Sri Lanka’da eskiden çürümeye bırakılan egzotik bir meyve nasıl açlığın önüne geçiyor?

Sri Lanka’da evvelden çürümeye bırakılan egzotik bir meyve nasıl açlığın önüne geçiyor?

09.07.2023 16:30

A⁺

A^-

Ekonomik krizin yükünü hissettirdiği Sri Lanka’da bir vakitler tercih edilmeyen bir meyve olan jak meyvesi (jackfruit) şu an çok sayıda insanın açlıktan kurtulmasını sağlıyor.

15 kilosu 1 ABD dolarından az bir ederi olan meyve, besin fiyatlarının yükseldiği ülkede günlük tüketilen bir yiyeceğe dönüştü.

Krizden önce pirinç yahut ekmek tercih edilirken nüfusun üçte birinin besine erişimde sıkıntı yaşadığı Sri Lanka’da jackfruit klasik mutfak tercihlerinin dışında kalan bir kurtarıcı oldu.

BBC muhabirleri Nitin Srivastava ve Suneth Perera’nın haberinde ülkede bir hanehalkı gelirinin yüzde 70’ini besine harcıyor.

Sri Lanka’da 2022’den beri en önemli ekonomik kriz yaşanıyor.

Elektrik kesintileri ve akaryakıtın bitmesinin akabinde Sri Lanka’nın başşehri Kolombo’da binlerce protestocunun sarayını basma sonrası Cumhurbaşkanı Gotabaya Rajapaksa 9 Temmuz 2022’de görevi bırakmıştı.

Ülke o vakitten beri IMF ile bir kurtarma paketi üzerinde müzakereler yürütüyor, yoksulluk ise iki katına çıkmış durumda.

Üç çocuğu olan 42 yaşındaki Nadeeka Perera, hakem olarak görev yaparken şu anda gelirini kaybetmiş durumda:

“Fiyatlar altı katına çıktığı için ne et ne de süt fiyatlarını karşılayamıyoruz. Otobüs fiyatlarını ödeyemediğimiz için çocuklar da okula gidemiyor. Her gün, ocağı yakmak için gereken gazın ve enerji fiyatlarının düşmesi için dua ediyorum.”

Şubat ayında yüzde 54 olan enflasyon Haziran’da yüzde 12’ye düşse de gelirlerde kayıp yaşandığı için yükselen fiyatlarla mücadele etmek zor.

Okullarda da eğitimciler çocukların kâfi beslenememekten dolayı neredeyse yarı kilolarına düştüğünü anlatıyor.

Bir yıldan fazla süren ekonomik kriz aslında 22 milyonluk nüfus için bedelsiz olması gereken sağlık sistemini de kilitlemiş durumda.

Sri Lanka, ilaçların yüzde 85’ini ithal ettiğinden ekonomik kriz ve para ünitesindeki değer kaybı birçok ilaca erişimi engelledi.

75 yaşındaki ünlü siyaset bilimci Moa De Zoysa, akciğer sertleşmesini tedavi etmek için gereken ilacı bulamadığı için dokuz ay önce hayatını kaybetti.

Eşi Malini De Zoysa, Moa’nın hastalığına karşın kitabını yazmaya sürdüğünü anlatarak hayatını kaybettikten sonra tedavisinin borçlarını ödemek durumunda kaldıklarını söylüyor.

Ailesini geçindirmekte zorlanan Karuppaiya Kumar ise, “Jackfruit evvelce yerde çürümeye bırakılırdı. Bir tencere dolusu kaynatıldığı zaman şu anda beşimizin gün boyunca beslenmesini sağlıyor” yorumunda bulunuyor.

Kumar’ın komşularıyla mutabakatı ise şöyle: Ağaçlara tırmanarak meyve topluyor, fakat bunun için para almıyor. Ailesine meyveden götürmeyi tercih ediyor.

Sokak satıcısı Maduraweeran Dhanushan ise her sosyoekonomik sınıftan müşterisi olduğunu anlatıyor:

“Jackfruit ve hindistancevizi ağaçları bana anne ve baba oldu.”