Erbil’deki Tom Barrack-Mazlum Abdi görüşmesinden “18 Ocak anlaşmasına bağlılık” çıktı; IŞİD tutukluları Irak’a gönderiliyor

Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Fırat’ın doğusundaki Kürt bölgelerine çekilmesi büyük oranda tamamlanırken Suriye ordusu, bölgede ilerleyişini sürdürüyor. Ateşkese rağmen bölgede yer yer çatışmalar sürerken Kürt bölgelerine yönelik kuşatma devam ediyor. Çatışmalara son verilmesi ve Şam’ın sunduğu şartların kabul edilmesine yönelik ABD girişimleri ise sürüyor. Bu kapsamda ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Erbil’de bir kez daha bir araya geldi. Görüşmede, 18 Ocak anlaşması ve Suriye Cumhurbaşkanlığı’nın açıkladığı son uzlaşının ayrıntıları ele alındı.

Suriye ordusu tarafından kontrol altına alınan IŞİD Hapishanelerinden IŞİD’li tutukluların Irak’a sevkleri ise sürüyor.

Suriye hükûmeti ile SDG arasında Haseke vilayetinin geleceğine dair yeni mutabakata varılmasıyla Kürt kentlerine girilmeyeceği konusunda güvence verilmesi ve anlaşmanın uygulanmasına yönelik SDG’ye dört gün süre verilmesi ardından bölgede yer yer çatışmalar sürüyor. ABD’nin kalıcı çözüme yönelik girişimleri devam ediyor. Başta Kobani ve Kamışlı olmak üzere Kürt kentlerine yönelik abluka sürerken sahada Suriye ordusunun bölgedeki yoğun askerî hazırlığı dikkat çekiyor. Bölgede çatışmaya son vermeyi amaçlayan diyalog ve görüşme kanalları açık tutuluyor.

Barrack: Ateşkin korunması konusunda mutabık kalındı

Bu kapsamda SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Barrack, Irak Kürdistan Bölgesi’nin yönetim merkezi Erbil’de bir kez daha bir araya geldi. Erbil merkezli Rûdaw TV’nin diplomatik kaynaklardan edindiği bilgilere göre, görüşmenin odağında Şam ile yürütülen müzakereler ve 14 maddelik anlaşma yer aldı.

Barrack, görüşmenin ardından X hesabından yaptığı açıklamada görüşmeye Dış İlişkiler Sözcücü İlham Ahmed’in de görüşmede olduğunu belirterek şunları ifade etti:

“ABD, Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye hükümeti arasında 18 Ocak’ta varılan anlaşmada ortaya konan entegrasyon sürecinin ilerletilmesine yönelik güçlü desteğini ve bu konudaki taahhüdünü yeniden teyit etti.

Tüm taraflar, güven ve kalıcı istikrarı tesis etmek amacıyla her cephede güven artırıcı önlemleri birlikte belirleyip hayata geçirirken, temel ilk adımın mevcut ateşkesin eksiksiz biçimde korunması olduğu konusunda mutabık kaldı.”

Gözlemcilere göre, Erbil’de gerçekleşen görüşmede, ABD yönetiminin, Kürt bölgesi ve Suriye’nin genelinde istikrarı sağlamak adına yeni bir yol haritası sunduğu ileri sürüldü.

Çatışmalara son vermeyi amaçlayan diplomasi trafiğinin özellikle hafta başından bu yana oldukça yoğun seyretmesi dikkat çekiyor. Bugün gerçekleşen buluşma, Barrack ve Abdi’nin bu hafta içindeki ikinci teması olma özelliğini taşıyor.

Görüşmede, 18 Ocak anlaşması ve Suriye Cumhurbaşkanlığı’nın açıkladığı son uzlaşının ayrıntılarının ele alındığı öğrenildi. Şam yönetimi, olası bir anlaşma halinde Suriye ordusunun Haseke ve Kamışlı kent merkezlerine girmeyeceğini, birliklerin kent dışı noktalarda konuşlanacağını ve Kürt köylerinde yalnızca yerel güvenlik güçlerinin görev yapacağını açıklamıştı. Anlaşmanın detaylarına ilişkin tarafların açıklama yapması bekleniyor. Erbil’deki son görüşmenin, Suriye’nin kuzeydoğusundaki askeri ve idari geleceği açısından kritik bir dönemeç oluşturması bekleniyor.

