Bakan Çavuşoğlu’ndan F-16 açıklaması

Birleşmiş Milletler 77’nci Genel Kurulu Görüşmeleri için New York’ta bulunan Çavuşoğlu, Türkevi’nde Türk gazetecilerle bir araya geldi ve gündemi değerlendirdi.

BM haftasında çok sayıda görüşme yaptıklarını ve bu görüşmelerin neredeyse tamamını Türkevi’nde gerçekleştirdiklerini belirten Çavuşoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 25 ikili görüşme yaptığını ve 31 faaliyette bulunduğunu söyledi.

Bakan Çavuşoğlu, kendisinin ise Genel Şura marjında 33 görüşme yaptığını kaydetti.

“Tabii ki birçok görüşmenin odak noktasını Rusya, Ukrayna bağlamındaki gelişmeler oluşturdu. Birçok mevkidaşımdan uluslararası barışa katkılarımız hakkında övgü dolu sözler duydum. Bilhassa Sayın Cumhurbaşkanımızın üstlendiği rol hakkında. Global besin güvenliği bağlamında İstanbul Muahedesi’nin işlemesi yahut işlemeyi sürdürmesi herkesin ortak temennisi. BM Genel Kurulu haftasında Rusya’nın kısmi seferberlik kararı, Luhansk, Donetsk, Zaporijia ve Herson’da referandum ilanı ve esir takası çok önemli gelişmeler oldu. Rusya, Ukrayna arasında adil ve kalıcı bir tahlil için Türkiye olarak elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz.”

Çavuşoğlu, New York’taki temaslarını tamamlayıp Los Angeles’a geçerek orada Türk vatandaşları ile de bir araya geleceğini, daha sonra Japonya’ya geçerek eski başbakan Şinzo Abe’nin cenaze merasimine katılacağını söyledi.

“Artık bu savaş bitsin istiyor ülkeler”

Çavuşoğlu, Rusya ve Ukrayna arasındaki tahıl muahedesine ilişkin değerlendirmesinde ise şunları söyledi:

“Tabii herkes 4 aylık olan bu mutabakatın uzatılması ne kadar mümkün değil mi diye bunu da soruyorlar. Biraz önce Genel Şura Başkanı ile yaptığımız ikili görüşmede de sordular ve yeniden bir ateşkes olacaksa Rusya ile Ukrayna arasında bunun da Türkiye sayesinde olacağını herkes biliyor yani umut Türkiye. Tabii savaşın bitmesini isteyenler var istemeyenler var. İstemeyenlerin sayısı azfakat genel manada gördük ki artık bu savaş bitsin istiyor ülkeler. Bu savaşın olumsuz tesirlerini herkes her alanda hissetmeye başladı. O nedenle biz eforlarımızı tabii sürdüreceğiz. Biz bu istikrar siyasetini epeydir, uzun vakittir sürdürüyorduk. Bu istikrar siyasetini sürdürürken dış siyaset ekseninde kayma mı var Türkiye’nin diye çok tenkitler de oldu, içerde de oldu, dışarda da oldu, sorgulandı. Biz bu münasebetlerimizin diğer temaslarımıza alternatif olmadığını çoğu zaman söylüyorduk. Şu Anda bunun ne kadar çok önemli olduğunu herkes de görmeye başladı.”

Çavuşoğlu, F-16 satışı konusunda ABD’nin Türkiye’yi oyalayıp oyalamadığı sorusuna şöyle karşılık verdi:

