“Deprem kaynaklı telaş semptomları 2 haftadan uzun sürerse ruhsal dayanağa ihtiyaç var”

Trabzon Üniversitesi Üniversitesi Ruhsal Müşavere ve Rehberlik (PDR) Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Fatma Altun Kobul, zelzelelerde çocuk ve yetişkinlerin süreçten etkilenme seviyesi farklılıklarına ilişkin “Deprem kaynaklı tasa semptomları 2 haftadan daha uzun bir süre devam ediyorsa, olağanlaşma sağlanmıyorsa, profesyonel bir ruhsal takviyeye ihtiyaç var demektir” dedi.

Trabzon Üniversitesi Üniversitesi Ruhsal Müracaat ve Rehberlik (PDR) Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Fatma Altun Kobul, Kahramanmaraş merkezli yaşanan ve 10 ilde yıkıcı tesire neden olan sarsıntılardan etkilenenler, afet nedeniyle ruh sağlığına dikkat etmesi gerektiğini söyledi.

Depremin tesirinin ruhsal olarak insanlarda farklı yansılarla kendisini gösterdiğini belirten Doç. Dr. Kobul, afet sonrasında oluşabilen korku semptomlarının süreksiz olduğunu söyledi. Doç. Dr. Kobul, “Aşırı çaresizlik ve güvensizlik hissi, zelzele sonrası yansıların başlıcalarını oluşturuyor. Bireylerin anlık reaksiyonlar vermeleri, günlük yapmış oldukları faaliyetlerden uzaklaşmaları, uykusuzluk, iştahsızlık, gerginlik, sonluluk davranışları olağandır, olağandır. Bu sürecin bir kesimidir. Hepimiz bunları yaşayabiliriz; ama farklı tesir seviyelerine, yoğunluğuna, şiddetine göre de bunlar bireylerde farklı sonuçlar gösterebilir. Yetişkinler olarak telaş semptomlarının, yani kalp çarpıntılarının, terlemenin, titremenin ve ölecekmiş hissetmenin, boğulma hissinin bu sürecin olağan bir kesimi olduğunu ve bunların süreksiz olduğunu bilmemiz gerekiyor. İştahsızlık, uykusuzluk ve günlük aktivitelerdeki ilgi kaybı olağandır. Bunun için ilaç yahut alkol kullanılmasını tavsiye etmiyoruz” sözlerini kullandı.

“Rutininize dönün”

“Güvenlik muhtaçlıklarını sağlamamız gerekiyor” 

Çocukların sarsıntıdan etkilenme seviyelerinde farklılık olabileceğini ve farklı davranışlar gösterebileceklerini belirten Kobul, şunları söyledi:

“Çocuklarda bazen olaylarla ilgili bir duyarsızlık, anlamama durumu görülebilir. Bazen aşırı endişe, çaresizlik hissi gözlenebilir. Etrafında olup bitenlerle ilgili hislerini ifade etmeleri gerekebilir. Ebeveyn olarak güvenlik gereksinimlerini sağlamamız gerekiyor. Çocuklarda en çok zedelenen güvenlikle ilgili durumdur. Burada çocuğa temas etmek, çocuğun yanında olmak, ona sarılmak, dokunmak birincil olarak yapmamız gereken şeylerden birisi. Bunun dışında çocuğun hislerini ifade etmesine imkan vermek, tekrar tekrar sorduğu sorulara sabırla karşılık vermek, çocukları ekranlardan uzak tutmak;fakat olaylarla ilgili çocukların ‘Deprem nedir, ne değildir’ gibi sağlıklı bilgilenmesini sağlamak gerekir. Çocuklar da suçluluk hissi geliştirebilirler. Zelzelenin kendileri yüzünden olduğunu düşünen çocuklar olabilir. Onların bir suçu olmadığına yönelik açıklamalar yapmak yararlı olacaktır. Hem çocuklar hem de yetişkinlerde semptomlar iki haftadan daha uzun bir süre devam ediyorsa, olağanlaşma sağlanmıyorsa, profesyonel bir ruhsal dayanağa ihtiyaç var demektir” dedi.