen İslam İhtilali Muhafızları Ordusu’na bağlı istekli gençlerden oluşan kuvvetler tarafından taciz edildiği ve güvenlik güçleri tarafından kıyafetlerinin yırtıldığı bildirildi. Bunun akabinde bayanın tüm kıyafetlerini çıkararak protestoya başladığı aktarıldı.

BBC Farsça Amir Kabir yayınına ulaştı. Yayın, bu haberi bu husus ile ilgili bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığını belirtti.

BBC’ye konuşan şahitler neler söyledi?

Her ikisi de olay yerinde olduklarını söyleyen iki görgü şahidi, BBC Farsça’ya verdikleri demeçlerde, polisle yaşandığı belirtilen tartışmanın farklı ayrıntılarını anlattılar.

Tanıklar genç bayanın, “elinde cep telefonuyla birkaç sınıfa girdiğini, güya öğrencileri görüntüye çekiyormuş gibi davrandığını” söylediler.

Buna göre, bu bayanın sınıfa müsaadesiz girmesinden rahatsız olan profesörlerden biri, ne yaptığını anlamak için öğrencilerden birini peşinden gönderdi. Lakin şahitlerin biri, öğrenciler genç bayanla yüzleştikten sonra bayanın “çığlık attığını ve bağırdığını” söyledi.

Tanıklardan biri, avluya ulaştığında bayanın kıyafetlerini çıkardığını gördüğünü söyledi.

Bu şahitlere göre genç bayan ve polis arasında tartışma yaşanmadı. Fakat bu öğrenciler kızın sınıflara ani girişinden sonraki anlara şahit olmuştu. Bayanın kıyafetlerini çıkardığı anı da görmemişlerdi.

Tanıklara göre genç bayan bina içinde öğrencilere, “Sizi kurtarmaya geldim” dedi.

Üniversite yönetimi ne tepki verdi?

Azad Üniversitesi Halkla İlişkiler Müdürü Amir Mahcub, X sosyal medya plarformunda yaptığı paylaşımda, üniversite öğrencisi olarak isimlendirdiği bayan ile üniversitenin güvenliği arasındaki çatışma yaşandığını yalanladı.

Mahcub, bayanın tutuklanmasının akabinde kendisinin de karakola gittiğini ve “kadının fizikî durumunun epey iyi olduğunu acil servisin onayladığını” söyledi.

Mahcub, “Soruşturmalar, zihinsel problemleri nedeniyle sınıf arkadaşlarını ve öğretmenini görüntüye çekmeye başladığını ve onların itirazlarına maruz kaldığını gösteriyor” dedi ve ekledi:

“Öğrenciler ve güvenlik vazifelileri tarafından uyarıldıktan sonra süratle avluya çıktı ve bir saygısızlık eylemi gerçekleştirdi…”

İran basınında Azad Üniversitesi’nin, “Öğrencinin ağır zihinsel ve ruhsal problemler yaşadığı ve bir sağlık merkezine sevk edildiği” yönünde tabirlere yer verildi.

BM ve Af Örgütü’nden ‘serbest bırakılması’ çağrısı

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Özel Raportörü ve Uluslararası Af Örgütü genç bayanın gözaltına alınmasına tepki gösterdi.

Uluslararası Af Örgütü’nün İran şubesi, X hesabından, “İranlı yetkililer, 2 Kasım’da, İslami Azad Üniversitesi’ndeki güvenlik yetkilileri tarafından mecburî başörtüsüne yönelik tacize karşı protesto gayesiyle kıyafetlerini çıkardıktan sonra şiddetle tutuklanan bir öğrenciyi derhal ve şartsız olarak serbest bırakmalıdır” davetinde bulundu.

Örgüt, “Gözaltında kendisine yönelik dayak ve cinsel şiddet iddiaları bağımsız ve tarafsız bir şekilde araştırılmalıdır” diye ekledi.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Kurulu’nun İran Özel Raportörü Mai Sato X hesabından yaptığı açıklamada, “Bu olayı ve yetkililerin buna verdiği yansıyı dikkatle takip edeceğim” dedi.