Yeni Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif kimdir?

Pakistan’ın siyasi tarihi bir sefer daha taraf değiştirdi. İmran Han’ın güvensizlik oyuyla düşürülmesinin akabinde ana muhalefet lideri ve Pakistan Müslüman Birliği’nin Başkanı Şahbaz Şerif başbakan oldu. Şahbaz Şerif, üç kere başbakanlık yapan ve Panama Belgeleri’nin yayımlanmasından sonra hakkındaki yolsuzluk suçlamalarıyla 2018’de üçüncü kere görevden alınan Navaz Şerif’in kardeşi. Son üç yıldır parlamentonun alt kanadı Ulusal Meclis’te muhalefetin liderliğini yapan Şerif, İmran Han’ın en koyu muhaliflerinden biriydi. Yeni Başbakan, Eylül 2020’de ülkenin yolsuzlukla gayretten sorumlu kurumu Ulusal Hesap Verebilirlik Ofisi’nin (NAB) 76 milyon dolar kara para akladığı suçlamalarının akabinde gözaltına alındı. Soruşturmada Şahbaz Şerif’in ailesine ait 28 paravan hesap tespit edildi. Paranın 2008 ve 2018 yılları arasında bu hesaplar üzerinde aklandığı belirtiliyor. Soruşturmada 17 bin kredi sürecinin belli olduği ve paranın kapalı hesaplarda tutulduğu ve Şerif’in hesabına aktarıldığı tespit edildi. 70 yaşındaki yeni Pakistan Başbakanı daha önce eyalet başbakanıydı. Ülkenin en kalabalık ve siyasi açıdan en çok önemli eyaleti olan Pencap’ta 13 yıla yayılan 3 periyot başbakanlık yaptı. Şahbaz Şerif (sağda) ve ağabeyi Navaz Şerif Tutuksuz yargılanan Şerif, kara para aklamanın yanı sıra geliriyle ilgili öbür suçlamalarla da karşı karşıya.

Şahbaz Şerif, eyalet başbakanlığı yaptığı devirde siyasi problemlere yaklaşımı ve duygusal çıkışları nedeniyle siyasi rakipleri, medya ve kamuoyunun odağındaydı. Bir defasında çizmeleriyle sel sularının içinde resmi kurumlara ani baskınlar düzenlerken görüntülendi. Zıtları ve siyasi rakipleri, gittiği her yerde kendisine gazetecilerin de eşlik etmesi nedeniyle Şerif’i daima “şov yapmakla” suçluyordu. Müşerref’in liderliğindeki darbeden sonra Şerif kardeşlerin ikisi de tutuklandı Fakat, Şahbaz Şerif’le çalışan hükümet yetkilileri ve gazeteciler, onu “çalışkan bir idareci” diye niteliyor. Pekala, Şerif eyalet başbakanlığından Pakistan başbakanlığına nasıl geldi? Uzun bir müddettir Lahor’da Şerif ailesini izleyen gazeteci Salman Gani BBC’ye Şerif’in bu seyahatini anlattı. Gani, Şerif’in, 1985’te Lahor Ticaret Odası başkanı olduğunu belirtiyor ve “O günlerde partilerinin çalışanlarına gereç tedarik ettikleri mütavazı bir otomobilleri vardı” diyor. Şahbaz Şerif ‘sert bir idareci’ olarak biliniyor. Şerif, ağabeyi Navaz Şerif ve partisi için büyük gayret harcadı. Siyasete atılmaya karar verdi ve 1988 seçimlerinde Penjab eyalet meclisine girdi. 1990’da Ulusal Meclis’e, 1993’te de Pencap meclisine seçildi. yıl, eyalet meclisinde muhalefetin lideri oldu. 1997’de Pakistan Müslüman Birliği-Navaz (PML-N) seçimleri kazanınca Şerif ilk defa eyalet başbakanlığına seçildi. Gazeteci ve kıdemli analist Mujib-ur-Rehman Şami, bu periyodun siyasetini yakından izleyen bir uzman. Şami’ye göre, Şahbaz Şerif nitekim çalışkan ve gayelerine ulaşmakta kararlı bir kişiydi. Pencap’ta oluşturduğu tesirli bir grupla iyi bir idarecilik sergiledi.

