İranlı üst düzey yetkili açıkladı: ABD-İran taslak anlaşması neleri kapsıyor?

İranlı üst düzey bir yetkili, ABD ile hazırlanan mutabakat zaptının taslağında petrol yaptırımlarının kaldırılması, nükleer programın sınırlandırılması, dondurulan varlıkların serbest bırakılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin kapsamlı düzenlemelerin yer aldığını açıkladı.

Reuters’a konuşan yetkiliye göre, tarafların anlaşmaya varmasının ardından nihai anlaşma detaylarının 60 gün içinde müzakere edilmesi planlanıyor.

Taslakta öne çıkan maddeler arasında İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tüm ticari gemilere yeniden açması, buna karşılık ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması yer alıyor. Ablukanın, mutabakatın imzalanmasının ardından başlayarak 30 gün içinde tamamen kaldırılacağı ifade ediliyor.

Anlaşmada yer alan finansal başlıkta ise ABD’nin nihai anlaşmaya kadar İran’a yeni yaptırım uygulamayacağı, anlaşmanın tamamlanması halinde ise ABD ve Birleşmiş Milletler yaptırımlarının belirlenen bir takvim doğrultusunda kaldırılacağı belirtiliyor. Ayrıca ABD’nin belirli bir süre için İran petrolüne yönelik yaptırımlardan muafiyet tanıyacağı ve İran’ın petrol ihracatına yeniden başlamasına izin vereceği aktarılıyor.

Taslakta ayrıca ABD’nin İran’a ait 25 milyar dolarlık dondurulmuş varlığı serbest bırakacağı ve bunun nakit transferleri, bölgesel iş birlikleri ve kredi hatları yoluyla gerçekleştirileceği ifade ediliyor. Bunun yanında Washington’un bölgesel ortaklarıyla birlikte İran için bir yeniden inşa ve kalkınma planı hazırlayacağı ve bu planın 60 gün içinde Tahran ile müzakere edilerek sonuçlandırılacağı belirtiliyor.

Nükleer başlıkta ise İran’ın nükleer silah üretmeyeceği ve edinmeyeceği taahhüdünde bulunduğu, buna karşılık mevcut nükleer faaliyetlerini genişletmeyeceği ve uranyum zenginleştirme seviyesini artırmayacağı kaydediliyor. ABD’nin ise İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını gelecekteki kapsamlı anlaşma çerçevesinde kendi topraklarında seyrelterek azaltmasına izin vereceği bildiriliyor.

Nükleer programın geleceği, uranyum stoklarının yönetimi ve zenginleştirme faaliyetlerine ilişkin nihai düzenlemelerin ise 60 günlük müzakere sürecinde netleştirileceği ifade ediliyor.

Anlaşma metni İsviçre’deki imza töreninin ardından yayımlanacak

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif X hesabından yaptığı paylaşımda, arabulucuların bu hafta içinde bir dizi toplantının yapılmasında kolaylaştırıcı rol oynayacağını, bu toplantılar sayesinde teknik görüşmeler ve resmi imza töreni için temelin atılacağını ifade etti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, anlaşmaya varıldığını doğruladı ancak metnin yalnızca İsviçre’deki imza töreninin ardından yayımlanacağını söyledi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, törene “kesinlikle” katılmayı planladığını belirtirken, Trump’ın da katılmasının mümkün olduğunu ifade etti.