Sanatçı Halil Ergün: Çapsız bir siyaset yönetimi var ve ülkemiz buna müstahak değil

Sanatçı Halil Ergün, daha hoş, daha özgür bir dünya, daha demokratik, çocukların mutlu olduğu bir ülke için hep muhalif olduğunu belirtirken, “Bugünlerde beni çok yaralayan mesele şudur: Çapsız bir siyaset yönetimi görüyorum ve ‘Bizim ülke buna müstahak değildir’ diyorum. Kazanımlar yıkılıyor ve Türkiye’de toplumsal bir çözülme var kültürel olarak ve insani ilişkileri olarak. Bunu somut olarak görüyorum. Bu beni yaralıyor, yakıyor yani. Şu Anda benim ülkemde konserler yasaklanabiliyor. Abuk sabuk münasebetlerle müzik söyletilmiyor falan” dedi.

Ergün,  “Muhteşem bir kasabada büyüdüm. Oranın çok eski bir ailesinin çocuğuyum. Toprağa bağlı bir aile, yerli geleneği olan. Gölü olan, panayırları olan bir yerde çok mutlu bir çocukluk geçirdim. Harika bir anne ile babanın çocuğuydum, geniş sülalelerde yetiştik. Gölümüz vardı. Balıkların fırtına, rüzgâr gibi estiği, kıyılarda çok olduğu bereketli günlerdi. Merakım çok vardı ama hiçbir şeye hasretim olmadı. Ailem, kurallarımız. Bunu zenginlik manasında söylemiyorum. İnsani bir ortamda yetiştim. İlk çıkışım kasaba dışında Bursa’yadır. Yani ortaokula girdiğimde şato seyretmeye geldik. İlk surlardan dışarı çıkışım odur.” diye konuştu. 

“İznik, hâlâ biraz işgal altında bugünlerde”

Ergün şunları kaydetti:

Ama hiç kopmadım ki ben. Her tatilim, her dönüşüm; fakülte yıllarım, öğrencilik yıllarım, ailem, bugün de o denli. Sinema yaptığım zaman da başıma gelenler vaktinde da hâlâ oradayım. Her şeyim orada, meskenim, barkım, anılarım, ailem, kardeşlerim, hep İznikli kaldım ben. Hiç kopmadım ki ondan ben. Yani kentli olmadım, o kasabanın çocuğu olarak kaldım. Hâlâ biraz işgal altında bugünlerde. Üzgünüm yani mimari ve beton her yere saldırdığı buraya da saldırmış durumda.

“Yaşadıklarımdan hiç pişman değilim”

Bir şey daha söyleyeyim, hayatımda pişmanlık sözü… ‘Ben yaptım, benim tasarrufum’ deyip, yalnızca tartışmışımdır ya da muhasebe etmişimdir içimde. Bir defa yaşanmıştır. Yani pişmanlık ne kâr eder. Hiç pişman değilim yaşadıklarımdan. Onlar bana aitlerdi. Hayat ve yapısallığım o anda bir gün yanlış olduğunu fark ettiğim şey beni pişmanlığa götürmez. Bir daha tekrar etmemeyi besler bende. Hiç pişmanlık taşımam hayatta.

İlk aşkımı anlatıyorum size. Hiçbir yerde konuşmadım şimdiye kadar. Ben başarılı bir öğrenciydim. İlkokulu bitirdik ve ortaokula başlayacağız. Ortaokul fotoğrafları var. Şapkalar falan takıp başlamıştık, heyecanlıyım. Kaydımızı yaptırdık, bir de işte çağdaş kızlar vardı. Yani devletin memurlarının kasabadaki uzantılarının kızları, çocuklarıydı, farklılardı onlar. Bir gün koşuyorum çarşıda Ayasofya Kilisesi sonra cami olmuş orası. Oradan çarşıdan geliyorum karşıdan bir kız koşarak geliyor. Eteğinin rengini ve desenlerini bile unutmuyorum hiç. Görmediğim bir kız. Saçları uzun simit yapmış. Aşağıya doğru bir şeyler yapmış sallanıyor. Elinde bir tas vardı. Baktım benim yaşımda biri. Bir etek bu türlü kloş bir etek galiba ve kavuniçi ile yeşil bilmem ne renkli desenleri var büyük, büyük. Bu türlü ansızın kaldım dedim ki ‘O da okula gelse.’ Kim olduğunu bilmiyorum. Zira kasabada yabancı.

