Suriye rejimi denetimindeki bölgelerde bugün seçim yapıyor: Kapılar ve yollar kapatıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın görüşme teklifine aracılar kanalıyla olumlu cevap veren Suriye rejimi ile Türkiye arasında yakın vakitte Bağdat’ta yapılması beklenen görüşmeye ilişkin hazırlık yapılırken Suriye’de idarenin denetim ettiği bölgelerde bugün genel seçim gerçekleştirilecek. Seçimi Kuzeydoğu ve Batı Suriye’de muhalifler ile Kürt grupları boykot ediyor. Rejimin denetimi dışındaki bölgelerde sandıklar kurulmadı. PYD’nin de içinde yer aldığı Demokratik Suriye Güçleri (DSG), Türkiye ile yakınlaşmaya yeşil ışık yakmasını protesto gayesiyle denetimi altındaki rejime ulaşan yolları ve sınır kapılarını kapattı.  

Suriye’de rejimin denetim ettiği bölgelerde bugün genel seçime gidiliyor. İç savaşın başladığı 2011’den bu yana ülkede 4’ncü sefer genel seçim yapılıyor. Ülke topraklarının yaklaşık yüzde 60’nı denetim eden Şam yönetimi, seçimlerde, Suriye dışındaki vatandaşlar için sandık kurmayacak. Ülkenin Kuzeydoğu bölgelerini denetim eden PYD ve Türkiye’nin denetimindeki muhalif silahlı gruplar ile Kuzey-batı bölümünde yer alan İdilip’te ise seçim yapılmayacak.

Suriye’de 2012, 2016 ve 2020 olmak üzere 3 sefer genel seçim yapıldı. Ülke nüfusu 2011 öncesi 22-23 milyon civarındayken Uluslararası Göç Örgütü’nün (IOM) verilerine göre, iç savaşta ülke içinde 6,6 milyon kişi yerinden edildi. 6,8 milyon Suriyeli de yurt dışına kaçmak zorunda kaldı. Seçimlerin BM nezaretinde yapılmadığı gerekçesiyle batılı ülkeler “özgür ve adil” bir ortamda gerçekleştirilmediğini açıklamış, Suriye muhalefeti ise “tiyatro” olarak nitelemişti.

Çok partili sisteme geçiş

Suriye’de Mayıs 1969’da “Bs Partisi, devletin ve toplumun lideridir” ibaresi süreksiz anayasanın 7. hususu olarak tanımlandı ve 1973’te anayasanın 8. unsuru olarak yerini buldu. 2011’den sonra anayasanın bu hususu halkın ve muhalefetin baskısı üzerine Esad yönetimi tarafından 2012’de bir kararnameyle lağvedildi. Böylelikle Suriye, tek partili rejimden çok partili sisteme geçiş yaptı.

2016 yılında da Beşar Esad’ın çıkardığı kararnameyle ilk kez ordu ve iç güvenlik ünitelerinden ayrılanlara, seçimlerde adaylık hakkı tanındı. 2020 yılında yapılan son seçimde Bs Partisi 166 ve müttefiki Ulusal İlerici Cephesi 17 vekil olmak üzere parlamentoda toplam 183 milletvekiliyle liderlik pozisyonunu korudu.

Oy sandıkları kırıldı

Seçim nedeniyle muhaliflerin kontrolündeki bölgelere sandıklar kurulamazken, muhaliflerin tesirli oldukları bölgelerde ise seçimleri boykot davetleri yapıldı.  Birçok merkezde protesto ve şovlar yapılıyor. Esad yönetimi tarafından kurulan birçok sandık ise göstericiler tarafından tahrip edildi.  

Muhalifler izin vermedi

Suriye Süreksiz Yönetimi ve Heyet Tahrir Şam (HTŞ) tarafından yönetilen İdlib, Cerablus, El-Bab, Azez, Rasulayn ve Tel Abyad kentleri ile bağlı yerleşim ünitelerinde sandık kurulmasına izin verilmedi.

Engellemeye karşın sandıklar kuruldu

Suriye Demokratik Güçleri (DSG), diğer ismiyle PYD’nin kontrolündeki Kürtlerin ağır yaşadığı bölgelerde de seçimler boykot edilmesine karşın kimi yerlere sandık kurulması için rejim güçleri çalışma yaptı. Bu kapsamda büyük merkezlerden olan ve rejimle PYD’nin iç içe olduğu Kamışlı ve Haseki kentlerinde SDG kapsamlı güvenlik tedbirleri aldı ve bölgeye çok sayıda denetim noktası kurdu.

Sandıkların girişi engellendi

Şam’dan havayolu ile Kamışlı’ya gönderilen sandıklar, rejime bağlı kurumlardaki sandık merkezlerine taşınması DSG-PYD tarafından engellendi. Lakin Suriye rejimi, Kamışlı kentinde denetim ettiği “güvenlik meydanı” alanı içindeki birçok merkeze ve kentin güneyinde denetimi ettiği bölgelere oy sandıkları yerleştirerek halkı seçimlere katılmaya çağırdı. Rejimin resmi yayın organı SANA’ya açıklama yapan Yargı Alt Komisyonu Başkanı Fadıl El Nouh, Haseki, Kamışlı ile bu yerlere bağlı ve kırsal bölümlerde 177 seçim merkezi belli olduğini, seçilecek 14 milletvekili için A ve B kategorilerinde 75 adayın yarışacağını söyledi.

Geçiş yolları kapatıldı

DSG-PYD’nin Şam idaresinin Ankara ile yakınlaşmasını protesto amacıyla rejimle olan sınır kapıları ve karayollarını kapattığı ileri sürüldü. Haseki, Rakka ve Halep kırsalında Suriye rejiminin denetimindeki bölgelere bağlanan Salihiye, Tabka ve Tayha geçiş noktalarının dün ulaşıma kapatıldığı, geçiş noktalarından yalnızca üniversite ve okul öğrencilerinin geçişine izin verildiği bildirildi. DSG ile rejim arasında yaşanan gerginlik bölgenin birçok noktasında dün ve bugün devam etti.