Naci Görür’den deprem uyarısı: Artış bekliyoruz

6 Şubat sarsıntısının akabinde bölgede sarsıntılar sürüyor. Bilim Akademisi Üyesi Yer Bilimci Prof. Dr.  Naci Görür, “6 Şubat zelzeleleri sırasında levha hareketlerinde bir hızlanma gördük. Arap levhası, Avrasya’ya doğru hareket etti, ortada Doğu Anadolu’yu sıkıştırdı. Bundan Ötürü da Diyarbakır’da biz sıkışmaya bağlı sarsıntıların nispi olarak artışını bekleyebiliriz” dedi.

Görür, Malatya için “Bu zelzelesi artçı diye nitelendirdiler. Ben artçı olduğunu düşünmüyorum. Bunlar muhtemelen komşu faylar, bağımsız faylar bundan ötürü oluşan zelzelelerde bence yani bağımsız sarsıntılar. Malatya’da son olan iki zelzelenin hangi fay tarafından üretildiğini biz bilmiyoruz” sözlerini kullandı. Prof. Dr. Görür, Prof. Dr. Celal Şengör’ün beklenen Marmara zelzelesi nedeniyle İstanbul’dan taşınacağına ilişkin açıklamalarını da değerlendirdi. 

6 Şubat sarsıntılarından 6 ay sonra Antalya, Bingöl, Malatya ve Diyarbakır’da 4’ten büyük sarsıntılar meydana geldi. 10 Son 2 gün içerisinde AFAD tarafından yapılan açıklamaya göre, Malatya’da Yeşilyurt merkezli 5.3 şiddetinde, Diyarbakır’ın Hani ilçesinde 4,2 büyüklüğünde Antalya’nın Gazipaşa ilçesinde saat 4,5 büyüklüğünde Bingöl’ün Karlıova ilçesinde 4.3 büyüklüğünde zelzele meydana geldi. Bilim Akademisi Üyesi Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, zelzelelerin  6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli sarsıntının neden olduğu artçılardan olduğunu ve bölgedeki artçıların devam edeceğini belirtti. Görür,  Malatya’daki sarsıntının Doğu Anadolu fayı üzerinden gelmediğini ifade ederek, ‘yeni bir fay’ ihtarında bulundu

“Sıkışmaya bağlı sarsıntıların izafî olarak artışını bekleyebiliriz”

Prof. Dr. Naci Görür Diyarbakır’da sıkışmaya bağlı olarak zelzelelerin ‘göreceli’ artışının beklendiğini belirterek, “6 Şubat zelzeleleri sırasında levha hareketlerinde bir hızlanma gördük. Arap levhası, Avrasya’ya doğru hareket etti, ortada Doğu Anadolu’yu sıkıştırdı. Doğu Anadolu sıkışınca, aslında orada sıkışma kökenli faylar mevcut. Bu sıkışmaya bağlı olarak, zaman zaman bu faylar kırılarak sarsıntılar üretirler. Doğu Anadolu hakikaten faal bir zelzele bölgesidir. Oluşan zelzeleler sıkışma kökenlidir. Doğu Anadolu’nun Avrasya ile Arap levhası arasında sıkışmasına bağlı. 6 Şubat’ta Arap levhası önemli olarak, miktar olarak fazla Avrasya’ya yaklaştığı için haliyle orada sıkışma da fazla oldu. Bundan Ötürü da biz sıkışmaya bağlı sarsıntıların nispi olarak artışını bekleyebiliriz. Hakikaten o zaman onu o denli yorumladım. Diyarbakır’ı o denli algılamak lazım” dedi.

“Mecvut asıl zelzeleleri oluşturan faya bağlı olarak oluşmuş faylar değil”

