Sudanlı liderin oğlu Türkiye’de öldü: Afrikalı yöneticilerin aileleri neden burada yaşıyor?

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan’ın oğlu Muhammed A. Fettah el-Burhan Rahman Ankara’da kaza yaptı ve dün hastanede öldü. Daha önce de Somali Cumhurbaşkanının oğlu İstanbul’da kazaya karışmıştı. Afrikalı önderlerin ailelerinin neden Türkiye’de yaşadığı da bu olayların akabinde merak edildi. Bu soruların birçok yanıtı olabilirfakat bunlardan biri ülkelerindeki iç karışıklık olarak tahmin ediliyor.

10 Haber’in aktardığına göre; Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan’ın oğlu Muhammed A. Fettah el-Burhan Rahman Atılım Üniversitesi’nde okuyor, ailesiyle Ankara’da yaşıyordu. Muhammed A. Fettah el-Burhan Rahman Ankara’nın Gölbaşı ilçesinde 7 Mart’ta motosikletiyle önündeki hafif ticari araca çarptı ve yaralı olarak Bilkent İl Hastanesi’ne kaldırıldı. Ağır bakım servisinde tedavisine devam edilen Muhammed A. Fettah el-Burhan Rahman dün öldü.

Bu kaza Somali Cumhurbaşkanı’nın oğlunu getirdi. Mohammed Hassan Sheikh Mohamud Fatih’te motokurye Yunus Emre Göçer’e çarparak vefatına neden olmuştu.

Peki Afrikalı başkanların aileleri neden Türkiye’de yaşıyor? Bir yıldır iç savaşın sürdüğü Sudan’a bakıldığında ülkede besin krizi var ve 230 bin kişinin hayatını risk altında. Ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ı, önemli seviyede açlıkla karşı karşıya. Yaklaşık 3 milyon çocuk aşırı yetersiz besleniyor. Çatışmalardan en çok etkilenen Darfur, Kordofan ve Gezira gibi eyaletlerden kimileri klasik olarak yüksek ziraî üretime sahip bölgeler. Fakat savaş, tarım fliyetlerini sürdürmeyi imkansıza yakın hale getirmiş durumda.

Emekli diplomat Engin Solakoğlu 24 Nisan tarihli yazısında Sudan’ın 2011 yılında ikiye bölünmesinden önce kuzeyde Müslüman Sudan Arapları, güneyde ise çoğu Hristiyan, bir kısmı ise klâsik inançlara mensup kara Afrikalılar yaşadığına işaret etmişti. Buna göre; Sudan’ın siyasi tarihi temelde bu kümelerin çekişmeleriyle ve Kuzey’deki Müslüman çoğunluğun geriye kalan azınlıkları ortadan kaldırma teşebbüsleriyle şekillendi. Şeriatın uygulanması sıkıntısı de hep öncelikli gündem hususu oldu. 2011 yılında ülke ikiye bölündü ve Güney Sudan mutabakatlı olarak başka bir bağımsız devlet haline geldi. El Beşir 2018 yılının son ayında başlayan ve beş ay süren bir halk ayaklanması sonucunda Nisan 2019’da devrildi. Lakin Sudan Ordusu sokaktaki iktidarı devraldı. Bundan sonra ise ordunun başındaki General Abdelfettah Al Burhan ile Süratli Destek Güçleri olarak bilinen paramiliter kümenin başındaki General Mohammad Hamdan Nagalo’nun arasındaki güç savaşı başladı. Şu anda Egemenlik Konseyi’nin başında General Abdelfettah Al Burhan bulunuyor.

Türkiye de bu ortada yurt dışında tarım yapmak için kolları sıvadı. Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir ile olan iyi ilişkileri nedeniyle ülkede 780 bin 500 hektar tarım toprağı 99 yıllığına kiralandı. Ziraî üretim yapılması için iki ülke arasında muahedeler imzalandı, ortak şirket kuruldu, bakanlar gitti geldi ve 10 yılın sonunda kurulan şirket ortadan kaldırıldı. Türk Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Anonim Şirketi, Cumhurbaşkanlığı Kararı ile tasfiye edildi. Karar 1 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Karar ile Türk Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık şirketindeki takım ve konumlar da iptal edildi. Bu iki devlet arasındaki ilişkileri kuvvetlendirse de sonuç başarısız oldu.