Sonra okul açıldı. Okul bahçesinde sıra olmuşuz içeri gireceğiz. Tam sıra olmuşuz. Birden okulun kapısından bir kadın, siyah paltolu elinde kız. Annesi getirdi mi buraya… Yüreğimin çarptığını hissettim. Ondan sonra aynı sınıfta okumaya başladık. Sonra öğrendim ki çok eski oranın yerlisi bir amcanın, fotoğrafçı ünlü Pepiko amcanın kızıymış kendisi. Ve Bursa’dan gelmişler. Sonra okula geldik ben uzunluğuna ona bir şeyler yapıyorum, şımarık da bir çocuğum biraz tahminen. Hani şımarık da demeyeyim de hep ilgi gören çocuk olduğum için ilgi göstermiyor bana. Ben gidiyorum kitabına asılıyorum, silgisini yıkıyorum falan. Ben geride üçüncü, dördüncü sırada o ön sırada oturuyor. Kızlar daha çok önde oturur. Bir gün yeniden defterini çektim artık, ‘Bana bak, merhaba, ne oluyor diye sor’ dedim. Tabii bu aşkın çapını yahut derinliğini şimdi ölçemem’Lütfen, beşerle çok uğraşıyorsunuz’ dedi bana. O gün bittim yani anladın mı? Bittim. Sonra öbür bir flörtü oldu. Diğer bir erkek arkadaşımızla. Bu türlü hep takip ediyorum. Sonra biraz şöyle bir ilgimiz oldu. Münasebet nedir yan yana konuşmak, bilmem ne yapmak falan onu unutmuyorum. Sonra öbür aşklar işte yaşınla orantılı gelişmeler oldu elbette.

“Biz 12 Martlarda, 12 Eylüllerde hesap vermiş bir neslin çocuklarıyız”

Evliliği düşünmedim aslında. Şöyle ama… Bizim hayatımız maceralar hayatıdır. Fakülte yıllarında başlayan tiyatro gayreti ve en iyiyi yapmak. Tiyatro da kurduk falan. Kalabalık aile. İki abim birisi asker oldu. Birisi esnaftı Bursa’da. Sonra İsviçre’ye gitti orada kaldı. Sonra hapishane yıllarım oldu. Yıllarca biz 12 Martlarda, 12 Eylüllerde hesap vermiş bir neslin çocuklarıyız. Sonra sinema girdi. Bir de şey var aşkın yahut birlikteliğin ötesindedir evlilik, kurumsal bir şeydir. Pek de meraklı değildim farklı. Hep bir maksadın peşinde koştuk yani benim bir sürü arkadaşım evlenmediler. Evlilik düşünecek halimiz yoktu. Kızlar, oğlanlar da öyle…

 Sonra sinema macerası başladı. Yılmaz (Güney) ağabeyin beni göreve çağırmasıyla bir çeşit. Çok sevdim ve kaldım. Mukadderata dönüştü sinema. Seks furyası başlamış, müzikçi sinemaları oluşuyor falan zordu. Bir de bir dönem var ve toplumsal içerikli sinema diye adlandırmışlardı o manada yani söyleyecek lafı olan sinemaların olması noktasının macerasına girdik o kolay değildi. Hiçbir zaman burada han-hamam, şöhret-möhret, en hoş kadın, en çok para, hiç aklıma gelmedi ben otellerde gelip, gidip kaldım. Yalnız şu kadar var bir tane As Otel vardı turneyle gelirdik. Biraz üç kuruş elimize para geçince Londra Otel’e terfi ettim.  O ortada bu işin şey yanı bu mesleksel yahut var olma yanı. Bir sinema bir maceradır. O sinema çekilir, bu sinema, lezzet, o çevre, var olma savaşı, bir tarafıyla da ihtiras değil de onun üzerine gitmek… Bizim hayat biçimimiz toplumsal gelişmelerden Türkiye’nin toplumsal üslubun dışında olmadı. Biz o denli bir jenerasyonuz. O denli bir 68 nesliyiz. 