Prof. Dr. Naci Görür, Malatya’da meydana gelen sarsıntıların artçı olmadığını ifade ederek, “Şimdi Malatya’ya geldiğimiz zaman o 6 Şubat zelzelelerinin bir sonucu. Şu Anda bu sarsıntılar, 6 Şubat’ta kendi sarsıntısı oluşturan faylarının kırılmayan kısımlarına ya da komşu faylara gerilimi transfer ettiler. 6 Şubat’tan sonra orada mevcut olan o bölgede mevcut olan fayların gerilim alanları değişti. Gerilim alanları değişti demek o fayların içerisinde sarsıntısı kıracak kuvvetlerin ölçüsünde değişiklik oldu. Kimisinde arttı, kimisinde azaldı. Şimdi, ona göre bizim bu son gördüğümüz Malatya sarsıntıları muhtemelen bu gerilim transferinin bir tezahürü olsa gerek. Bu sarsıntısı artçı diye nitelendirdiler. Ben artçı olduğunu düşünmüyorum. Artçı zelzele, büyük sarsıntısı oluşturan fay düzlemi üzerinde ya da sistemi içerisinde olursa biz ona artçı zelzele diyoruz. Halbuki Malatya’da son olan bu 4-5 zelzeleler mevcut asıl zelzeleleri oluşturan faya bağlı olarak oluşmuş faylar değil. Bunlar muhtemelen komşu faylar, bağımsız faylar bundan ötürü oluşan sarsıntılarda bence yani bağımsız depremler” diye konuştu.

“Fayı göremiyorum, sanki yeni bir fay mı?”

Prof. Dr. Naci Görür, Malatya’daki son iki zelzelenin hangi fay tarafından üretildiğini tespit edemediklerini belirterek, “Malatya’da son olan iki sarsıntının hangi fay tarafından üretildiğini biz bilmiyoruz. Odak noktalarını koyup baktığımız zaman, bu sarsıntı noktalarının odaklarının, Doğanşehir fayına ya da Malatya fayına paralel ya da tahminen de belli bir açıyı da açıyla kesen bir fay üzerinde olabileceğini düşünüyorum. ama o fayı da göremiyorum haritada da çizilmediğine göre bir soru işaretiyle ‘Acaba yeni bir fay mı?’ diye söyledim. O bölgede daha büyük zelzele olmaz. Niçin? Zira büyük zelzeleleri oluşturacak büyük fayların çoğu kırıldı. Kalan faylarda da o kadar büyük zelzeleler oluşturacak güç yok esasen. O nedenle o bölge için diyorum; daha büyük sarsıntı habercisi değil. Şu Anda bu türlü büyük zelzeleler olursa o bölgede bulunan büyük sarsıntıları üretmiş faya bağlı ya da komşusu olan faylarda hareketlenmeler başlar. Zira istikrar bozulmuştur. Artçı sarsıntılar niçin olur? Önce büyük sarsıntı olur, artçılar başlar. Zira o büyük zelzelesi oluşturan fayın kırılmamış yerleri vardır, yavaş yavaş onlar kırılır. Fay bir manada, o sistem kendi kendini temizler. Yani kalıntılarını kırar eder. Rahatlamaya çalışır, o rahatlamaya çalışmak için de küçük küçük zelzeleler oluşturur. Yerleşir ve bir zaman alır. Büyük sarsıntılardan sonra kırılmayan yerler kırılıyor, temizleniyor. Enerjiyi oradan boşaltılıyor küçük şeylerle” dedi. 

“Celal halka bir farkındalık yaratmak nezdiyle onu söylemiştir”

Prof. Dr. Naci Görür, Prof. Dr. Celal Şengör’ün beklenen Marmara sarsıntısı nedeniyle İstanbul’dan taşınacağına yönelik açıklamalarına ilişkin, “Henüz daha biz İstanbul’u da zelzeleye hazırlayamadık. İstanbullu da kendini sarsıntıya hazırlayamadı maalesef. Zelzeleye hazırlık ismine yapılanlar yapılmayanlardan çok daha az yani İstanbul çok büyük bir yüzdeyle zelzeleye hazır değil. Celal’in burayı terk etmesinin sebebi Celal aslında halka bir farkındalık yaratmak nezdiyle onu söylemiştir. Aslında Türkiye’yi de terk etmiyor, hayatını bu ülkeye hizmet etmeye adamış bir bilim adamı. Mesela Celal isterse yurt dışında herhangi bir üniversitede çok rahatlıkla profesyonellik takımına otururdu. Ülkesi için çalıştı, yüzlerce öğrenci yetiştirdi. Değerli bir bilim adamı. İstanbulluya dediği ‘Aklınızı başınıza toplayın, sarsıntıdan sonra neler olacağının farkında değilsiniz. Bir an önce İstanbul’u zelzeleye hazırlayın’ diye o uyarıyı yapmak için söylediği bir olay” dedi.