TBMM’den Afgan göçmen raporu: Gelenler güçlü çocukları

Afganistan üzerinden gelen göç dalgasın sürerken Meclis İnsan Hakları Kurulu dikkat cazibeli sonuçları olan raporunu açıkladı. TBMM İnsan Haklarını İnceleme Göç ve Ahenk Alt Komisyonu’nun raporunda, Afganistan’dan Türkiye’ye gelen sistemsiz göçmenlerin çoğunluğunun ülkelerinde seküler ömür stili süren, sosyal statüsü yüksek ailelerden oluştuğu belirtildi. Raporda ‘İranlı yetkililerin göçmenlere sınırda dur denilse bile hududu geçin zira Türk askeri göçmenlere kurşun sıkmaz’ tespiti de yer aldı.

Karar’da yer alan habere göre, İran üzerinden Türkiye’ye akın eden Afgan göçü devam ederken TBMM İnsan Haklarını İnceleme Göç ve Ahenk Alt Komisyonu’nun ‘Türkiye’de Sistemsiz Göç ve Sistemsiz Göçle Mücadele- Van Örneği Raporu’nu açıkladı.

Van’da 1 Kasım 2021’de yakalanan Afgan asıllı, tamamı akrabalardan oluşan bir grup sistemsiz göçmenle de görüşen TBMM heyeti raporunda, görüştükleri Afganlar arasında polis olup Taliban idareye geldikten sonra can güvenliği olmadığı için göç ettikleri, kaçakçılar vasıtasıyla Türkiye’ye geldiklerini ve Birleşmiş Milletler yolu ile üçüncü bir ülkeye yerleşmek istediklerini belirttikleri aktardı.

Seküler hayat üslubu sürüyorlar

Raporda şöyle denildi:

“Şu an Afganistan’dan ülkemize gelen sistemsiz göçmenlerin çoğunluğu, Afganistan’da seküler hayat üslubu süren, sosyal statüsü yüksek ailelerdendir. Bu durum, aslında değişen bir profile işaret etmektedir. Geçmişte daha çok genç yaştaki erkek sistemsiz göçmenler gittikleri ülkelerde bir hayat alanı oluşturduktan sonra ailelerini yanlarına aldırmaya çalışmakta iken, günümüzde insanlar Afganistan’da can güvenlikleri olmadığı için aile olarak yasa dışı yollarla ülkemize giriş yapmaya çalışmaktadır. Bu açıdan, yaratılmaya çalışan, gelenlerin birçoklarının genç yaştaki Afgan erkekler olduğu algısı gerçeği yansıtmamaktadır.”

Şok meskenleri yıkılınca kente yerleştiler    

Raporda kaçakçılıkla ilgili şu sözlere yer verildi:

“Göçmen kaçakçılarının kullanmış olduğu hücre konutları, ‘şok ev’ olarak isimlendirilmekte ve genelde kentin kırsal kısımlarında, tarla, arazi ya da gibi yerlere konuşlandırılan bu metruk binalara üçerli, dörderli yahut beşerli küçük gruplar halinde getirilerek şok meskenlerde biriktirilen kaçak göçmenler bekletilmektedir. Daha sonraki süreçte tır ya da otobüs araçlarla büyük gruplar halinde batı vilayetlerine götürülmeye çalışılmaktadır. Şok konutlarının tespit edilerek yıkılmasından sonra, kaçak göçmenler daha çok il merkezindeki apartman dairelerine, otellere ve apart otellere yerleştirilmeye başlanmıştır.”

1000 dolar ile kaçak umut yolculuğu 

Raporda, sistemsiz göçmenlerin göçmen kaçakçılarının yardımı olmaksızın kendi imkânları ile sonu geçmesinin mümkün olmadığı ve göçmenlerin çoğunluğunun, Afganistan’ın farklı kentlerinden, İran üzerinden aynı güzergâhları kullanarak Türkiye sonlarına ulaşabildiği ve bu seyahat için kaçakçılara 1000 ile 1500 dolar arasında değiştiği para ödediği açıklandı. Raporda, İran’a 800-1000 kişilik kalabalık gruplar halinde ulaşan sistemsiz göçmenlerin, İran’ın Seravan, İranşehr ve Bandar Abbas kentlerinde, kaçakçılık şebeke üyeleri ile buluşup bu kentlerden İran içlerine ve Türkiye hududuna doğru ise daha küçük gruplar halinde hareket edildiği bilgisine yer verildi.

Türk askeri göçmene kurşun sıkmaz

Raporda; İran, başta Afganistan olmak üzere kaynak ülkelerden gelen sistemsiz göçmenleri ve İran’da yaşayan yabancıları, Türkiye’ye doğru yöneltmekte ve hatta birtakım İran vazifelilerinin zaman zaman zor kullanmak sureti ile hududu geçmeye zorladıklarının tespit edildiğine yer verildi. Raporda, kurulun görüştüğü bir güvenlik amirinin, yapılan mülakatlarda İran yetkililerinin sistemsiz göçmenlere, “Türkiye güvenlik vazifelileri dur deseler bile hududu geçin zira Türk askeri göçmenlere asla kurşun sıkmaz” dediği kaydedildi.