“Şu anda olağan işliyor süreç. Tabii Kongreden gelen birtakım sesler sebebiyle ister istemez herkes bir mani mi çıkacak yahut kurallı mı olacak diye sorular da soruyor ama teknik seviyede müzakereler olağan seyirde devam ediyor, idarenin bu hususta kararlılığı da devam ediyor. Blinken, yaptığımız ikili görüşmede de bunu söyledi. Bu ortada Sayın Blinken’ın da babası vefat etti. Kendilerine taziyelerimi buradan iletmek istiyorum. Diğer taraftan Kongreden birtakım çatlak sesler geldi. Kongreden bir karar çıktı ama bu bağlayıcı bir kanun değil, biliyorsunuz alt kanadından, Temsilciler Meclisinden. Senatodan yeniden bir karar, daha sonra iki karar birleştiriliyor ve sonuçta bir karar çıkıyor F-16 ile ilgili. Bizim Kongre seviyesinde temaslarımız devam ediyor. Sayın Volkan Bozkır ve Efkan Ala buradan Washington’a geçtiler ve Kongrede temaslarda bulunuyorlar. Daha önce de Parlamenter heyetlerimiz de Washington’a gelerek temaslarda bulundu. Biz de temaslarda bulunduk. Sayın Cumhurbaşkanımızın burada görüştüğü Kongre üyeleri, senatörler oldu. Bu görüşmelerde de bu çok önemli senatörler F-16’ların Türkiye’ye verilmesi konusunda güçlü destek veriyor ama biz idareye şunu da söylüyoruz: Gerek teknik görüşmelerde gerekse siyasi görüşmelerde bizim elimizi kolumuzu bağlayan bir anlaşma içinde biz olmayız. Yani biz F-16’yı alacağız şöyle kullan bu türlü kullan, şunu yapamazsın, bunu yapamazsın. Bir NATO üyesinin diğer bir NATO üyesine bu türlü bir kısıtlama getirmesi kabul edilebilir bir şey değil. Burada kimi lobilerin bilhassa Yunanistan Başbakanı’nın Washington’a gelmesinden sonra Yunan lobisi aynıi, Ermeni lobisi gibi birtakım lobilerin buna karşı çıktığını, engellemeye çalıştığını biliyoruzfakat şimdi önemli bunu destekleyen lobilerin yani Türkiye’ye verilmesi konusunda destekleyici lobilerin olduğu da bir gerçek. Kurallı bir muahedenin içinde olmayız dedik. Kullanamayacağımız eseri niçin alalım biz.”

S-400 ve F-35’ler konusunda ABD’li yetkililerle yapılan görüşmelerde gelinen noktayı da değerlendiren Çavuşoğlu, şunları söyledi:

“CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konusunda eforlarımız devam ediyor. Bu mevzuda ABD’nin bir ikili standart içinde olduğunu da direkt yüzlerine de söylüyoruz. Örneğin Hindistan’a yönelik yaptırımlar kaldırıldı, doğru bir şekilde kaldırıldı. O denli olması lazım. Zira Hindistan da Amerika’dan da almaya çalıştı. Sonuçta Hindistan gibi bir ülkede istediği eseri istediği yerden alabilmelidir. Esasen NATO üyesi de değil. NATO üyesi de olsa bir yerden alamayınca savunma, şu anda biz F-16’yı diyelim ki bu şekilde oldu ve alamadık. F-16’yı, savaş uçaklarını biz üretinceye kadar kendi çalışmamız var biliyorsunuz, kesinlikle bir yerden alacağız. Bundan Ötürü bu F-35 programına da NATO müttefikliği çerçevesinde diğer 9 ülkei biz de katıldık. CAATSA’dan ötürü şu an bizim oradaki üyeliğimiz, paydaşlığımız askıya alındı. Bu çok yanlış bir karar. Bunun düzeltilmesi için de eforlarımız sürüyor.”

Çavuşoğlu BM Güvenlik Kurulu ıslahatlarına dair ise şunları söyledi:

“Biliyorsunuz bir G4 ülkeleri var. Onların talebiyle bizim ıslahat anlayışımız farklı. Onlar diyor ki P5 olacağına biz de katılalım P9 olsun. Bizim de veto hakkımız olsun. Bundan Ötürü bu sorunu çözer mi? Burada veto edebilecek ülke sayısı artar… Bu sistemi daha da zayıflatıyor. Karar alma düzeneğini daha da zorlaştırıyor. Bundan Ötürü bu sorunu çözmez, tam bilakis BM’yi ve Güvenlik Kurulu’nu daha da zayıflatır ve BM Güvenlik Kurulu hiçbir bahiste karar alamaz ama Biden’ın söylemek istediği buysa biz çizgide değilizfakat BM’nin reforme edilmesi gerektiği anlayışını doğru buluyoruz tabiibizim teklifimiz, Sayın Cumhurbaşkanımızın ‘Dünya 5’ten büyüktür’ mottosuyla BM ıslahatı ile ilgili kanıları, Türkiye’nin niyetleri farklı. Türkiye BM’nin ve Güvenlik Kurulunun daha kapsayıcı olmasını istiyor ve dönüşümlü olarak tüm ülkelerin burada temsil edilmesini istiyor. Tabii her ülkenin nüfusuna göre kriterler belli olur, büyüklüğüne göre, coğrafik dağılıma göre bunlar çalışılırfakat diğer taraftan da veto hakkının da kesinlikle kaldırılması gerekiyor. Bunların alternatifleri var, nitelikli çoğunluk olur, yani üçte ikisinin oyuyla bir karar alınabilir. Bugün bir ülke hayır dediği zaman hiçbir karar çıkmıyor. Oradan Genel Konseye götürelim diyorsunuz, birtakım hususlarda fakat Genel Konseyin kararı geçerli oluyor. Tüm ülkelerin oy verdiği platformda alınan kararlar geçerli olmuyor. Sonuçta 5 ülkeye bağlı her şey. Bizim ıslahat anlayışımız kapsayıcı olması, vetonun kalkması ve BM kurumlarının, Güvenlik Kurulu dahil daha aktif olması, beklentileri karşılayacak adımları atacak kapasiteye ulaşması, daha görünür olması gerekiyor ve beklentileri karşılarken de sıkıntıları çözebilecek hüviyete de kavuşması gerekiyor.”

