“Türk ve İsrailli heyetler, Bakü’de akşam yemeği yerken İranlı Bakan aynı restorana gitti; Azerilerin uyarısıyla dışarı çıkarıldı”

Türkiye ve İsrail arasında Suriye’den kaynaklanan gerilimin düşürülmesi için iki taraf arasında teknik görüşmelerin yapıldığı sırada nisan ayında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de ilginç bir olay yaşandığı ortaya çıktı. İddiaya göre; geçen nisan ayında Türk ve İsrailli yetkililerin Bakü’de yemek yediği bir restorana beklenmedik şekilde İranlı bir Bakan gitti. İranlı Bakan, Azeri korumaların rehberine y”anlış yerde olduğunu söylemesi” üzerine restorandan çıktı. 

Türk ve İsrailli yetkililer, Suriye’de çatışmasızlık mekanizması kurulması için geçen nisan ayında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de ilk görüşmeyi gerçekleştirmişti. Ankara ve Tel Aviv, her iki ülkenin de Suriye’deki askerî varlıklarının neden olacağı “kazaları önlemek amacıyla” bir telefon hattı kurulması için anlaştı. 

The Middle East Eye’dan (MEE) Ragıp Soylu‘nun “Türkiye’nin Suriye’de İsrail’e karşı fazla seçeneği yok” başlıklı analizinde verdiği bilgilere göre; üst düzey Türk yetkililer, İsrailli mevkidaşlarıyla bir araya geldiklerinde “atmosfer beklenmedik derecede samimi”ydi. 

Soylu’nun haberine göre; o akşam her iki heyet, üst düzey bir Türk istihbarat yetkilisi ve üst düzey bir İsrailli ulusal güvenlik yetkilisinin öncülüğünde “yerel bir restoranda birlikte yemek yedi”. 

Ancak iddiaya göre heyetlerin akşam yemeği sırasında beklenmedik bir gelişme yaşandı. İran Yol ve Kentsel Gelişim Bakanı Farzaneh Sadegh o sırada Bakü’ye resmî bir ziyarette bulunuyordu ve heyetlerin akşam yemeği yediği restorana gitti. 

Sadegh’in beklenmedik gelişi sonrası Azeri korumalar, İranlı Bakan’ın rehberine “yanlış yerde olduklarını” söyledi. 

MEE haberine göre Sadegh, birlikte yemek yiyen Türk ve İsrailli heyetlerin hiçbir üyesiyle karşılaşmadan hızla dışarı çıkarıldı. 

Ne olmuştu?

Türk ve İsrailli yetkililer, Suriye’de çatışmasızlık mekanizması kurulması için ilk görüşmeyi Azerbaycan’ın ev sahipliğinde Bakü’de geçen nisan ayında gerçekleştirmişti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye topraklarında birden fazla ülkenin silahlı kuvvetlerinin hareketlilik içinde olduğunu, buna Türkiye ve İsrail’in de dahil olduğunu anımsatarak “Suriye’de birtakım operasyonlar yaparken -gerek havadan gerek başka türlü- o bölgede uçak uçuran İsrail ile belli bir noktada çatışmasızlık mekanizması tıpkı Amerikalılar ve Ruslarla yaptığımız gibi olması gerekiyor,” ifadelerini kullanmıştı. 

İsrailli ve Türk yetkililerin gerek duyulduğunda teknik görüşmeler gerçekleştirdiğini ancak bunun mekanizmaya dönüşmesi gerektiğini söyleyen Fidan, bu diyaloğun “normalleşme” olarak algılanmaması gerektiğini ifade etmişti.