TCMB: Aylık fiyat artışında kira ve diğer hizmetler öne çıktı

Aylık fiyat artışında hizmetler sektörü öne çıktı. Tüketici sepetindeki güncellemeyle hizmetler kesiminin hissesi artarken, tartı yapısındaki değişimin ocak ayı enflasyonuna tesirinin yaklaşık 0,3 puan artırıcı yönde olduğu ölçüldü.

Gıda grubu aylık fiyat artışında, ekmek ve tahıllar kalemi öncülüğünde işlenmiş besin alt grubunun tesiri daha bariz oldu.

Enerji grubu fiyat artışını, şebeke suyu tarifelerindeki yükselişe ek olarak, global enerji emtia fiyat artışının yansımaları sürükledi.

Rapora göre, temel mal enflasyonu ise ölçülü seyrini sürdürdü.

Ocak ayında ücret artışı, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemelerinin tesiriyle, dönemsel fiyatlamaya tabi ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemler öncülüğünde hizmet kümesinde aylık enflasyon çok önemli ölçüde güçlendi.

Fiyat artışları grup geneline yayılırken, sağlık hizmetlerindeki tarife güncellemeleri sonucunda diğer hizmetler alt grubu yüksek aylık enflasyonuyla dikkati çekti. SGK Sağlık Uygulamaları Bildirisi kapsamında, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım hissesi fiyatlarında 2017 yılından bugüne ilk sefer güçlü bir artışa gidildi.

Rapora göre, düzenlemenin şubat ayı tüketici enflasyonuna sarkan tesirlerinin olacağının not edilmesi gerekirken, son aylarda üretici fiyatlarında hakim olan ölçülü artış eğilimi ocak ayında kesintiye uğradı.

Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsim tesirlerinden arındırılmış aylık artışları yükselirken, yıllık artışları gerilemeye devam etti. Tüm göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminde ilk çeyreğe mahsus süreksiz bir yükseliş gözlendi.

Hizmet grubunun tartısı kira ve diğer hizmetler kalemleri öncülüğünde arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hane halkı tüketim kalıplarındaki değişimleri göz önüne alarak tüketim sepeti ve tartı yapısını her yılın başında güncellerken, 2025 yılında besin grubunun sepet içindeki yükü değişmedi.

Hizmet grubunun tartısı ise kira ve diğer hizmetler kalemleri öncülüğünde 3,11 puan arttı.

Bu doğrultuda, B ve C göstergelerinin ağırlıkları 1,28’er puan yükselişle sırasıyla yüzde 74,10 ve yüzde 60,83’e ulaştı. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde; temel mal, besin, alkol-tütün-altın, enerji ve hizmet gruplarının katkıları bir evvelki aya kıyasla sırasıyla 1,30, 0,60, 0,23, 0,11 ve 0,02 puan azaldı.

Mevsimsellikten arındırılmış datalarla incelendiğinde, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın evvelki aya kıyasla yükseldiği gözlendi.

Aylık artışlar bir evvelki aya kıyasla B’de daha bariz olmak üzere B ve C göstergelerinde yükseliş kaydetti. Fiyat artışları B endeksini oluşturan kümelerin geneline yayılırken, işlenmiş besin kümesindeki artış öne çıktı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde yükselişe işaret etti. Hizmet fiyatları ocak ayında yüzde 10,26 ile çok önemli ölçüde yükselirken, grup yıllık enflasyonu ise 2,78 puan düşüş kaydederek yüzde 62,95 oldu.

Aylık fiyat artışları grup geneline yayılırken yıllık enflasyon, haberleşme ve diğer hizmetlerde yükseldi ve lokanta-otellerde daha besbelli olmak üzere diğer alt kümelerde geriledi.

Hizmetler grubu içinde diğer hizmetler grubu aylık yüzde 16,72’lik yüksek artışla öne çıkarken, bu gelişmede, geçmiş enflasyona endeksleme ve vakte bağlı fiyatlama davranışının yaygın olduğu sağlık hizmetleri, yeniden değerlemeye bağlı kalemler, iş gücü masraflarını de içeren bakım tamirat kalemleri ile özel kesim eğitim hizmetlerindeki yüksek zamların tesirleri hissedildi.

