OHAL kapsamında yerleşme ve yapılaşmaya ilişkin karar Resmi Gazete’de

Kararname ile 8 Şubat’ta Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edilen OHAL kapsamında yer alan vilayetlerde yerleşme ve yapılaşmaya ilişkin alınan önlemler belli oldu.

Buna göre, 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli zelzeleler bundan ötürü genel hayata tesirli afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, afetten etkilenenlerin süreksiz ya da kesin iskan alanları; fay sınırına uzaklığı, tabanın elverişliliği, yerleşim merkezine yakınlığı kriterler gözetilerek, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) yeni yerleşim yerlerinin tespitine ilişkin görev ve yetkileri gizli kalmak kaydıyla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca resen belirlenerek ilgili kurumlara bildirilecek.

Bu belirleme yapılırken gereklilik bulunması halinde 4342 sayılı Mera Kanunu ile 6831 sayılı Orman Kanunu’nun ek 16’ncı unsurunda belirtilen alanlar da kullanılabilecek. Bu kapsamda belirlenen alanlarda vasıf değişikliği gereken yerlerin resen vasıf değişikliği yapılacak ve bu yerler Hazine ismine tescil olunarak yapılan süreçler ilgili kurumlara bildirilecek.

Vasıf değişikliği gereken yerlerde, Orman Kanunu’nun ek 16’ncı hususunda belirtilen alanların bulunması halinde bu alanın iki katından az olmamak üzere Hazine taşınmazı, orman tesis edilmek üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilecek.

Plan ve parselasyon süreçlerinde askı, ilan, itirazlara ilişkin kararlar uygulanmayacak

Genel hayata tesirli afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, dava süreci devam edenler ile katılık kazanan fakat şimdi tapuya tescil edilmemiş olanlar hariç olmak üzere, tespit dışı bırakılan yerlerin Kadastro Kanunu’nun 22’nci unsuru kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının talebine istinaden ilgili kurumların görüşleri alınmaksızın bu kararnamenin amaçladığı doğrultusunda Hazine ismine idari yoldan tescili yapılacak.

Köy yerleşme alanları dahil belirlenen kesin iskan alanlarında ve mevcut kentsel alanlarda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak plan ve imar uygulamaları beklenmeksizin, jeolojik etüt raporu ve taban etüt raporu doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak vaziyet planına ve düzenlenecek yapı ruhsatına göre uygulama yapılacak.

Bu alanlarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan plan ve parselasyon planlarında, İmar Kanunu’nun plan ve parselasyon ile ilgili süreçlerindeki askı, ilan, itirazlara ilişkin kararları uygulanmayacak. Bu alanlarda taşınmaz mülkiyeti ya da imar hakları kısmen ya da tamamen öteki bir alana aktarılabilecek. Bu haklar takas ve trampa süreçlerine bahis edilebilecek.

İşlemler için döner sermaye fiyatı ve herhangi bir isim altında bedel alınmayacak

Plan, parselasyon, yapı ruhsatı, taşınmaz mülkiyeti ya da imar haklarının aktarılması, takas ve trampa süreçleri ve bu süreçler nedeniyle düzenlenen kağıtlar damga vergisi, fotoğraf, harç ve harcamalara katılma hisselerinden müstesna olacak. Bu süreçler nedeniyle ücret, döner sermaye fiyatı ve herhangi bir isim altında bedel alınmayacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen süreksiz ya da kesin iskan alanlarında, Mera Kanunu yeterince verilen müsaadeler, Orman Kanunu yeterince verilen müsaadeler, Orman Genel Müdürlüğü tarafından Devlet İhale Kanunu mucibince kiraya verilen mesire yerleri, orman parkları ve taşınmazlara ilişkin kiralama kontratları ile Mera Kanunu kapsamında tahsis amaçladığı değişikliği gerçekleştirilen lakin tapuda şimdi Hazine ismine tescil edilmeyen alanların tahsis amaçladığı değişiklikleri, Turizmi Teşvik Kanunu’nun 8’inci unsuru kapsamında verilen tahsis alanları ilgisine göre resen iptal edilmiş ya da feshedilmiş sayılacak.

Maden Kanunu’nun 30’uncu hususunun üçüncü fıkrası kapsamında düzenlenen ara ve uç ürün üretme kaideli ihalelere ilişkin ruhsatlar hariç olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen süreksiz ya da kesin iskan alanlarına denk gelen maden ruhsat alanlarının girişimli kısmı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsat alanından resen taksir edilmiş sayılacak.

Geçici ya da kesin iskan alanının ruhsatın tamamını kapsaması halinde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsatı resen iptal edilmiş sayılacak. Birinci fıkrada belirtilen alanlarda, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlardan uygulamaya dahil edilecek olanlar ile özel mülkiyete tabi diğer bütün taşınmazlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilgisine göre periyot ya da çabuk kamulaştırma kararı alınabilecek.

Kamulaştırma süreçleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ya da Toplu Konut Yönetimi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülecek. Kamulaştırılan taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ya da TOKİ’nin talebine istinaden Hazine ismine tescil olunacak.

Tescil ve terkin süreci sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi bağlantısı aranmayacak. Lakin, tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirecek. Tescilden sonra bu alanlarda inşai faaliyetlere başlanabilecek. Hazine ismine tescil edilen taşınmazlar için değer takdiri, tescil tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından yapılacak.

Belirlenen değer, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ya da TOKİ tarafından asliye hukuk mahkemesine sunulacak ve bu bedel, tescilinden evvelki tapuda kayıtlı taşınmaz maliklerine ödenmek üzere mahkemece belirlenen bankaya yatırılacak. Yatırılan bedel, üçer aylık vadeli hesaba dönüştürülerek nemalandırılacak ve hak sahibine varsa nemalarıyla birlikte ödenecek. Bedelin yatırıldığına ilişkin karar mahkemece taşınmaz maliklerine bildirim edilecek.