 Sonra derhal mesleğe atılmadım işte orada hariciyeci olacak diye gönderdiler okula, fakültede derslerim var. Derken tutukluluk geldi. Sonra afla çıktım. Kasabamda konutuma döndüm yeniden öteki bir yerim yurdum yok. Babam ‘Tamam istemiyoruz artık gel toprakların başına, seni evlendirelim, traktör alayım’ falan dedi. Bu ortada cezaevinden çıkmanın ikinci ayında geldi haber sinemaya başladım. O bir macera. Ha şu anda bu sinema, bunun tadı, bunun bilmem neyi derken bir de biraz yeni bir çevre tanıyorsun o da yeni bir başlangıç gibi yeni insanlar var. Sinemadan çok, tiyatrodan çok tanıdıklarım vardı İstanbul’da. Vay ben evleneyim de şu kız, bu kız o denli bir şeyim çok olmadı esasen.bu koşulların içinde bir reaksiyondu bir süre sonra tabii aile sıkıntısı iki abim çektiler gittiler. Kız kardeşlerim var. İki kız kardeşim vardı. Çok değişiktir ki ikisinin de eşleri çok erken öldü. Çocuklar kaldı. Onlarla ben ilgilendim. Koca koca adam oldular. Geniş aileyiz, 6 kardeşiz biz. Sonra da 50’li yaşlara geldik. Bundan sonra ne evlenmesi oldu. Bir mukadderata dönüştü bir çeşit. Bundan sonra da bilmiyorum yani. Bazen espri yapıyorum. ‘Yok ya bana niye gelecek’ diye. Belli ölçülerle gelecek, o eski ilk aşkın buluşması üzerine oturan bir evlilik olmayacak hiçbir zaman. İyisi mi bu türlü gitsin.

Yeğenimi ben büyüttüm annemle. Annesi öldü öğretmenimdi. Abimin eşiydi. Çocuğunu kucağına alamadan öldü. Kaldı çocuk ve ben onu büyüttüm şu anda İsviçre’de yaşıyor. Oğlum yani. Onla yaşadım ben babalık hissini. Bunu fakat bir romandaki gibi hislerimi açıklayarak, olaylarla, tabiatla bağlantılı falan anlatabilirim yani…

“Çocuk esirgeme yurdundan çocuk alacaktım, tehlikeli buldum”

Böyle bir ara hatta şey bile düşündüm. Bir tane arkadaşa söyleyeyim nikâh yapmamız gerekmeyen bir çocuk yapalım. Bir baktım komik bulduk. Sonra çocuk esirgemeden bir çocuk alalım dedim. Tehlikeli buldum onu da tartıştım. Bir süre sonra kaldı çocuklar. Şu Anda yeğenlerimin çocukları var. Bir tane okuttuğum kız yeğenimin çocuğu oldu. Sonra ben sevgiyi insan ve çocuk üzerine kurdum. Ben bütün çocuklara heyecanlanırım. Radikaliz biz ya. İnsanlar doğarlar, büyürler, askere sarfiyatlar, evlenirler, çocuk yaparlar, ölürler. Nokta bir hayatı hiçbir zaman kendime güzergâh olarak düşünmedim. Her gün yeniden heyecan hayat. Daha göreceğimiz, yaşayacağımız çok şey var.

Bizde çok vıcık vıcık alaka yoktur. Bu türlü vıcık vıcık öpmek, canım, gülüm falan… Feodal bir aile gelişimi içinde hele erkek çocuğu falan onu hep anlatıyorum bir yerlerde. Mesela ben danslar manslar vardı ya moda halinde. Biraz kıvırır gençler, bayılıyorum ama ben hala çiftetelli oynayan bir adamım. Anlatabildim mi? Bir gün uyuyorum, birden bir rüzgâr esti, alnımdan biri öptü. Alnıma dokunma oldu ve ‘Yavrum’ dedi. Hiç açmadım, annemin sesi, ‘Ya bu bayan beni çok seviyormuş galiba’ dedim. Annemle öteki bir alakaya başladım. Babam da meleklerin adamıdır. Biraz yerli ve biraz Cumhuriyet kültürüne, Osmanlı kültürüne organik bağı olan bir ailenin, çok eski yerleşim yerinde insanı.  Birden ‘Ya annem de bir kadın’ dedim öbür tarafta ahkâm kesiyoruz ya bayan problemi, bayan hakları, e annen ne? Sade konutlarında koşturan, her şeyin de kahramanıydı. Onunla daha yakından ilgileniyorum. Bir gün bana ‘Oğlum baban bir gün bile giydiğim yeni bir elbiseyi fark etmedi biliyor musun’ dedi. Ah… Bu çok kolay bir laf görünüyorbir bayan istemiş, yani ‘Çok yakışmış karıcığım’ demesini demek ki ya. Babamın her şeyi var, mal, mülk hatta şey kederi ‘Bir Fatma’ma doyamadım bir höşmerime doyamadım’ kaygısı. Kendi annemde bir evliliğin getirdiği her şeyi doyurduğu manasına gelmiyor imkânlar. Kaç evlilikler gördüm kendi ailemde dehşet şeyler. Bu evliliğe karşı olmak manasında değil söylediklerim. Sen sorduğun için kendimi anlatıyorum. Ben bu türlü oldum. Kim bilir tahminen hayat bu, bu yaşta apansızın birisi gelip bir ‘Tokat vurur’ duyarsın nikâha gitmiş diye. Ne bilim ben, bilmiyorum yani hayat bu.

