Sivas Katliamı davası zamanaşımından düşecek mi?

Alican Uludağ
Sivas Katliamı’na ilişkin firari üç sanık hakkında süren davanın son duruşması, zamanaşımı gündemiyle görülecek. Avukat Sarıhan ise insanlığa karşı işlenmiş cürümlerde zamanaşımı olamayacağı görüşünde.
Sivas’ta 2 Temmuz 1993’te 35 kişinin yanarak hayatını kaybettiği Madımak Katliamı’na ilişkin görülen son dava, firari sanıklar Murat Sonkur, Murat Karataş ve Eren Ceylan hakkında Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde sürüyor. Haklarında kırmızı bülten çıkarılan üç firari sanığın yurt dışında yaşadığı tahmin ediliyor. Lakin yıllardır firari sanıklar yakalanamadı. 2 Temmuz 2023 tarihinde ise Sivas Katliamı’nın üzerinden 30 yıl geçti.
Mahkemenin gündemi zamanaşımı
Davanın bir sonraki duruşması, 14 Eylül Perşembe günü görülecek. Bu duruşmada mahkemenin, 30 yıllık zamanaşımı mühleti nedeniyle davayı düşürüp düşürmeyeceği netleşecek. Lakin davadaki müşteki avukatların, savcının mümkün bir zamanaşımı mütalaasına karşı süre isteyeceği öğrenildi.
Mahkeme, zamanaşımı kararı alırsa, Sivas Katliamı’na ilişkin süren son dava da kapanacak. Daha önce Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi’nin verdiği zamanaşımı kararına karşı yapılan ferdî başvuruyu ise Anayasa Mahkemesi (AYM), 2014 yılından bugüne gündemine almadı.
Avukat Sarıhan: İnsanlığa karşı hatalarda zamanaşımı olmaz
Sivas katliamı davasını başından beri takip eden Avukat Şenal Sarıhan, DW Türkçe’ye yaptığı açıklamada insanlığa karşı işlenmiş cürümlerde zamanaşımı olamayacağını kaydetti. İnsanlığa karşı suç kavramının 2005 yılında Türk hukuk sistemine girdiğini anımsatan Sarıhan, “Uluslararası mukavelelerde de insanlığa karşı suç var. Sivas, Maraş ve Çorum’dan bu yana devam eden ve Alevi kimlikleri, inançları ve niyetleri nedeniyle yapılmış sistemli bir saldırı var. Bu tipik bir insanlığa karşı cürümdür. Bu sanıkların zamanaşımından yararlanmaması gerekiyor” dedi.
Sivas davasında ceza alan sanıkların dokuzunun yurt dışında olduğunu ve cezalarının infaz edilemediğini anımsatan Sarıhan, “Zaten bir avuç sanık içeride. Fakat içeride kaç kişi olduğunu da tam bilmiyoruz. Adalet Bakanlığı, bilgi edinme taleplerine cevap vermiyor” dedi.
Bu görüşlerini dava sürecinde de dile getirdiklerini belirten Sarıhan, mahkemenin de kendileri gibi düşünmesini istedi.
Erdoğan’ın af kararına dava açılacak
Avukat Sarıhan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Sivas Katliamı hükümlüsü Ahmet Turan Kılıç’ın
Sivas Katliamı’nda ne oldu?
1993 yılında Sivas’ta düzenlenen Pir Sultan Abdal şenlikleri için arasında Aziz Nesin’in bulunduğu onlarca aydın ve müellif kente gelmişti. Lakin Sivas’ta yapılan kışkırtmalar sonrasında kent merkezinde toplanan kalabalıklar, buradan Madımak Oteli’ne yürümüştü. Kalabalık, “Cumhuriyet Sivas’ta kuruldu, Sivas’ta yıkılacak” şeklinde sloganlar atmıştı. 2 Temmuz 1993 tarihinde Madımak Oteli’nin yakılması sonucunda 2’si otel vazifelisi, 33’ü aydın olmak üzere 35 kişi katledildi.
Sivas Katliamı’na yaklaşık 15 bin kişi katıldı. Lakin sadece 200 kişi gözaltına alındı. Katliama ilişkin 124 kişi hakkında dava açıldı. Uzun süren yargılamalar sonucunda 33 sanık idam cezası, 14 sanık 15 yıla kadar değişen hapis cezalarına çarptırıldı. İdam cezasının kaldırılmasıyla birlikte 33 sanığın cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çevrildi. Katliam sanıklarının avukatlığını ise bugün AKP’de siyaset yapan birçok kişi üstlendi.
Cafer Erçakmak’ın arasında bulunduğu firari beş sanığın davası ise 2012’de zamanaşımı nedeniyle düşürüldü. Mahkeme, katliamın insanlığa karşı suç olduğuna ilişkin müştekilerin talebini kabul etmedi. Dava sürecinde aranan sanıkların evlendiği, askere gittiği, belediyede işe girdiği ortaya çıktı.