İYİ Parti’nin çıkışları nasıl yorumlanıyor?

Millet İttifakı’nın önemli bileşenlerinden İYİ Parti bir yandan yaklaşan genel seçimlerde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan karşısında altılı masa üyeleri ile hep birlikte kazanacakları yönünde bildiriler verirken, diğer yandan zaman zaman yaptığı “kazanacak aday” çıkışlarıyla akıllarda soru işaretlerine neden olabiliyor.

Son olarak CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun muhtemel adaylığına karşı çıkan açıklamalar yaparak Ekrem İmamoğlu ismini gündeme taşıyan İYİ Partili Cihan Paçacı partideki görevlerinden istifa etti.

Ancak Paçacı’nın açıklamaları İYİ Parti’den süreç içinde bu yönde yapılan tek açıklama değil. Genel Başkan Meral Akşener ve zaman zaman partinin diğer üst seviye yetkilileri gerek Kılıçdaroğlu’nun adaylığı konusunda gerekse gündemdeki diğer birtakım mevzularda farklı çıkışlar yaptı.

Akşener’in yaptığı en çok önemli açıklamalardan biri ise geçen Eylül ayındaki adaylık ile ilgili sorunda “altılı masanın noter olmadığı” tarafındaki sözleriyle oldu.

DW Türkçe’nin altılı masa üyelerinden son edindiği bilgilere göre ise İYİ Parti Kılıçdaroğlu’nun adaylığına artık eskisi kadar güçlü bir itiraz göstermiyor lakin yeniden de 13 Şubat’a kadar partiler arasında istişare sistemi devam edecek. Altılı masadan üst seviye bir yetkilinin tabirleriyle adayın kim olacağı ile ilgili ufukta “sürpriz bir isim” görünmüyor ve işaretler şimdi daha çok Kılıçdaroğlu’nu gösterse de İYİ Parti’yi “kazanacak aday” fikrinden vazgeçmiş olarak yorumlamak için erken. 

Bununla birlikte hala alınmış somut bir kararın bulunmadığı belirtilerek, altılı masa üyelerinin bir sonraki toplantı tarihi olan 13 Şubat’a kadar partilerin kendi içlerinde ve aralarında yapacakları istişareler ile araştırma sonuçlarının karşılaştırılmasının ehemmiyetine dikkat çekiliyor.

Son olarak Akşener’e yakın isimlerden İYİ Parti Milletvekili Mehmet Aslan da dün akşam bir tweet atarak, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na Bursa’da halkın gösterdiği yakın ilgiye dair “Türk siyasi tarihinde, bir belediye liderin gittiği her ilde on binlerle karşılandığının tek örneğini gösterebilir misiniz? Sokağın sesini görmezden gelirseniz, sandıkta da siz görmezden gelinirsiniz!  Bu işin latifesi yok. Aklın yolu bir” sözlerini kullandı.

İYİ Parti’nin çıkışlarının manası ne?

Peki İYİ Parti yetkililerinin bu süreç boyunca zaman zaman “kazanacak aday” vurgusu yapmasının nedenleri neler olabilir?

Panorama Türkiye Araştırma Yöneticisi Osman Sert İYİ Parti’yi bir çeşit “oyunbozanlıkla suçlamadan önce asıl hususa odaklanmak gerek” diyerek, “Sayın Kılıçdaroğlu anketlerde önde gidiyor, kazanacağı büyük ihtimalle kesin, İYİ Parti teşkilatı bu bahiste ikna olmuş durumda, Türkiye Kılıçdaroğlu’nun adaylığında kesin kararlı ve yalnızca İYİ Parti buna itiraz ediyor, değil” diyor.

Bütün adayların demokratik bir ortamda, ihanet yahut kumpas suçlamaları yapılmaksızın özgürce tartışılmasından yana olduğunu söyleyen Sert, şöyle konuşuyor:

“Ben İYİ Parti’nin ne dediğinden fazla şayet tartışma konusu Kılıçdaroğlu’nun adaylığı ise bunun üzerinde durulması gerektiğini düşünüyorum. Kemal Beyefendi aday olduğunda kazanıyor mu, kazanamıyor mu? Soru bu. Şayet kazanıyorsa İYİ Parti’nin dediklerine farklı, kazanamadığı algısı varsa farklı bakmak lazım.”

Sert, Türkiye’nin Tayyip Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığı ve Kemal Kılıçdaroğlu’nun adaylığı ikilemine hapsolmuş olmasını ülkenin çoğulcu yapısına bir haksızlık olarak da görüyor.