“Çapsız bir siyaset yönetimi görüyorum”

Kızmak değil de kırgınlığım, heyecanımı öldüren şeyler oldu. Benim neslimin içinde, ülkenin daha hoş günlere gitmesini talep eden bir ruh var. Muhalif saflarda olmuşumdur çoğu zaman , daha hoş günler için tabii. Muhalif derken, siyaset yapmak manasında söylemiyorum. Daha hoş dünya, daha özgür bir dünya, daha demokratik bir dünya, daha çocukların mutlu olduğu bir dünya, ülke. Bugünlerde beni çok yaralayan mesele şudur: Çapsız bir siyaset yönetimi görüyorum ve ‘Bizim ülke buna müstahak değildir’ diyorum. Bu kadar kapalı konuşayım. Kapalı değil de yani derinliğe girip de çok bilmişizdir, biz her şeyi söylerizsöylemeye gerek yok. Bir tek şey var. Benim Cumhuriyetim var. Kahramanlar kurdular, başta Mustafa Kemal ve arkadaşları. Kör topal Cumhuriyet’in kazanımları var. Adalet, gelişme, daha hoş günlere gitmek benzeri yeni bir kültürün buluştuğu bir sürecimiz vardı. Kazanımlar yıkılıyor ve Türkiye’de toplumsal bir çözülme var kültürel olarak ve insani ilişkiler olarak. Bunu somut olarak görüyorum. Beni yaralıyor, yakıyor yani. Ülkemiz buna müstahak değildir. Bu dalga dalga insanımıza da yansıdı, taşraya da gitmiştir. Bunu ben yaşarken hayatın içinde insan ilgilerinde görüyorum. Beni yakan bu.

“Şimdi benim ülkemde konserler yasaklanabiliyor”

Şimdi benim ülkemde konserler yasaklanabiliyor. Abuk sabuk münasebetlerle müzik söyletilmiyor falan. Gündeminde olmuyor idarelerin. İnsanlar bile televizyonlarda bakıyorlar. O denli değildi Türkiye. Bir uzun seyahatimiz vardı. Tekrar yakalanacaktır bu yurdumuzda, yani daha hoş günlere… Bunu, dar bir siyasetçi ve bir siyasi tepki olarak söylemiyorum. Bir yurttaş olarak söylüyorum: Şayet yurtseverlik varsa, şayet geleceği beslemeyi, daha hoş günleri savunuyorsak talepkâr bir toplum olmalıyız. Ağlaşan bir toplumuzdur biz. Ağlaşmak oburdur, talep etmek diğerdir zira demokrasilerde. Talep eden bir toplumu oluşturmanın, biriktirmenin hengamesine girmeliyiz. Her kısımdakiler, sanattan, kültürden, iş dünyasından, işçilerden falan yeni bir lisan bulmanın ve bunu hayata geçirmenin eforuna girmeliyiz diye düşünüyorum.

“Özgür bir toplumdan yanayım”

Devlet baskıcılığının değişmesini isterim. Özgür bir toplumdan yanayım ben. İnsanların özgürce gelişmeleri, insanlaşmayı daha çok besler. Yasakçılık, şiddet, baskı ve zulüm insanın insanlaşma macerasını keser. Yamyam ilişkiler ortaya çıkar. Edebi söylüyorum ama böyledir. Onun yanında tartışacak bir sürü mesele var, eğitimde, adalette, sanatta… Yani hayatın içinde çok şey varonlar uzmanlık alanlarının konuşmaları, her bölümün uzmanları vardır. Onların özgürce yaratmaları olarak bakıyorum.