Türkiye’nin BM ıslahatları konusundaki G4 teşebbüsünü yanlış bulduğu için buraya dahil olmak istemediğini belirten Çavuşoğlu, “Bizim kederimiz illa Türkiye’de bir yere dahil olsun değil ve bu daha evvelce başlatılmış bir inisiyatif, bu G4 dediğimiz Japonya, Almanya, Hindistan ve Brezilya. Sonuçta şu anda diyelim ki Türkiye’de katıldı P10 oldu. Bu sorunu çözer mi çözmez. Veto hakkı olduğu sürece sorunu çözmez. Biz her yerde biz olalım demiyoruz, herkes olsun adil olsun diyoruz. O nedenle bu P4 grubuna katılma bir sıkıntımız yok, tam aykırısı katılmayız, arzu etmeyiz. Tam aksine biz o G4 içindeki ülkelere ‘gelin sizin yaklaşımınız doğru değil, sorunu çözmez, siz bize katılın’ diyoruz.”

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun ABD’ye geleceği istikametindeki haberler de sorulan Çavuşoğlu, şunları kaydetti:

“Gayet olağan. Bir ana muhalefet partisinin yurt dışı temaslarının olması son derece doğaldır, bundan doğal ne olabilir. Biz çoğu zaman olduğu gibi yurtdışındaki misyonlarımızda gerek yerel yöneticiler, gerekse siyasi partilerin temsilcileri, tabii ki şanlı Meclisimizin üyeleri dahil geldikleri zaman şayet bizden bir talepleri olursa biz gereğini yapıyoruz, devletin yurtdışındaki kurumları, misyonları olarak. Sonuçta bilhassa dış siyaset ve diğer hususlara baktığımız zaman, sorumluluk tabii ki ana sorumluluk iktidarda ama muhalefetin de sorumluluğu var. Muhalefetin de Türkiye’nin milli problemlerinde, ana sıkıntılarında neredeyse iktidar kadar sorumluluğu var. Bundan Ötürü Sayın Kılıçdaroğlu’nun Amerika olsun ya da öteki ülkelerdeki temasları olsun bunlar son derece doğal.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Endonezya’daki G20 Tepesi’nde ABD Başkanı Joe Biden ile görüşme ihtimali sorulan Çavuşoğlu, “Şu anda planlanmış bir görüşme yok, kasım ayına daha çok varfakat çoklukla buna platformlarda Sayın Biden ile Sayın Cumhurbaşkanımız NATO toplantılarında olsun G20 olsun görüşme imkanı buluyor. Daha evvelki doruklarda de, Roma’da da bir araya geldiler. Buna aynı görüşmeler oluyor, olağan yani olması.” dedi.Temaslarında hem ikili ilişkiler, hem de yeni global ve bölgesel gelişmeleri ele alma fırsatı bulduklarını belirten Çavuşoğlu, şunları söyledi:İkili görüşmelerde tüm muhataplarından Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya arasındaki arabuluculuk rolüne ilişkin övgüler aldıklarını söyleyen Çavuşoğlu, “Türkiye’nin şimdi barış için bir umut olduğunu söylüyorlar.” dedi.”Şartlı bir mutabakatın içinde olmayız dedik””Hindistan’a yönelik yaptırımlar kaldırıldı, doğru bir şekilde kaldırıldı””P4 grubuna katılma bir sıkıntımız yok”