İranlı akademisyenler tutuklanan öğrencilerine sahip çıktı, protestolara katılacaklarını ilan etti

Yaklaşık 600 İranlı öğretim üyesi, eylül ortasından beri devam eden şovlarda tutuklanan öğrencilerin serbest bırakılması için davet yaptı. Akademisyenlerin 7 Kasım’da yayımlanan bildirisinde “Öğrencilere karşı bütün yurttaşlık hakkı tersi kararlar iptal edilmelidir” ifadesi yer aldı.

İran İslam Cumhuriyeti rejimi aykırısı kitlesel şovlar Tahran’da 13 Eylül’de “ahlak polisi” olarak bilinen İrşad devriyeleri tarafından gözaltına alındıktan sonra hastaneye kaldırılan 22 yaşındaki Mahsa Amini‘nin 16 Eylül’de hayatını kaybetmesi üzerine başlamıştı.

Independent Türkçe’nin aktardığına göre, Emini’nin Kürdistan Eyaleti’nin Sakkız kentindeki cenaze merasiminin yaktığı protesto ateşi 31 eyaletin en az 22’sine yayıldı. Kum ve Yezd gibi Şii Müslüman muhafazakarların ağır olduğu kentlerde de şovlar olması dikkat çekti.

Yurtdışı merkezli insan hakları kuruluşları 300’den fazla kişinin şovlarda öldüğünü belirtirken, Birleşmiş Milletler’in İran özel raportörü Javaid Rehman, yaklaşık 14 bin kişinin tutuklandığını kaydetti. Tutuklananların bir kısmı geçen hafta Tahran’da mahkeme önüne çıkarılmaya başlandı.

Akademisyenler bütün protesto kanallarını kullanacaklarını ilan etti

Öğretim üyeleri, hükümetin esas vazifesinin öğrencilere “psikolojik, eğitsel ve profesyonel güvenlik” ortamı sağlamak olmasına karşın, “bilerek ya da yetkililerin yetersizliği nedeniyle” bunun yerine getirilmediğini ifade ederek şöyle dedi: “Ne yazık ki eğitim kurumlarındaki çok sayıda öğrenci tutuklanma, akademik uzaklaştırma, üniversite ve öğrenci yurduna giriş yasağı aynıi cezalarla karşılaşmaktadır. Onlar ve aileleri organize ve gayeli olarak fizikî ve ruhsal tehdit ve tacize uğramaktadır.”

Taleplerinin takipçisi olacaklarını belirten akademisyenler, karşılık bulamazlarsa öğrencilerle birlikte “bütün protesto kanallarını” kullanacaklarını ilan etti.

İran üniversitelerindeki şovlar 7 Kasım’da devam etti. Babul kentindeki Noşirevani Üniversitesi’nde öğrencilere yönelik okuldan uzaklaştırma ve gözaltıların devam etmesi protesto edilirken İsfahan Teknoloji Üniversitesi öğrencileri de okuldan uzaklaştırılan arkadaşlarına destek için oturma eylemi yaptı.

Urumiye Teknoloji Üniversitesi öğrencileri okul bahçesinde oturma eylemi yapıp yönetim tersi slogan atarken Demavend Yüksek Tahsil Enstitüsü öğrencileriyse üniversitede sivil polis tacizinin son bulmasını istedi. Başkentte bulunan Tahran, Şehid Beheşti ve Şerif Teknoloji üniversitelerinde de şovlar düzenlendi. Elburz Eyaleti’nin yönetim merkezi Kerec kentinde lise öğrencileri gösteri düzenledi.

Kürt nüfus yüklü Merivan kentinde 35 yaşındaki ideoloji doktora öğrencisi Nesrin Gadiri’nin 5 Kasım’da vefatını protesto eden kalabalıkla polis ve rejim yanlısı Besic milisleri arasında çatışma çıktı. 

Kuzeydeki Gilan Eyaleti’nin Siyahkel kentinde polis, üç gün evvelki şovdan ölen 23 yaşındaki İrfan Zemani’yi anmak isteyen kalabalığı göz yaşartıcı gaz ve plastik mermiyle dağıtmak istedi.

Futbolculara soruşturma 

Birleşik Arap Emirlikleri’nin evinde yapılan Kıtalararası Plaj Futbolu Dünya Şampiyonası’nda şampiyon olan İranlı oyuncular hakkında, protestolara destek mesajı verdikleri gerekçesiyle soruşturma açıldı. İran Futbol Federasyonu Plaj Futbolu Komitesi, “spor ahlakına uymayan” davranışlarda bulunan bireylerle ilgili, yönetmelik gereği işlem yapılacağını açıkladı.

Milli futbolcular,  yarı final maçında ülkenin milli marşını okumamış ve final maçını kazandıktan sonra şampiyonluk kupasını kaldırırken sevinç gösterisinde bulunmamıştı. Brezilya’yla 6 Kasım’da oynanan final maçında gol atan İranlı futbolcu Said Piramun, son vakitlerde İranlı bayan protestocuların yaptığı saç kesme hareketini sahada canlandırmıştı. 

İran Kültürel Kuruluşlar Sendikaları Koordinasyon Kurulu, 30 Ekim’de protestoları destekleyen müzikleri nedeniyle tutuklanan ve hakkında idam istendiği öne sürülen müzisyen Toomaj Salehi’nin serbest bırakılması daveti yaptı.