Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in Ankara ziyareti: İki ülke sorunlu konularda ilerleme sağlayabilecek mi?

Ege’de deniz parkı ve Kariye Camii sorunu

Liderler, olumlu bildirilerin yanı sıra son devirde kendilerini rahatsız eden gelişmeleri kamuoyunun gündemine getirmekten çekinmediler.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yunanistan’ın Ege Denizi’nde kurmayı planladığı deniz parkını gündeme getirirken, Atina’nın “ben yaptım oldu” anlayışından uzak durması gerektiğini kaydetti.

Erdoğan, “Türkiye olarak çevre konusunda ne kadar hassas olduğumuz herkesin malumudur. fakat bunun kullanışlı bir paravan olarak görülmesi ve öteki tartışmalı durumların onun arkasında bir şekilde gizlenmeye çalışılması doğru olmaz” sözlerini kullandı.

Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in gündeminde ise Kariye Camii’nin açılması vardı:

“Türk yetkililerin Bizans İmparatorluğu’na ait Kariye Manastırı’nı cami olarak kullanmaya yönelik son kararı ve Ayasofya ile ilgili eski karar beni büyük hayal kırıklığına uğrattı. Bu kararlar, anıtların ekümenik karakterine ve karşılıklı anlayışı geliştirmeye yönelik ortak uğraşlarımıza alışılmamıştır.”

Ancak diplomatik kaynaklar, bu iki sorunun taraflar arasındaki genel olumlu havanın değişmesine neden olmayacağını, diyalog çerçevesinde bahislerin görüşülmeye devam edeceğinin altını çizdiler.

Ege ve Akdeniz sorunları

Liderlerin verdikleri iletiler, Doğu Akdeniz ve Ege’den kaynaklanan sorunların çözümü konusunda Ankara temasları sırasında çok önemli bir ilerleme olmayacağının işaretini vermesi açısından önemli.

Her iki lider de deniz yetki alanlarının sonlandırılması başta olmak üzere tartışmalı mevzularda durumlarının değişmediğini kayda geçirdiler lakin bunların tansiyonla değil, diyalog ve uluslararası hukuka uygunluk prensibiyle ele alınması gerekliliğini vurguladılar.

Ortak açıklamada da Atina Bildirgesi’ne paralel şekilde bu unsurların anımsatılması, ayrıyeten bilhassa Ege’de güven artırıcı tedbirler kapsamında atılabilecek adımların gündeme getirilmesi bekleniyor.

Türk ve Yunan savunma ve dışişleri bakanlıklarından oluşan heyetler, Nisan ayında bu hususta kapsamlı görüşmeler yapmışlar ve üzerinde uzlaşılan adımların önderlerin onayına bırakılması kararını almışlardı.

Türkiye ve Yunanistan en son 2019-2020 döneminde enerji kaynakları açısından potansiyel zenginliği bulunan Doğu Akdeniz’de egemenlik sonları nedeniyle büyük bir tansiyon yaşamışlar ve ilgilerde büyük bir tahribata yol açmışlardı. Bahis, Türkiye-AB münasebetlerine de yansımış ve Brüksel’in yaptırım uygulamasına neden olmuştu.

Ortak Eylem Planı devam edecek

Ankara’da yapılacak temaslarda, Türkiye-Yunanistan arasında başta ekonomi olmak üzere ulaştırma, bilim, teknoloji, tarım, turizm, sağlık ve insani ilişkiler gibi çeşitli alanlardaki iş birliğinin Ortak Eylem Planı kapsamında devam ettirilmesi konusu en temel beklentilerden biri.

İkili ticaret hacminin 6 milyar dolardan 10 milyar dolara çıkarılması, her iki ülkenin önde gelen iş insanlarının yeni kurulacak Ortak İş Kurulu çatısı altında bir araya gelmeleri de bu kapsamda öngörülen maksatlar arasında.

Liderlerin ele alacağı bir öbür bahis da 30 Mart’ta başlayan, Türk vatandaşlarının 10 Yunan adasına kapıda vize prosedürüyle seyahat etme uygulaması olacak. Türkiye’nin beklentisi bu uygulamanın bundan sonra da devam etmesi.

Bu hususların yanı sıra Erdoğan’ın Batı Trakya’daki Türk azınlığın sıkıntıları ile Rodos, İstanköy ve Selanik’teki Türkleri ilgilendiren mevzuları gündeme getirmesi, Miçotakis’in de başta Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması olmak üzere beklentilerini dile getirmesi bekleniyor.