“Siyasi açıdan hiçbir şeyin başı da olmak istemedim”

Ben siyasete girmedim. Siyasi açıdan hiçbir şeyin başı da olmak istemedim. Ben mesela Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği (ÇASOD) başkanı oldum. Bana ihale ettiler, yalnızca kuruluş bildirisini yazdım. Yapmayın, ayrılmayın derken bana kaldı. Benim dedem ilk Meclis üyesi. Erzurum- Sivas’tan gelen rüzgârın… İsmi Halil İbrahim Ağa’dır. Belediye başkanlığı yapmıştır kasabamızda. Neyse, benim hiç o denli merakım olmadı. Siyasete atılıp, işte milletvekili olmak, ilçe başkanı, kent başkanı, parti başkanı falan hiçbir gün. İhtiras diğer bir şeydir siyasette. Zira siyaset yanlış uygulanıyor Türkiye’de.fakat şunu söylemek istiyorum. Siyaset yalnızca partilerin konuşmaları, nutukları falan değildir. Siyaset toplumsal işlerin çözülmesi üzerine, kurulması üzerine, yakalanması ya da değiştirilmesi üzerine bir yaklaşım kültürüdür. Sanat da siyasettir. Roman da siyasettir. Siyaset olunca illa partililer, parti üyesi, parti başkanı, parti bilmem nesi falan yapar diye bir şey yok. Sanat siyasal bir harekettir. Aşkın da siyaseti vardır, dostlukların da günlük hayatın da aile ilgilerinin de. Siyasete bu türlü bakarız biz. Bir de siyasal halimiz oldu elbette. Bunların gerçekleşmesi, biriktirilmesi, gelişmesi için siyasi yöneticiler, kurumlar o taraftan destek olduk, zaman zaman da oy verme olarak. Ben genel olarak Türkiye’nin geleceğini, bağımsız ve demokratik bir Türkiye’nin özgür bir Türkiye’nin gelişmesine katkıda bulunmanın saflarında bir siyasi bir hal içerisinde oldum.

“Belediye başkanı filan olma gayretim olmadı. “

Belediye başkanı filan olma uğraşım olmadı. Sinema çekiyoruz rica ettiler. SHP’ye destek vermiştim. Fikri Sağlar Kültür Bakanı olunca bana ‘Hadi gel bakalım’ dedi. Neyse Türk sinemasının sıkıntıları, danışmanlık. Gittim 4-5 yıl danışmanlık yaptım Kültür Bakanlığı’nda sinema ile ilgili. O başka bir macera, kitap anlatırım. Sinema çekiyoruz. Bir otobüs geldi SHP Beyoğlu İlçe Örgütü, oturdular. Ben de ‘Merhaba, beğenilen geldiniz’ dedim. Sineması kıyıda çekiyoruz, hatta set durdu. Sonra ‘Belediye Başkanlığı adaylığı teklif ediyoruz’ denildi. ‘Nereden çıktı ya’ dedim. Ben hiç düşünmedim bile. İkna etmeye çalışıyorlar falan, güldüm. Sonra oradan bir arkadaş, ‘Bunu yapacaksın arkadaş. O denli kaçmak yok’ dedi. Bu türlü havaya mı soktular, tahrik mi edildim. Telefon ettim Fikri Sağlar’a ‘Sen bilirsin’ dedi. Bilge falan oradan ‘Yap’ dediler. Beyoğlu olması var ya kültür merkezi, sanat merkezi, orada çok şey yapılır. Birden o denli ben de kabul ettim, geldim.  Bir baktım öbür aday da varmış oysaki. ‘Ya beni niçin getirdiniz’ dedim. Bana söylemişti üstü kapalı Fikri (Sağlar) Beyefendi.pişman değilim. Harika, onurla anacağım bir süreç oldu. Kazanmıştık da. Yani kucakladı baya beni o yöre. Sanatkarlar, arkadaşlarımız. Kazandık aslında. Taksim’deki bizim Ahmet Sezer Alilerin Taksim Sanat Evi’nde işte kutlama aynıi oturuldu, sanatkarlar, arkadaşlar dolu falan yorgunum da ben bıraktım, bırakırken de gece saat 02.00 falan mıydı neydi. Kazanmıştık gidiyorduk. Konutum yok Londra Otel’deyim. Sabah bir haber, kaybetmişiz. Yani kazanmamışız.