Eyalet başbakanı olarak ilk döneminde kimi projeler başlatmıştı. Fakat, 1999’da Genelkurmay Başkanı Pervez Müşerref sıkıyönetim ilan edince bunlar yarıda kaldı. Şerif kardeşler kısa bir süre tutuklu kaldı. Navaz Şerif Suudi Arabistan’da sürgünde yaşadı. Şami, “O periyotta dışarıda kalmıştı.fakat çoğu zaman askerler dahil herkesin birlikte çalışması gerektiğini söylerdi” diyor. Şami’ye göre, bir kezinde Pervez Müşerref, “Şahbaz Şerif başbakan olsaydı daha iyi olurdu” demişti. Bununla birlikte iki kardeşe Müşerref’in uçağını kaçırma ve vatana ihanet suçlaması yöneltildi. 2000’de Şerif ailesinin askeri diktatör Müşerref’le bâtın bir anlaşma yaptığı öne sürüldü. İki kardeşin Suudi Arabistan’a bu anlaşma kapsamında gittiği iddia edildi. Şerif ailesi bu iddiayı reddetti. Şami’ye göre Navaz Şerif ve diğer önderlere yönelik davalarda Şahbaz Şerif’e yönelik hiçbir iddia kanıtlanamadı: “Sınır dışı edilmek istemediler ve ülkeden gönderilmemek için çok efor harcadılar.” Yıllardır ağabeyinin gölgesinde olan Şahbaz Şerif artık ülke siyasetinde çok önemli bir rol oynuyor Daha sonra Navaz Şerif ve Şahbaz Şerif, eski Pencap Valisi Çaudri Sarvar’ın gayretleriyle Suudi Arabistan’dan Londra’ya gitti. Yedi yıl sonra, 2007’de Şerif ailesi Pakistan’a döndü. Sonraki yıl genel seçimler yapıldı. Şahbaz Şerif bu seçimlere katılamadı. 1998’de Lahor’da birkaç kişinin öldürüldüğü bir olayda azmettirici olmakla suçlanmıştı. 2003’te terörle mücadele mahkemesi bir celp gönderdi. 2004’te Şahbaz Şerif mahkemeye çıkmak için ülkesine dönmeye çalıştı.fakat havalimanından geri gönderildi. Aynı yıl mahkeme, duruşmaya gelmediği için hakkında tutuklama kararı çıkarttı.

Şahbaz Şerif, karara itiraz etti ve iki ay sonra karar lehine çıkınca eyalet başbakanlığına geri döndü. 2013 seçimlerini kazandıktan sonra Şahbaz Şerif, üçüncü kere eyalet başkanlığına seçildi. Bu 10 yıl boyunca ‘sert idareci’ imajı çizdi. Genç Şerif eğitim ve sağlık alanlarında bir dizi projeye imza attı. fakat bu devir öncü olduğu ve siyasi mirası olarak anılan iki büyük proje ilk başlarda ağır tenkide maruz kalmıştı. Bunlardan biri, Lahor’da trafik sıkışıklığını hafifletmek için planladığı metrobüstü. O sıralarda muhalefette olan İmran Han, buna ‘bir yabanî orman otobüsü’ diyerek karşı çıkmıştı. Şahbaz Şerif, Turuncu Hat treninin finansmanı konusunda da şimşekleri üzerine çekti. Muhalefet, projenin hükümet teşvikleriyle bile yürütülemeyecek kadar pahalı olduğunu söylüyordu. Lakin bu proje sonuçta hayata geçirildi ve hala çalışıyor. Şahbaz Şerif, ağabeyi Navaz Şerif’in bir adım gerisinde hep ikincil rollerde siyasette yer aldı. Navaz Şerif başbakan olduğu zaman, o da eyalet başbakanı oldu. Şami, Şahbaz Şerif’in tanınan bir lider olmasa da, gereksiz arbedelerden kaçınan iyi bir yönetimci olarak Pakistan’ın güçlü ordusuyla dostluğa dayalı “iş bitirici” bir alaka kurmak istediğini söylüyor. Gazeteci Salman Gani ise ulusal siyasetin Pencap’tan daha farklı olduğunu ve Şehbaz Şerif’i başbakan rolünde birçok zorluğun beklediğini düşünüyor. ‘Aşılmayacak zorluklar değil bunlar, ama kolay olmayacak.’