Siyaset Bilimci Tanju Tosun ise Cihan Paçacı yahut daha önce öteki kimi partililerin yaptığı çıkışların bir nedeninin “parti içi demokrasi ile parti içi disiplin arasındaki terazinin tam istikrara ulaşmamasıyla ilgili” olduğunu söyleyerek, şunları belirtiyor:

“Sayın Akşener’in amaçladığı bilhassa AKP’nin boşalttığı aslında tahminen hiç dolduramadığı merkez sağda yeni bir çekim alanı oluşturmak. Parti idaresindeki MHP’den birlikte geldiği isimlerle merkez sağda pozisyonlanmak ise çok zor. Zira merkez sağ seçmenin siyasal bedelleriyle MHP kökenlilerin siyasal bedelleri arasında fark var. Yani yaşanan meşakkatlerin sebepleri arasında teşkilatla seçmen tabanı arasında siyasal pahalar bağlamında bir tam örtüşememe sorunu da bulunuyor.”

İYİ Parti ne kadar büyür?

İYİ Parti’nin süreçteki birtakım çıkışlarını yahut açıklamalarını partinin seçmen tabanını genişletmeye yönelik eforu olarak okuyanlar da bulunuyor. 

MHP’den ayrılarak kurulan İYİ Parti’nin oylarının çeşitli anketlerde şimdi yüzde 12 ile yüzde 23 arasında seyrettiği görülürken, partinin üst hududunun ise yüzde 25 olduğu kestirimi yapılıyor. Bu da İYİ Parti’nin kendisini pozisyonlandırmaya çalıştığı merkez sağdaki oyların ne kadarını alabileceği tartışmalarını doğuruyor.

Tosun, İYİ Parti’ye oy veren seçmenlere bakıldığında hepsinin MHP kökenli olmadığına, ölçülü milliyetçi ve merkez sağ seçmenlerin de bulunduğuna işaret ederek, “Parti üst yönetimindekiler ise MHP’den gelenler ve geçmiş siyasal bedellerini koruyan isimler, bir adım milliyetçi kimlikle öne çıkıyorlar.diğer taraftan daha sonra hatırlanıyor ki bu partinin merkez sağda konumlanması gerekiyor. Bundan Ötürü İYİ Parti için hala yolunu arayan parti demek mümkün” yorumu yapıyor.

Akşener yaklaşık bir yıl önce partisinin Başkanlık Divanı’nda değişikliğe gitmiş ve Teşkilat Başkanlığı sorumluluğunu yürüten Koray Aydın, Siyasi İşler Başkanlığı’na getirilmiş, Teşkilat Başkanlığı direkt Akşener’e bağlanmıştı.

Sert, İYİ Parti’nin MHP’den koptuğunu bundan ötürü kurulduğu sırada yüzde 10’luk bir partiden iki tane yüzde 10’luk parti çıktığına ve AKP’nin de daha milliyetçi olduğu bir ortamda artık milliyetçi oyların sonuna gelindiğine dikkat çekerek, İYİ Parti’nin büyüyebilmek için merkez sağ bir konumlanmaya ihtiyacı olduğunu belirtiyor.

İYİ Parti’nin “merkez sağa” oturup oturamayacağının 2022’nin yani geçen yılın tartışması olduğunu ve seçimlere artık 3 ay kalmışken partinin geleceğini öbür bir ögenin belirleyeceğini söyleyen Sert, bunu şöyle anlatıyor:

“Bence partinin geleceğini muhalefetin kazanacak adayı göstermesindeki oyun kurucu rolü yani altılı masayı dağıtmadan kazanacak adayı belirleme gücü belirleyecek. Kılıçdaroğlu aday olursa etrafının merkez aktörlerle ne kadar tahkim edilebileceği, Kılıçdaroğlu’nun dışında biri aday olursa bunda da İYİ Partinin oynayacağı rol çok önemli olacak ve bu muvaffakiyet İYİ Parti’ye güç ve meşruiyet getirecek. Seçim kaybedilirse yalnızca İYİ Parti için değil tüm aktörler için siyasi bir sarsıntı olur.”

Tosun ise merkez sağ seçmenlerin adres arayışı hakkında, bu seçmenlerin artık AKP ile ideolojik ve siyasal kıymetler manasında arasında bir örtüşme bulamadığını belirterek şöyle konuşuyor:

“Merkez sağ seçmen bir müddetten beri yavaş yavaş uzaklaşıyor AKP’den. Pekala İYİ Parti’ye gidiyor mu bu evrede? İYİ Parti bir miktar aldıfakat arzu ettiği ölçüde şimdi o kitleyi yanına çekebilmiş değil. Tüm toplum bölümlerini kendisine çekebilecek bir stratejiyle tabanını genişletmeye çalışıyorfakat AKP içindeki merkez sağ seçmeni çekmeden merkez sağa oturmak mümkün değil.”

Tosun, bu manada önümüzdeki seçimin İYİ Parti için merkez sağda yerleşik olarak var olup olmayacağı açısından bir imtihan olacağını da belirtiyor.