Tapu kaydında yer alan haklar ile tüm şerhler taşınmazın bedeli üzerinde devam edecek

Taşınmazın tescilinden evvelki tapu kaydında yer alan önlem, kamulaştırma, ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakkı haklar ile yasaklayıcı ve kısıtlayıcı tüm şerhler taşınmazın bedeli üzerinde devam edecek; tapu kaydındaki haklar ve şerhler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ya da TOKİ’nin talebi üzerine tapu müdürlüğünce resen terkin edilecek ve durum hak sahibine bildiri edilecek.

Bedelin yatırılmasından sonra, bu bedel üzerinden yapılacak uzlaşma görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması halinde Kamulaştırma Kanunu’nun bedel tespiti ve tescili davalarına yönelik kararlarından bedel belirlenmesine ve ödenmesine ilişkin kararları uygulanacak. Bu fıkra kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlardan periyot alınacak olanlar resen Hazine ismine tescil edilecek. Taşınmazın bedeli, tescil sürecinden itibaren 60 gün içinde Kamulaştırma Kanunu’nun 30’uncu hususu kararlarına göre belirlenecek. Bu fıkrada karar bulunmayan hallerde Kamulaştırma Kanunu kararları uygulanacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; altyapı, üstyapı dahil her türlü inşaat yapmaya ya da yaptırmaya, arsa hisselerini belirlemeye, cins değişikliği yapmaya, kat irtifakı, kat mülkiyeti kurmaya yetkili olacak. Bu uygulamalar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bağlı, ilgili ve bağlantılı kurum, kuruluş ve bunların iştirakleriyle Kamu İhale Kanunu’na tabi yönetimler ile işbirliği içinde yapılabilecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu kapsamda belirtilen iş ve süreçlere ilişkin olarak bağlı, ilgili ve bağlantılı kurum, kuruluş ve bunların iştirakleri ile TOKİ’ye yetki periyoduna ve bu iş ve süreçlerden hangilerinin TOKİ ve diğer kurum, kuruluş ve bunların iştirakleri tarafından yapılacağını belirlemeye yetkili olacak.

Yerli ya da yabancı kişi, kurum ve kuruluşlar konut ve işyeri yaptırabilecek

AFAD tarafından; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ve Bakanlığın bağlı, ilgili ve bağlı kurum, kuruluşları ve bunların iştiraklerine, bu madde kapsamında akdedilecek protokoller çerçevesinde konut, işyeri ve altyapı tesisleri ile bunlar için gerekli her çeşit ve ölçekte harita, etüt, proje, imar planı, parselasyon gibi mühendislik hizmetleri yaptırılabilir yahut hak sahibi olanlara verilmek üzere yapılan konut ya da işyerleri bu yönetimlerden satın alınabilecek.

Bu kapsamda AFAD tarafından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ve Bakanlığın bağlı, ilgili ve alakalı kurum, kuruluşları ve bunların iştiraklerine kaynak transferi yapılabilecek. Yapılacak iş ve süreçler hakkında Kamu İhale Kanunu’nun yaklaşık maliyet tespitine ilişkin yolları ile avan proje yapılmak kaydıyla 62’nci unsurunun birinci fıkrasının (c) bendi kararları uygulanmayacak. İmal işleri ve altyapı ile ilgili her türlü süreçten katılma hissesi ve teknik altyapı bedeli alınmayacak.

Yerli ya da yabancı bireyler, kurumlar ve kuruluşlar, zelzele bölgesindeki konut ve işyeri muhtaçlığını karşılamak ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına hibe edilmek üzere Bakanlıkça gösterilecek yerlerde ve Bakanlıkça belirlenecek tip projelere uygun konut ve işyeri yapabilecek ya da yaptırabilecek. Bu kapsamda Bakanlığa hibe edilen konut ve işyerleri hak sahiplerine verilmek üzere AFAD’a devredilecek.

Bu alanlarda doğalgaz, elektrik, su, atık su ve arıtma tesisleri ile atık sürece tesisleri, iletişim ve diğer her türlü altyapı yatırımları, üst yapı imalatları tamamlanıncaya kadar ilgili kurum, kuruluş ve dağıtım şirketlerince öncelikle tamamlanacak.

Yıkıntı atıklarının dökümü valilikçe belirlenen alanlara yapılacak

Afet alanlarından çıkan yıkıntı atıklarının dökümü, etrafın korunmasına ilişkin tedbirler alınmak kaydıyla ilgili valilikçe belirlenen alanlara yapılacak. Yıkıntı atıkları, geri dönüşüme tabi tutulmak sureti ile ilgili standartları ve gerekli kaideleri sağlayarak altyapı ve üst yapı yatırımlarında kullanılabilecek. Bu döküm alanları ve bu alanlarda yapılacak iş ve süreçler ilgili mevzuatın belgelendirmeye ilişkin kararlarından müstesna olacak.

Bu madde kapsamında belirtilen iş ve süreçlerde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan kaynağın temini amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Bakanlığın bağlı, ilgili ve alakalı kurum, kuruluş ve bunların iştirakleri ile döner sermaye işletmeleri arasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı onayıyla ve ilgili yönetim bütçesine sarfiyat kaydedilmek suretiyle kaynak transferi yapılabilecek.

Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında istihdam edilen işçi, bu kararnamede belirtilen ve Bakanlık, bağlı ve ilgili kuruluşları ile bunların iştiraklerince yürütülen iş ve süreçlerde Bakanlıkça görevlendirilebilecek.