enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
45,1699
EURO
53,1985
ALTIN
6.720,81
BIST
14.442,56
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Hafif Yağmurlu
11°C
İstanbul
11°C
Hafif Yağmurlu
Cumartesi Çok Bulutlu
12°C
Pazar Hafif Yağmurlu
12°C
Pazartesi Çok Bulutlu
14°C
Salı Hafif Yağmurlu
17°C

Yapay zeka, kasırgai hava olaylarını erkenden tahmin etmemizi sağlayabilir mi?

Yapay zeka, kasırga hava olaylarını erkenden tahmin etmemizi sağlayabilir mi?

Yapay zeka, kasırgai hava olaylarını erkenden tahmin etmemizi sağlayabilir mi?
15.11.2023 08:00
14
A+
A-

Araştırmacılar, yapay zekanın kasırgaların karaya varışını daha erken tahmin ederek hayat kurtarabileceğini söylüyor.

Google’ın yapay zeka geliştirme şirketi DeepMind’ın ürettiği yeni bir yapay zeka programı, Eylül ayında tesirli olan Lee kasırgasının Kanada’da nereye varacağını klasik yollardan üç gün daha erken tahmin etti.

Hava varsayımı geliştirme usulleri son yıllarda çok daha isabetli hale geldi.

Ancak bilim insanları, yapay zekanın tahmin yürütmek için geçmiş hava olaylarını tahlil etme suratı ve yeteneğinin şimdiye kadar kullanılan teknolojilerden çok farklı olduğunu söylüyor.

Doğru bir hava durumu iddiası, sabah dışarı çıktığımızda ne giyeceğimizi söylemenin yanı sıra bize fırtına, sel ve sıcak hava dalgaları gibi aşırı hava şartları hakkında evvelden ikaz gönderebiliyor ve böylelikle etkilenecek bölgelerde yaşayan insanlara hazırlanmaları için çok çok önemli bir zaman tanıyor.

Ancak klasik hava durumu iddiaları çok önemli ölçüde bilgi işlem gücü gerektiriyor.

Bu kestirimler dünyanın dört bir yanında atmosferin farklı düzeylerindeki hava basıncı, sıcaklık, rüzgar suratı ve nem gibi yüzlerce faktörün iddialarını oluşturmayı gerektiriyor.

Science mecmuasında yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, Google DeepMind tarafından oluşturulan GraphCast isimli yeni yapay zeka programı, dünyanın en düzgünlerinden biri olan Avrupa Orta Vadeli Hava İddiası modelinden daha iyi performans gösteriyor.

GraphCast, hava varsayımını bir dakikadan kısa sürede geliştiriyor ve diğer klâsik yollara kıyasla çok daha az bilgi işlem gücü gerektiriyor.

Bunun sebebi de GraphCast’ın diğer programlardan farklı bir sistem izlemesi.

Geleneksel teknikler, o anda atmosferdeki hareketleri ölçmeyi gerektiriyor. Bunun için dünyanın birçok yerinde bulunan hava istasyonlarında her gün milyonlarca ölçüm yapılıyor.

Tahminlerinden biri için yaklaşık 10 milyon ölçümün kullanıldığını söyleyen Avrupa Orta Vadeli Hava İddiası Merkezi’nden (ECMRWF) Matthew Chantry, “Daha sonra modelimizi kullanarak hangisinin en çok önemli data olacağını seçiyoruz” diyor.

Bu bilgi okyanusu, her saniye trilyonlarca hesaplama yapabilen programlar tarafından işlenmek üzere bir süper bilgisayara gönderiliyor.

Veriler havanın zaman içinde nasıl değişeceğini ve gelişeceğini tahmin etmek maksadıyla dünya atmosferinde olanları simüle etmek için karmaşık denklemler kullanılıyor.

Bu yolun çok başarılı olduğu ve son yıllarda giderek daha isabetli kestirimler yaptığı söyleniyor.

Ancak bu sayısal hava varsayımı modelleri çok büyük ölçüde bilgisayar kaynağı gerektiriyor ve epeyce yavaş çalışıyor.

Yeni bir yaklaşım

Yapay zeka ise dünyanın nasıl çalıştığını modellemeye çalışmadığı için bu süreci kısaltıyor.

GraphCast, hava durumu modellerinin nasıl geliştiğini öğrenmek için ECMRWF modelinin çıktısı da dahil olmak üzere çok ölçüde geçmiş datayı sindirmek için makine tahsilini kullanıyor.

Sistem bu bilgiyi şu andaki hava durumunın gelecekte nasıl değişeceğini tahmin etmek için kullanıyor.

Google DeepMind’dan Remy Lam, “Bu yapay zeka yaklaşımının temel avantajı son derece hassas olması” diyor.

GraphCast’in varsayımları ECMRWF tarafından üretilenler kadar detaylı olmasa da aşırı sıcaklıklar şiddetli hava olaylarını tahmin etmede ve büyük fırtınaların yolunu takip etmede çok daha iyi.

Örneğin GraphCast, Eylül ayında ABD ve Kanada’nın Atlantik kıyısını vuran Lee kasırgasının nereyi etkileyeceğini doğru bir şekilde tahmin etti.

Deep Mind’ın yapay zeka programı kasırganın gidişatını 9 gün evvelce tahmin ederken, ECMRWF sırf 6 gün önce tahmin edebildi.

Ancak GraphCast’in başarısı, süper bilgisayarları kapatıp bunun yerine yapay zekaya güvenebileceğimiz manasına gelmiyor.

Tamamlayıcı rolü olacak

Yapay zeka modellerinin klâsik hava durumu kestirimlerini değiştirmek yerine onları tamamlayacağına inanılıyor.

Google DeepMind’dan Remy Lam, “Yapay zeka modelleri datalarla eğitiliyor ve datalar klâsik yaklaşımlarla üretiliyor. Bu nedenle data toplamak için klâsik yaklaşıma gereksinimimiz olacak” diyor.

GraphCast açık kaynak olduğu için Google DeepMind dizaynın detaylarını paylaşıyor.

Dünya çapında birçok teknoloji şirketi ve hava durumu ve iklim kuruluşu, kendi yapay zeka hava durumu tahmin araçlarını tasarlıyor.

Öte yandan aşırı hava olaylarının gelişimi de değişiyor olabilir.

Örneğin Otis kasırgası, Ekim ayında yalnızca 24 st içinde tropik bir fırtınadan en güçlü kategorideki kasırgaya dönüştü ve akabinde güney Meksika kıyılarını yıkıcı bir şekilde vurdu.

İklim uzmanları, okyanus sıcaklıklarının yükselmesiyle fırtınaların gelecekte şiddetlenmeye devam edebileceğini düşünüyor.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.