Borsanın büyük ‘kısa pozisyonu’ ne durumda?

BEKİR GÜRDAMAR

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) Ağustos vadeli BIST 30 endeks kontratının sürece açıldığı günden itibaren kısa pozisyon alan ve bir ara 130 bin kontratın da üzerine çıkan tek bir aracı kurum üzerinden alınan kısa durumlar, vade sonuna birkaç gün kala kapatılmaya başlandı.

BIST 30 ve BIST 100 endekslerinin Temmuz’da başlayan düşüş trendinde piyasanın gündemini daima meşgul eden, tek bir aracı kurum altında görünen kısa konumların 43 bin adedi 26 Ağustos itibarıyla kapatılırken, kurum süreçlerine bakıldığına Ekim vadeli BIST 30 endeks kontratında daha sınırlı da olsa tekrar kısa pozisyon alınmaya başlandığı görülüyor.

Matriks bilgi terminalinden derlenen verilere göre, aracı kurum üzerinden iletilen süreçlere bakıldığında, 26 Ağustos itibarıyla Ekim vadeli BIST 30 endeks kontratında yaklaşık 21 bin kontrat short pozisyonu açıldığı görülüyor.

30 Ağustos’un tatil olması nedeniyle vade sonu Perşembe günü olan Ağustos vadeli BIST 30 endeks kontratında, 26 Ağustos kapanış itibarıyla aracı kurumdan yapılan süreçlerin neti 84 bin kısa duruma işaret ediyor.

Özellikle Temmuz başından itibaren piyasanın çok önemli gündem hususlarından biri, daha önce ender olarak görülen bu büyüklükteki kısa pozisyonun düşüşlere karşın kapatılmaması, hatta artırılarak devam etmesiydi.

“Bilmediğimiz neyi fiyatlıyor?”

Yatırımcıların birbirine sorduğu “bilmediğimiz neyi fiyatlıyor ki?” sorusunun, tekraren yalanlanmasına rağmen geçen haftadan beri gündeme getirilen “istifa” dedikoduları nedeniyle Borsada oluşan panik havasının daha güçlü olmasına neden olduğunu söylemek yanlış olmaz sanırım.

Bu dedikoduların, ısrarla ismi daha önce manipülasyona karışmış bireyler tarafından yayılmaya çalışılması da piyasa profesyonelleri ve yatırımcılar arasında soru işaretlerinin artmasına neden oldu.

Aracı kurum üzerinden yapılan süreçlerin o aracı kurumun sorumluluğunda olmadığı, hesap açan herkesin limitleri dahilinde buna konumları açabildiğini unutmamak gerekiyor.

Bu yüzden aracı kurumun isminin ne olduğu değil, ısrarlı bir şekilde alınan kısa pozisyonu, endeksin süratli bir şekilde düşüş eğilimine girmesi, vade sonuna bir hafta kala oluşan panik havası ile elde edilen yüksek kârın 26 Ağustos itibarıyla realize edilmeye başlanması tartışmaların odağını oluşturdu.

Nakdi uzlaşma Perşembe günü

Endeks kontratlarında sözleşme büyüklüğü, her bir kontrat için 10 adet destek varlığı temsil ederken, vade sonunda uzlaşma nakdi olarak gerçekleşiyor.

1 Temmuz itibarıyla sürece açılan Ekim vadeli kontrat, Perşembe akşamı nakdi uzlaşma ile kapanacak olan Ağustos vadeli kontratların akabinde, gelecek haftadan itibaren en yakın vadeli endeks kontratı olarak işlem görecek.

Vadeli işlem kontratlarında her bir kısa pozisyon için bir de uzun pozisyon olması gerektiğini unutmamak gerekiyor. Burada kısa pozisyon büyüklüğünün tek bir aracı kurum üzerinden açılan süreçler, karşı tarafın, yani uzun pozisyon alanların ise farklı aracı kurumlar üzerinden işlem açmış olması, kısanın ‘büyük yatırımcı’, uzunların ‘küçük yatırımcılar’ tarafından alındığına işaret ediyor.