Ama şunu söyleyeyim orada işte ta oralardan başlayan problemler. Karşımızda herkes girdi. Gittim ben ÖDP’ye ‘Arkadaş ne yapıyorsunuz ya’ dedim. Seçime aday koydular. CHP yeniden açılmıştı. Deniz Baykal gelmişti başına. Onlar aday koydular Ertuğrul Günay’ı bak şimdi… Zülfü de Büyükşehir Belediye Başkanı adayı. Sonra baktım DSP’nin kuruluşunda Bülent (Ecevit) Bey’e yardım ettim. İznik’te telefonlar, sanatkarları toplayıp konuşturdum. Zira Arayış Dergisi’nde çok doğru yazılar var diye. Bu partili olmak değil. Biz şu anda bugün de partili falan değiliz ama doğru söyleyene sempati duyarız. Bunlara bile sempatik baktım başlangıçta. ‘Demokrasi, basın özgürlüğü, insan hakları, Avrupa Birliği’ dediler diye baktım. Sonuçta süper bir hayat, daha ayrıntıları var girmeyeyim de. Hesap şu: Bak ellerimiz ile verdik kendilerine, kendilerine demokrat, solcu filan diyen arkadaşlar. Ellerimizle tepsi ile iktidarı bunlara verdik, bir daha da bırakmıyorlar görüyorsun işte. Bir sürü projemiz vardı. Deniz Baykal beni sonra tekrar zorladı oralara girmeyeyim.

“Siyasete girseydim beni ya vururlardı, ya istifa ederim yahut kirlenirdim”

(Yeniden siyaset düşünür müsünüz sorusuna yanıt) Hayır. Yani görev gelirse yaparsınfakat bu yaşta yok yok. Artık siyaseti gençler yapsınlar, gelişsinler. Taptaze çocuklar. Bütün bu gördüklerimizden, yaşadıklarımızdan sonra. Bunu diğer yerde konuşmadım: ‘İyi ki de olmamışım’ dedim. ‘Beni ya vururlardı rantçılar ya istifa ederdim yahut kirlenirdim’ dedim. İyi ki olmamış. Bunu söyledim. Zira şahit olduğum çok şey oldu sonra. Diğer türlü bakıyoruz hayata. Bir defa şu siyasetçiler, siyasete girenler her kademede yer kapmaktan vazgeçsinler. Bazıları delege olmak için, bazıları ilçe başkanı olmak için, bazıları ilçe yönetim kurulu üyesi olmak için, bazıları kent yöneticisi olmak için anladın mı? Kent idaresinde, belediye meclisinde, kimisi belediye başkanı, sonunda da milletvekili olmak için buluşma yeri olmaktan çıkarsınlar. Kitlelerin hayatlarını daha doğru, daha güçlü, daha yaşanır hale getirecek gayret, taleplerine karşı gelişmenin bunun nutuk atmak olmuyor. Pazarda domates 50 lira olmuş, salatalık 3 kuruş olmuş, vah vahla olacak iş değil bu. Yeni bir dünyanın tadını yaratacak, taleplerini besleyecek çalışmalar yapmak lazım.bugün için Türkiye halkına bu kadar çok çelişkinin, çatışmanın ve yanlışlığın – ağır laflar söylemek istemiyorum, zira sakin olmaya çalışıyorum. Hala, kavrayıp da nerede benim kusurum demiyorsa mübarek olsun ömrümüzü verdik, halk halk diye.

 10 sene daima kesintisiz dizi çekmem ve dizilerimin hep bir numarada kalmış olması yakın etrafımda bile tatsızlık yarattı anladın mı? Türkiye başarıyı çok sevmez. Gerini döndüğünde her türlü münasebetle seni reddetmek ve boş ver demek kültürü çok gelişkindir: Yanlış olan bir şeydir bu. Ben hep şunun hengamesini yaptım. İddia ile söylüyorum çoğu zaman ‘Başarıları aşağı çekmeyiniz, muvaffakiyetler büyütülsün, tarla büyüsün’ dedim. Buğday atabileceğin, tohum atabileceğin yer çok iyi hazırlansın ki bitsin. Sana da yer çıkar sende varsa bir şey. ama her şeyi aşağı çekip, her sineması, her oyuncuyu, direktörü, aktörü ya da kitap ya da öbür alanlarda bizim bu türlü bir muvaffakiyetten rahatsız olma alışkanlığımız vardır. Ben o denli yapmadım. Ben bugün bir sahne seyrediyorum bir sinemada, bir oyuncuyu seyrediyorum ‘Allah’ım ne hoş oynamış aç şu telefonu tanıdığımsa ne hoş oynamışsın’ diyeyim diyorum. Geçen gün Sinan’ın seyretmediğim bir sinemasını gördüm. O kadar beğendim ki Sinan’ı aradım, buldum, ‘Çok hoş filmmiş’ dedim. Ben bütün bunların zenginlik olduğunu düşünüyorum. Sen de yapacaksan bu işi. Önce bir yer hazırla. Ekmek için önce tarlalar sürülür, hazırlanır. Gübreler kıştan atılır karıştırılır, sonra buğdaylar atılır, üstüne tırmık çekilir ve buğday tarlası çıkar. ama sen hazırlanmamış bir tarlaya buğday atarsan fareler yer, kuşlar yer birkaç tane biter. 