Sağlık hizmetlerinde, özel kesimdeki tarife artışları yanında SGK Sağlık Uygulamaları Bildirisi’ndeki (SUT) muayene katılım hissesi artışlarının da tesiri bariz oldu. SUT kapsamında, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım hissesi meblağlarında 2017 yılından bugüne ilk defa artışa gidilirken, bu düzenlemenin ocak ayı tüketici fiyat artışına tesiri 0,56 puan oldu.

Rapora göre, yapılan düzenlemenin ocak ayı ortasından itibaren yürürlüğe girmesi nedeniyle, şubat ayı tüketici enflasyonuna sarkan tesirleri olacağının not edilmesi gerekiyor.

Aylık bazda kira grubu enflasyonu mukavele yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin tesiriyle yüzde 8,66 artarken, bu kümede yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 100,64 düzeyine geriledi. Ulaştırma hizmetleri alt kümesinde aylık enflasyon (yüzde 7,89) yönetilen kalemler öncülüğünde güçlendi. Ocak ayında ücret gelişmelerinin tesirinin hissedildiği emek ağır lokanta-otel fiyatları yüzde 6,50 artarken, haberleşme kümesinde aylık fiyat artışı yüzde 2,82 ile görece sınırlı kaldı.

Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt kümelerde geriledi

Temel mal grubu fiyatları yüzde 0,74 ile ölçülü bir oranda artarken, grup yıllık enflasyonu 3,48 puanlık düşüşle yüzde 23,95 oldu. Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt kümelerde geriledi.

Dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 2,74 oranında yükselirken, grup yıllık enflasyonu yüzde 20,05’e indi. Bu devirde emek ağır mobilya kalemi fiyatları yüzde 7,27 yükselirken, elektrikli ve elektriksiz ev aletleri yüzde 2,12, araba fiyatları yüzde 1,29 ile görece ölçülü fiyat artışları kaydetti. Mevsimsel tesirlerle, giysi ve ayakkabı alt kümesinde fiyatlarda yüzde 5,46 gerileme görülürken, yıllık enflasyon 4,84 puanlık düşüşle yüzde 26,83 oldu.

Diğer temel mallarda ise fiyatlar yüzde 2,52 yükseldi. Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 6,10 artarken, grup yıllık enflasyonu 0,06 puan düşerek yüzde 43,05 oldu.

Bu gelişmede, şebeke suyundaki yükseliş (yüzde 20,30) öne çıktı.

Buna ek olarak, TL cinsi uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin yanı sıra maktu ÖTV artışının tesiriyle akaryakıt ve tüp gaz fiyatları sırasıyla aylık yüzde 4,96 ve 4,05 oranlarında arttı. Alkollü içecekler ve tütün fiyatları yüzde 1,02 oranında yükselirken, bu kümede yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 34,10’a geriledi.

Alkollü içeceklerde fiyatlar otomatik maktu vergi artışını takiben yükselirken (yüzde 12,77), tütün eserlerinde söylediği söz edilen vergi artışına karşın fiyat değişikliği olmadı.

Ocak ayında, besin ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 3,86 artarken, yıllık enflasyon 1,82 puan gerileyerek yüzde 41,76 oldu.

Yıllık enflasyon, işlenmiş besin kümesinde 1,77 puan yükselerek yüzde 39,44 oranında gerçekleşirken, işlenmemiş besinde 6,12 puan düşüşle yüzde 44,17 oldu.

Ocak ayında işlenmemiş besin fiyatları yüzde 2,66 yükseldi ve bu gelişmede taze meyve ve zerzevat (yüzde 3,41) ile kırmızı et (yüzde 3,32) fiyatları tesirli oldu.

İşlenmiş besin grubu fiyatları ise ocak ayında yüzde 4,92 arttı. Bu alt kümede, ekmek ve tahıllar (yüzde 8,08) ile süt ve süt ürünleri öne çıkan alt kalemler oldu. Yurt içi üretici fiyatları ocak ayında yüzde 3,06 arttı ve yıllık enflasyon 1,32 puan düşerek yüzde 27,20’ye geriledi.

Bu periyotta ana sanayi grupları itibarıyla, güçlü, dayanıksız tüketim malı ve sermaye malı kümelerindeki fiyat artışı sırasıyla yüzde 6,39, yüzde 4,45 ve yüzde 3,25 olurken, enerji ve ara malları fiyatlarında ise sırasıyla yüzde 2,27 ve yüzde 1,81 ile nispeten daha ölçülü bir artış kaydedildi.