Rusya’da savaş tersi müzisyenler Ukrayna’nın işgali sonrası yasaklarla karşı karşıya

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalininin başlfakatsından birkaç gün sonra, ülkedeki en büyük medya şirketlerinden Rusya Medya Grubu (RMG), kimi sanatkarları radyolarına ve müzik yayını yapan televizyon kanalına çıkarmayacağını duyurduğu bir açıklfakat yaptı. Açıklfakatda, “Bu kararın sebebi bu müzisyenlerin Rusya ile Ukrayna arasındaki güç durum bağlamında Rusya hakkında sarfettikleri sert sözlerdir” denildi. Şirket, önceliğinin dinleyicilerine hürmet olduğunu kaydederek “Müzisyenlerin Rus dinleyiciye karşı küstah ve kibirli tavrı karşısında”, bu sanatkarların kontratlarının iptal edilmesi dışında bir seçeneği kalmadığını belirtti Yasaklı listede çok sayıda Ukraynalı müzisyen ile Boris Grebenşçikov’un solisti olduğu efsane rock grubu Aquarium da dahi üç Rus grup-sanatçı da var. Boris Grebenşçikov, Instagram’daki paylaşımında savaşı “çılgınlık” diye nitelemişti. Fakat sanatçı siyasi baskılara alışkın. BBC’ye konuşan Grebenşçikov, “Hayatımın yarısını o yahut bu yasakla geçirdim. 70’lerde yasaklar vardı, 80’lerde yasaklar vardı. Şaşılacak bir şey yok. Sizi yasaklayanlar sonra size ödül veriyor” dedi. Müzik bölümündeki aykırı seslere yönelik baskıların karşısında bir de Kremlin siyasetlerine sadık sanatkarlara yapılan muamele var. Kimileri geçen hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in başrolde olduğu, televizyon için hazırlanmış şatafatlı stadyum konserine çıktılar. On binlerce kişinin Rus bayrakları sallayıp Rusya yanlısı sloganlar attığı konser, Rusya’nın Kırım’ı Ukrayna’dan ilhak etmesinin sekizinci yılını kutlfakat amaçladığıyla düzenlenmişti.

Stadyumun önünde BBC’nin alandaki muhabiriyle konuşan onlarca kişi, devlet memuru olduklarını ve konsere gelmeleri için üstleri tarafından baskı yapıldığını söylemişti. Oleg Gazmanov Kırım’ın ilhakının kutlandığı konsere katılan sanatkarlardan biri

Kara liste
Savaşın ilk günü Ukraynalı müzikçi İvan Dorn, Instagram’a koyduğu görüntüde Ruslara “bu felakete son verme” ve “canice savaşa katılmfakat” daveti yaptı. Birkaç gün sonra Rusya Medya Grubu şirketleri’nin radyo ve televizyonlarından yasaklandı ve basına sızdırılan kara listesinde isminin yer adığını gördü. Sızdırılan listede yer alan müzisyenlerin savaş aksisi görüşlerinden ötürü yasaklanması isteniyordu. Bu listenin müzik yerleri ve ajanslarına dağıtıldığı yolunda haberler var. Ama Ivan Dorn BBC’ye, Rusya’da kara listeye alınmış olmasının kendisi için önemli olmadığını söyledi, “Rusya ile rastgele bir şekilde işbirliği içinde olmak, listeler yayınlanmadan önce bile imkansızdı” dedi.

Dorn, “Rusya devlet kurumları içerisinde, bizim nitekim Ukrayna ulusunu yok etmekte olan, binlerce pak insanı katleden, totaliter bir rejim kuran ve kendi insanlarını karşı görüşte olduğu için mahpusa atan saldırganlarla işbirliği yapmak isteyebileceğimizi düşünen kimse var mı?” diye sordu. Ukraynalı müzikçi Ivan Dorn Ruslara savaş siyasetlerine ortak olmfakat daveti yaptı Kara listeleri tam olarak kimin hazırladığı ve kaynağının ne olduğu açıklık kazanmadı ve BBC tarafından gerçek olup olmadıkları doğrulanfakatdı. Ama müzik kesiminden kaynaklar bu çeşit dokümanların sıradışı olmadığını söylüyorlar. Müzik menajeri Elena Saveleva BBC’ye, rapçi müşterisi Noize MC’nin de listede olduğunu söyledi ve “Hiç bir zfakatn nereden çıktığı belli olmaz. İsim, telefon numarası, resmi bir damga ya da antet yoktur. Uydurma gibi de görünebilir. Yalnızca bir kadro müzisyenler, müellifler ya da komedyenlerin isimlerinin bulunduğu bir liste” dedi. Saveleva’ya göre sanatkarların menajerleri ve ajanslara baskı ekseriyetle yerel güvenlik teşkilatlarından geliyor. Örneğin bir konser salonuna gidiyor ve onları kapatmayla ya da para cezasıyla tehdit ediyorlar. Moskova’nın en eski kulübü 16 Tons’un sanat direktörü Pavel Kfakatkin ise bu kara listenin geçersiz olabileceği kanısında. “Ben listeyi görmedim ve hiç bir yetkili beni ziyaret etmedi. Ekseriyetle önce bize gelirler” diyor. Listenin kaynağı konusundaki belirsizlik yeniden de ajanslar, müzisyenler ve mekan sahipleri açısından bir sorun zira bunu ne ölçüde ciddiye almak gerektiğini bilemiyorlar. Oxxxymiron grubunun İstanbul’daki savaş tersi konserinin seyircileri arasında yüzlerce de Rus vardı Gerçek olsun olmasın bu “kara liste” gölgesinin yarattığı belirsizlik ortamında kimi müzisyenler açısından tek seçenek ülke dışında konserler vermek. Rus medyasındaki haberlerde geçen “kara liste” içinde ismi olan sanatkarlardan Rus rapçi Oxxxymiron, Rusya’da yapmayı planladığı turneyi iptal etti, onun yerine Ukraynalı mültecilere yardım toplfakatk amaçladığıyla yurt dışında “Savaşa karşı Ruslar” temali bir dizi konser organize etti. Sanatçı geçen hafta İstanbul’da verdiği konserde 30 bin dolar topladı ve bu hafta Londra’da da bir konser verecek. Oxxxymiron Rusya’daki turnesini neden iptal ettiğine dair açıklfakatsında, “Rus roketleri Ukrayna’ya düşer, Kievliler bodrumlarda, metrolarda saklanırken ve beşerler ölürken kimseyi eğlendiremeyiz” dedi.