“Polemiklere girmek istemiyorum”

Hiçbir kanalda kim var, kim yönetici hiçbirini bilmedim ben. Kim sinema çekecek, kim kanal yapacak? Ben bugüne kadar çok konuşmadım. Ne siyasal tavrımla ilgili ne kendimle ilgili ne bana saldıran pislik laflarla ilgili hiç yanıt vermedim şimdiye kadar. Onun için dikkat ediyorum. İstemiyorum polemiklere girmeyi. Bu dönem kanallar var, diziler yapıyorlar. Seyretmiyorum. Yorgunum biraz, müzik dinliyorum. Bir de malum birtakım kanallar var. Onları da haberleri izlemek için açıyorum. Ülkede kırgınlığım var yurttaş olarak. Bana iş verilmiyor falan, o denli bir derdim yok benim. Güzel pek de gelmedi o meşhur televizyon kanallarından. Bir de prensip olarak bu dönem yapmam. Biraz daha angaje olmayan kanallar hayata geçer, yeni bir kültüre otururlar, bana da bir hisse düşerse oynarım. 

 Şu kadarken (eliyle gösteriyor) ben sinema seyrettim. Zira babamın makinistlik yaptığı, hala oğlunun da gidip sinemalar getirdiği kerpiçten yapılmış bir sinema vardı. 5 yaşında, oralar tek cümbüş yeriydi. Bütün sinemaları seyrettim. İlk bu türlü Muhsin Ertuğrul’un sinemalarından Suzan Yakarlardan, Nevin Ayparlardan, Cahide Sonkulardan oralardan başlayarak Belgin Doruklara gelen Saygıdeğer Ziyaya geriden Türkan Şoray, Fatma Girik. Büyük isimler. O denli çok oyuncu falan olmak istemedim.heyecanla andığım insanlar vardır. Sonra ben sinemacı oldum. Fatma Girik… Şu kadardan başladı biliyorsun sinemalarda, seyretmişsin bakıyorsun falan. Fatma Belediye Başkanı oldu sonra. Bir sanatçı olarak bizim derneğimizin bir üyesi olduğu Nur (Sürer) ile çok giderdik Fatma’ya. O dostluğun, açık kalpliliğin ve dobralığın kadınıdır, insanıdır daha doğrusu. O keyif verir beşere, sırtını dönünce sana hiç bıçak çekmeyecek kadar yiğit bir bayandı. O çok önemli. Bir de esprisi vardı. Hayatı gırgıra alıyordu. Fedakârdı. Ölümü beni çok çok sarstı. 

Beni ilk kez çıkaran o (Fatma Girik) oldu yurt dışına. Belediye lideriydi Hollanda’ya gidiyor. ‘İlla sen de gel’ diyor. ‘Bir kültürel çalışma yapalım’ dedi. Bizim dışarı çıkışımız yasaktı. Sonra Turgut Özal’a haberler gönderildi şunlar bunlarla. İzin alarak çıktım. İlk o denli ile başladık. Sonra Hollanda’ya, Almanya’ya gittik. Berlin’e falan. Mutlu oldu mu? Oldu. Çok hoş sinemalarla iz bıraktılar daha ötesi var mı? Bu türlü şakır, şakır bu ülkenin, bu toprakların evlatları var. Onlar kalacaklar. Nazımlar, Yaşar Kemaller bunların hepsini tanıdım. Onlarla yaşamış olmanın memnunluğu var. Büyük oyuncular hepsi. Hep kurtulacak diye baktık çok direndi espriyi hiç bırakmadı. Hala bak tıkanıyorum, kanıyorum. Ona gelmemeliydi sıra diye düşünüyorumhepimizin olacağı belli. Herhalde istasyonlarımız daraldı, azaldı. Biliyorsun duraklarımız çok azaldı yaş olarak süreç olarak. Fatma (Girik) o benim aşkımdı.

