İTO Başkanı Avdagiç’ten ‘asgari ücret’ açıklaması

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Fransa’nın başşehri Paris’te 345 Türk firmasının iştirakiyle düzenlenen SIAL Besin ve İçecek Fuarı’nı takip eden gazetecilerin, iktisada ve iş dünyasına ilişkin sorularını yanıtladı.

Kamu ve iş dünyası olarak bu yüksek enflasyonun yaşandığı periyotta bilhassa fiyatlı kesitin alt segmentlerinde bulunan çalışanların hayat standartlarını makul noktada tutmanın en büyük sorumluluk olduğunu ifade eden Avdagiç, “Asgari fiyatın enflasyonun geldiği nokta dikkate alınarak, alım gücünü telafi edecek bir oranda artmasını, hatta birkaç puan da üzerine eklenecek bir refah hissesini iş dünyası makul karşılar. Kimseyi rahatsız etmez. Bunun altında bir şey beklemek rasyonel de olmaz.” tabirlerini kullandı.

2023 yılı minimum fiyatının enflasyonun birkaç puan üzerine eklenecek bir refah hissesi ile uygulanmasının doğru olacağını vurgulayan Avdagiç, iş dünyasının taban ücret artışıyla ilgili bir zahmeti olmadığını, fakat beraberinde gelen birtakım bahislerle ilgili beklentileri bulunduğunu belirtti.

Bu kapsamda 3 mevzuda beklentileri olduğunu belirten Avdagiç, şöyle devam etti:

“SGK sigorta primine esas kar üst hududu memur maaş zammı yahut enflasyon oranında artırılmalı. Gelir vergisi dilimleri minimum ücret artışı nispetinde güncellenmeli. Kıdem tazminatı üst limitinde katlamalı artış olmamalı. SGK üst limiti taban fiyatın 7.5 katı oldu. Bu daha önce 5 katıydı, sonra 6.5 katı olmuştu. Son olarak da 7.5 katı oldu. Bundan Ötürü taban fiyatta yapılan artış, aynı vakitte patrona tavan fiyatta de enflasyonun üzerinde ek prim maliyeti manasına geliyor. SGK üst limiti 50 bine yaklaştı. Bizim beklentimiz, SGK üst limitinin minimum ücret artış oranı üzerinden değil, memur maaşına yapılan zam ya da enflasyon oranı nispetinde artırılması. Şu anda SGK üst limiti son 5 yıla baktığınız zaman gerçek olarak yüzde 40-45 artmış durumda.”

“Çalışanın eline geçen, şirketin ödediğinin yüzde 55’ini lakin buluyor”

Şekib Avdagiç, ikinci beklentilerinin ise gelir vergisi dilimlerinin taban ücret artış oranında güncellenmesi olduğunu bildirdi.

Belli bir düzeyin üzerinde gelir elde edenler ile patronun ödediği brüt ücret arasında önemli bir makas olduğuna dikkati çeken Avdagiç, “Yani şimdi belli bir sayının üzerindeki maaş alanlara bakarsak, çalışanın eline geçen şirketin ödediğinin yüzde 55’ini lakin buluyor.” tabirini kullandı.

Bu durumun bilhassa alt ve orta gelir kümesinde maaş alanları etkilediğine işaret eden Avdagiç, şunları kaydetti:

“Vergi dilimleri enflasyon kadar yahut taban ücret artışı kadar artmadı. Bu türlü olunca bir elimizle verdiğimizin bir kısmını öbür bir elimizle geri aldık. Diyelim ki taban fiyatın 2 katı maaş alan biri var. Olağan olarak taban ücret yüzde 50 artmışsa, net fiyatın de yüzde 50 artması lazım. Vergi dilimleri yüzde 50 artmadığı için siz patron olarak o artışı yapıyorsunuzfakat çalışanın eline o artışın yüzde 5-6 altında para geçiyor net olarak. Bu sefer iki taraf da mutsuz oluyor.

İşveren diyor ki ‘Kardeşim ben artırdım.’ Fiyatlı de diyor ki, ‘kardeşim artırdın da benim elime yüzde 5-6 eksik geldi. Yani bizim esas sıkıntı çektiğimiz husus bu. Bundan Ötürü kesinlikle ve kesinlikle bundan sonra vergi dilimleri taban ücret artışı nispetinde güncellenmeli. Zira Enflasyon kadar olduğu zaman tekrar geri düşeceğiz zira orada bir refah hissesi da ekleniyor. Brüt fiyattaki artışın net gelir üzerindeki yansımasını ve piyasaya gerçek katkısını lakin bu şekilde görebiliriz.”

İTO Başkanı Avdagiç, üçüncü taleplerinin de kıdem tazminatı üst limitine ilişkin olduğunu belirtti.

Avdagiç, “Kıdem tazminatı üst limiti artış oranlarının enflasyon oranıyla doğru orantılı olması, katlamalı bir artış olmaması lazım. İş dünyasının yükünü öngörülenin üzerinde etkilememesi için bunu da çok önemli görüyoruz.” diye konuştu.

“Artan kredi talebin karşılanması konusunda görüşmelerimiz devam ediyor”

Banka kredilerine erişimde yaşanan meselelere değinen Avdagiç, şöyle devam etti:

“Burada sıkıntıyı daha doğru ortaya koymak lazım. Bankacılık sisteminin tamamen kapalı olması söylediği söz edilen değil. Bir müddettir selektif kredi süreci devrede” dedi.

Avdagiç, “Bununla bir arada, şimdi iş dünyasının artan enflasyon oranları dikkate alınarak, gerek yeni projeleri realize etmek gerekse işletme sermayesi ihtiyacı arttığı için, eskiye göre daha fazla kredi ihtiyacı olabiliyor. Artan kredi talebinin karşılanması konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı başta olmak üzere ilgili görüşmelerimiz devam ediyor.” yorumunu yaptı.

Gençlerin iş dünyasının şimdi ve gelecek periyotta talep edeceği durumlara göre yetiştirilmesi gerektiğini vurgulayan Avdagiç sözlerini şöyle tamamladı:

“Şu anda en büyük açık mavi yakalılarda gözüküyor. Mavi yakalılara yönelik Milli Eğitim Bakanlığımızın yaptığı atak önemli. Mesleksel eğitim merkezlerindeki öğrenciye vakitte mavi yakalı olarak çalışıyorsa devlet bir ödeme yapıyor. Benim teklifim, devletin bu verdiği imkanlardan faydalanarak, işyeri de bu çalışanlara ek bir ödeme yapsın ki bu gençleri bu konumlarla ilgili motive edelim.”