Kritik gelişmeler yaşandı

Geçtiğimiz cumartesi günü de Irak Bölgesel Yönetimi eski Başkanı Başkan Mesud Barzani’nin ev sahipliğinde Selahaddin’de geniş kapsamlı bir zirve yapılmıştı. ABD’nin Suriye’deki Kuvvetleri Komutanı Kevin Lambert, Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani ve Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) Başkanı Muhammed İsmail’in de hazır bulunduğu zirvede, Suriye’deki şiddetin durdurulması ve diyaloğun ön plana çıkarılması üzerinde durulmuştu.

Ancak sahadaki dengeler hala oldukça kırılgan görünüyor. Şam’da pazartesi günü Suriyeli üst düzey yetkililerin de katılımıyla SDG’nin ve bölgenin geleceğine dair yapılan müzakerelerden herhangi bir sonuç çıkmaması, gözlerin Erbil’deki bu yeni temaslara çevrilmesine neden olmuştu.

Bölgede yaşanan çatışmaların ardından ilan edilen dört günlük ateşkes süreci ise karşılıklı ihlal suçlamalarıyla devam ediyor. Hem Suriye ordusu hem de SDG, birbirlerini ateşkes şartlarına uymamakla suçlarken, Erbil’de bugün yapılan zirveden çıkacak sonuçların sahadaki askeri hareketliliği doğrudan etkilemesi bekleniyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile gerçekleştirilen görüşmede, IŞİD mahkumlarının Irak’a nakli ve DSG ile ateşkes konularının görüşülmesi sonrasında IŞİD’li tutukluların Irak’a nakline başlandığını açıkladı. ENTCOM, dün Amiral Brad Cooper ile Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştiğini açıkladı. Bu görüşmenin, ABD askeri komutanlığı ile Suriye’nin yeni yönetimi arasındaki ilk resmi temas olma özelliği taşıdığı bildirildi.

Haseki’den Irak’a sevkiyat devam ediyor

CENTCOM’dan yapılan açıklamaya göre, Suriye’nin kuzeydoğusundaki cezaevlerinde tutulan IŞİD mensuplarının güvenli tesislerde tutulmaya devam edilmesini sağlamak amacıyla geniş kapsamlı bir operasyon başlatıldı. Operasyonun ilk ayağında, Suriye’nin Haseki kentindeki bir cezaevinden 150 IŞİD militanı başarılı bir şekilde Irak’a nakledildi. Nakil işlemine ise devam edildiği açıklandı. Operasyonun nihai hedefinin, toplamda 7 bin IŞİD’li mahkumun Irak hükümetinin kontrolündeki cezaevlerine taşınması olduğu ifade edildi.

Suriye Arap ordusunun bölgeye yönelik saldırısı sonrasında SDG’li silahlı grupların çekilmesi sonrası Şeddadi cezaevinden yaklaşık bin 500 IŞİD mensubunun firar etmesi veya serbest kalması büyük bir endişe yarattı. Bu kapsamda Suriye ordusunun IŞİD ailelerinin kaldığı El Hol kampına girerek güvenliği resmen devralması sonrası ABD ile Şam hükümeti arasında yeni bir çalışma programı belirlendi.

Irak’la ortak çalışma

Amiral Brad Cooper, sürecin Irak hükümetiyle tam bir koordinasyon içinde yürütüldüğünü belirterek, “Bölgesel ortaklarımızla, özellikle de IŞİD’in kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasında büyük rol oynayan Irak hükümetiyle yakın temas halindeyiz” dedi. Operasyonun, Suriye’deki otorite boşluğu ve askeri hareketlilikten yararlanarak IŞİD’in yeniden organize olmasını engellemek amacıyla acil bir önlem olarak hayata geçirildiği kaydedildi.