“Yaşadığım kırgınlıklarım var, vasiyetimdir öldüğümde merasim istemiyorum”

(Röportaj öncesi öldüğünüzde merasim istemediğinizi söylemiştiniz): Evet istemiyorum. Ben çok yerli bakıyorum hayata. İznik bir avuç. Aile mezarlığım da orada. Orada gömülmek istiyorum. Çok şahit oluyorum orada. Biçimsel bir şey uygulanıyor işte meclis önünde yapılır ya biçimsel şeyler gibi. Ölülerin tabutlarının arkasında. Canı çeken, içi çeken gelir. Ben size bir şey söyleyeyim konutumda 40 tane önemli ödül var gelirsen görürsün. Yurt dışından, yurt içinden onlarca var. Ben bir gün bile bir tebrik telefonu almadım biliyor musunuz, arkadaşlarımdan, etrafımdan. Fakat şenlikte ödül aldığım yerden birileri varsa ‘Tebrik ederiz demişlerdir.’ Çok şahit oldum. Cenazelere gidiyoruz, konuşmalara bakıyorum. Cenaze namazı kılınır, götürürsün. Bayanlar gelmez. Baksana şu anda yeniden fetva veriyor. ‘Kadınlar gelmeyecektir cenazeye’ diye. Bundan daha fahiş ne olabilir hayatla ilgili. Bu türlü kimi birikmelerim var. Zira kimi yaşadığım kırgınlıklar var. Kendi şahsi bağlarımdan, en yakın dostlar var. Hiç küsmek falan değil. Yalnızca artık hayatı biraz daha kristalize ediyorum ve daha yük olmayan şeylere yöneliyorum… Vaktimiz az kaldı. Yani komşulara, aileme telefonlar veriyorum. Çalışanlarıma ‘Öldüğüm zaman haber verin gelsin yeğenlerim alsınlar götürsünler cenazemi’ diyorum. Esasen duyulur o anda öldüğüm. Çok seven varsa otobüse atlar gelir.

Vasiyetim bu (tören) istemiyorum. Tabii çok samimi insan vardır, etkilenir. Ben de gittim bir sürü değerli arkadaşımızın, ağabeyimizin, hürmet duyduğum bireylerin cenazelerine.fakat genel bir kültürü söylüyorum. Yani görev ifa etmek noktasında bir şey olduğunu görüyorum. Kimse görevli değil benim ölmemden. Ne kadar kaldıksa sedamızla anılırsak anılırız.

Sanatla uğraşan biri olarak hayatım boyunca tiyatro, sinema yahut buna bir sürü sorunla iç içe olarak yaşadığım. Bir sürü arkadaşım, bir sürü insan bir toplumun ileriye sıçramasının temel yatağı sanat ve kültür dünyasıdır ve çoluk-çocuğumuzu, gençlerin eğitim programı içerisindeki gelişmelerde sanattan nasip almalarını sağlayacak programlar ve uygulamalar yapsın aileler. Türkiye toplumu kültürüne, sanatına çok sahip çıkmalı onun üstüne oturur. Oradan yetişsin gençler zira bak bunu hep söylüyorum. Dünyanın neresinde bizim yaşadığımız topraklardaki kadar medeniyetlerin yaşadığı bir toprak var? Kaç uygarlık yaşadı? Kaç kültür yaşandı? Biz bütün bunların mirasçısıyız burada. Burası Anadolu toprağı. Yani sonra da işte Selçuk’u ve Osmanlısı geldi bütün bu mirasların sahibi biziz. O yüzden burası dünyada gösterilebilecek kadar şey olması lazım, yaratıcı olması lazım diye düşünüyorum.

Başka iş yok mu yapılacak? Tabii o farklı. Bir de insan olarak kendi hayatlarını talep etmeli insanlar. ‘Ben sana vergi veriyorum, ben bu topraklarda yaşıyorum. Benim elimden çıkan oyla siz oraya geliyorsunuz benim hayatımı doğru dürüst düzenleyeceksiniz. ‘Sizin maceranızın materyali değilim’ lafını söyleyen bir halkın oluşması lazım. Gençler de bu noktada hassas olsunlar.” (ANKA)