Macaristan’da ucuz akaryakıt için araçların plakaları çalınıyor

Macaristan hükümeti, komşu ülkelerden araç sahiplerinin ucuz akaryakıt için ülkeye gelmesini engellemek için yerli plaka şartını getirdi. Hükümet, plakalar çalınmaya başlayınca akaryakıt istasyonları müşterilerden ruhsat da istemeye başladı.

Macar hükümeti enflasyon karşısında dar ve orta gelirli aileleri korumak için Ekim 2021’de kimi temel besin hususlarının yanı sıra akaryakıt fiyatlarını da sabitlemişti.

Bir devlet şirketi olan ve Macaristan’daki tek petrol rafinerisini işleten MOL ve akaryakıt istasyonları arasındaki mutabakatla akaryakıt istasyonlarında satılan tüm akaryakıt tiplerinin fiyatına tavan getirilmişti. Bu anlaşma çerçevesinde akaryakıt ve mazotun litresi 480 forintten (Yaklaşık 1,21 Euro, 21 Türk Lirası) daha değerliye satılamıyor.

Lakin o tarihten bu yana petrol fiyatları çok yükseldi. Bilhassa de Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşın akabinde ham petrol fiyatları astronomik sayılara ulaştı.

Buna bağlı olarak da akaryakıt ürünlerine arka arda gelen artırımlar, Macaristan’daki ve komşu ülkelerdeki akaryakıt ürünleri fiyatları arasında büyük bir fark doğmasına neden oldu.

‘Akaryakıt turizmi‘

Bu da Avrupa Birliği (AB) içindeki serbest deveran hakkı nedeniyle komşu ülkelerden Macaristan’a yönelik büyük bir “akaryakıt turizmi” başlattı.

Macaristan’a hududu olan ülkelerden insanlar akın akın Macaristan’a geliyor, depolarını Macar kentlerindeki ucuz akaryakıtla dolduruyorlardı.

Lakin Rusya’dan ithal edilen ham petrole ambargo geleceği söylentileriyle Macaristan ve diğer AB ülkelerindeki akaryakıt fiyatlarındaki farklar yer yer iki katına çıktı.

Macar hükümeti tedbir almayı gerekli gördü ve geçtiğimiz günlerde sabit fiyattan yalnızca Macar plakalı araçlara akaryakıt satılacağını duyurdu.

Buna göre yabancı plakalı araçlar Macar akaryakıt istasyonlarında artık fakat yüksek tarifeyle depolarını doldurabileceklerdi.

• OPEC petrol fiyatlarını neden düşürmüyor?
• Akaryakıt fiyatları nasıl belirleniyor?
• Ukrayna’daki tansiyon yüzünden enerji ve petrol fiyatları yükseliyor

Hükümetin bu kararının akabinde iki çok önemli gelişme oldu: Birincisi, komşu ülkelerin sınır bölgelerinde yaşayan AB vatandaşları, Macar hükümetinin bu uygulamasının ayrımcılık olduğunu AB içinde buna izin verilmemesi gerektiğini öne sürüp Avusturya’da imza toplamaya başladılar.

İkinci gelişme ise daha da değişikti: Macaristan’ın kuzeyinde Avusturya sonundaki Mosonmagyarovar kentinde bir gece içinde 30 aracın plakası çalındı. Öteki kentlerden de plaka hırsızlığı haberleri geldi.

Yabancı araç sahipleri bu plakalarla akaryakıt istasyonlarından ucuz akaryakıt alabilecekti.

Bunun üzerine hükümet bir uygulama daha başlattı: Bundan bu türlü akaryakıt istasyonlarında depolarını dolduran araçların Macar plakasına sahip olması yetmiyor. Artık araç sahiplerinin ruhsat da göstermesi de gerekiyor.