AYM’nin ferdi müracaat yüküne çözüm aranıyor: Ara düzenek kurulması hedefleniyor

Anayasa Mahkemesinin (AYM) ferdi müracaatlar nedeniyle artan yargı yükünü hafifletmek için yeni bir hazırlık yapılıyor. Bu doğrultuda AİHM’de uygulanan ‘Dostane çözüm’ sisteminin iç hukuk sistemine uyarlanarak, hak ihlalleri ile ilgili ferdi müracaatlarda da bu sistemin uygulanması planlanıyor.

Türkiye gazetesinden Yücel Kayaoğlu’nun haberine göre, Eylül 2012’de ilk uygulaması başlayan ‘Bireysel başvuru’ sistemi ile her türlü hak ihlali argümanının AYM’ye taşınması, yüksek mahkemenin iş yükünün artmasına neden oldu. AYM’ye bugüne kadar 430 bin civarında kişisel müracaat yapıldı. Bu müracaatların 320 binden fazlası sonuçlandırıldı.  Sonuçlanan müracaatların yüzde 86’sı ise “kabul edilemezlik kararı” verilerek temele dahi girilmeden reddedildi. Ferdî müracaat için diğer bütün hukuk yollarının tüketilmesi, tüzel fayda, kamu gücü tarafından mağdur edilme kuralların yerine getirilmesi gerekiyor. AYM’ye yapılan ferdî müracaatların büyük kısmını uzun yargılamalarla ilgili hak ihlalleri oluşturuyor. Bu taraftaki şikâyetlerin AYM’ye yapılacak ferdi müracaat öncesinde kurulacak bir ara düzenek ile ele alınarak, ferdî müracaatlardan kaynaklı yargı yükünün hafifletilmesi planlanıyor.

Adalet Bakanlığının hazırlıklarını sürdürdüğü yeni çalışma ile AİHM’de uygulanan ‘Dostane çözüm’ uygulamasının iç hukuk sistemine uyarlanarak, hak ihlalleri konusunda AYM’ye yapılacak ferdî müracaat öncesinde, ara bir sistem kurulması hedefleniyor. Bakanlık kaynakları “Bu düzenek ile yargılama süreci de hızlanacaktır.  Pek çok vatandaşımız kişisel müracaat hakkı olup olmadığı değerlendirmesini yapmadan çok sayıda müracaat yapıyor. Her şey AYM’ye gidiyor. Burada önemli bir sıkıntı var. Dostça tahlil yolu benimsenirse, bu müracaatların büyük kısmı mahkemeye gitmeden çözülecektir. Çok sabit olan bahisler var. Mesela beraat almış, haksız tutuklu kalmış. Bu sabit bir şey. Bunu AYM’nin incelemesine gerek yok. Somut, sabit bir şey. Tartışmaya açık olmayan, somut olan, net olan hususlarda AYM’ye gitmektense, AİHM’de olduğu gibi dostça tahlil yöntemi ile bunların çözülmesine yönelik bir düzenleme üzerinde duruluyor” dedi. AYM Başkanı Zühtü Aslan da, Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulacak bir komitenin uzun yargılama şikâyetlerini inceleyebileceğini, böylelikle AYM’nin yükünün hafifleyeceğini açıklamıştı.