Karabağ: Azerbaycan ele geçirdiği silahları sergilerken, bölgeye ilk yardım ulaştı

24.09.2023 17:00

A⁺

A^-

Olga Ivshina & Robert Plummer
BBC News Karabağ, Londra

Azerbaycan Ordusu Karabağ’da ele geçirdikleri ağır silahları sergilerken, binlerce sivilin Ermeni ayrılıkçıların teslim olmasından sonra barınacak yeri olmadığı uyarısı yapıldı.

BBC’ye gösterilen ağır silahlar arasında, tanklar, toplar ve roketatarlar vardı.

Ermeni liderler ise binlerce kişinin besin ve barınma sorunu yaşadığını söylüyor.

Bölgeye yalnızca 70 tonluk yardımın gelmesine müsaade edildi.

Azerbaycan’ın askeri müdahalesinden sonra Uluslararası Kızılhaç’a ait konvoy, bölgeye girmesine izin verilen ilk yardım oldu. Rusya da yardım dağıttığını söylüyor ama ne kadar olduğu bilinmiyor.

Dağlık Karabağ, uluslararası alanda Azerbaycan toprağı olarak tanınıyor, fakat bölgenin geniş kesitleri 30 yıldır Ermeni güçlerinin denetimi altındaydı

Ermenistan Cumartesi günü BM’den Karabağ’daki Ermenilerin haklarını gözlemleyecek bir misyon göndermesini istedi ve varlıklarının tehlike altında olduğunu savundu.

Azerbaycan ise suçlamayı reddediyor ve bölgedeki Ermenileri, ülkenin eşit yurttaşları olarak yeniden entegre etmek istediğini söylüyor

Azerbaycan’ın müdahalesinden bu yana bölgede aralarında 10 sivilin de bulunduğu en az 200 kişi hayatını kaybetti.

Köylerinden olan ve yakınlarından ayrılan birkaç bin kişinin Hankendi’deki (Stepanakert) havalanında çadırlarda yahut açık havada geceyi geçirdiği belirtiliyor.

Susa’daki askeri karargahın bahçesinde de Azeri yetkililer, ayrılıkçılardan ele geçirilen silahları sergiledi. Ganimetler arasında bir T-72 tankı, birkaç BMP-2 zırhlı işçi taşıyıcısı, makineli tüfekler, tüfekler, kurşun geçirmez yelekler ve mayınlar da vardı. İddiamıza göre alan yarım futbol alanı büyüklüğündeydi.

Rus Savunma Bakanlığı, altı zırhlı araç, 800 tüfek ve 5 bin dolayında merminin teslim edildiğini söyledi.

Dağlık Karabağ’daki 120 bin kadar Ermeni’nin akıbeti ise meçhul. Azerbaycan bölgeyi yeniden entegre etmek istediğini söylüyor. Bir Azeri yetkili BBC’ye yaptığı açıklamada “Kimse kimseyi kovmuyor” dedi.

Yetkili “Sivillere, bayanlara, çocuklara aldırmıyor olsaydık, Hankendi’ye direkt girerdik” dedi.

Bir öteki yetkili de ordunun Karabağ’ın dışında “sivilleri kabul etmeye hazır” mülteci kampları hazırladığını belirtti. Fakat her iki tarafta da o kadar güvensizlik var ki, Ermeniler buraya gitmek istemeyebilir.

Azerbaycan BM’ye, Karabağlı Ermenilere “eşit yurttaş” muamelesi yapacağını söyledişu anda bahtları Azerilerin elinde.

Bakü yönetimi, silahlarını teslim eden Karabağlı Ermenilere af ilan etmeyi düşündüğünü, isterlerse Ermenistan’a da gidebileceklerini söyledi.

Ermenistan da binlerce sivili barındırabilecek tesisler kurdu, fakat Başbakan Nikol Paşinyan, mecbur kalmadıkça, ayrılmamalarını istediğini söylüyor.

Stepanakert’teki (Hankendi) insanlar BBC’ye büyük ihtimalle ayrılacaklarını söylediler.

Gazeteci Siranuş Sargsyan “Burada kalmak isteyen kimseyi tanımıyorum. Daha evvelki savaşlarda evlatlarını kaybetmiş, yaşlı yakınlarım var onlar burada ölmeyi tercih edebilir” diyor.

“Ancak çok insan için, benim jenerasyonum için, daha şimdiden dördüncü savaşları oldu.”

Ermenistan-Azerbaycan hududundaki Kongre heyetine başkanlık eden ABD’li Senatör Gary Peters, “çok kaygılı” olduğunu söyledi ve uluslararası bir müşahede misyonu oluşturulması daveti yaptı.

Peters “Bence dünyanın burada tam olarak neler olduğunu bilmeye ihtiyacı var. Azerbaycan hükümeti görecek bir şey olmadığını, kaygılanacak bir şey bulunmadığını söylüyor. Öyleyse şayet, uluslararası gözlemcilerin şahit olmasına izin vermeliyiz” dedi.

BBC’nin görmesine izin verilen bölgelerde hiç sivil yok. Yalnızca polisler, askerler ve birkaç inşaat emekçisi gördük.

BBC’nin gördüğü Rus barış gücü askerlerinin de yüzü gülmüyordu ve önemli bir tutumları vardı. Lakin şimdiye dek, teslimden bu yana önemli bir şiddet olayı yaşanmadı.