Ukrayna savaşı: Yakınlarını kaybeden Ruslar, savaş cürümleri işlendiği tezine inanmıyor

Stavropol kabristanında yeni kapanmış mezarları süsleyen çiçekler, Rus askerlerinin rüzgarda dalgalanan flama ve rozetlerine eşlik ediyor. Askerlerin portreleri, isimleri ve öldükleri tarihler tahta haçlara sabitlenmiş. Mezarlardaki tarihler 24 Şubat’tan sonrasına ait. Bu, Rusya Devlet Başkanı Putin’in Ukrayna’daki “özel askeri operasyonu”nun başlangıç tarihi. Mezarlıkta Dmitry ile tanışıyorum. Sergey Tisyaçni isimli paraşütçü bir subay yoldaşının mezarına kırmızı karanfiller bırakıyor. Dmitry bana, “O benim ve çocuklarım için ikinci bir baba gibiydi. Onu seviyoruz, ona hürmet duyuyoruz ve onun için yas tutuyoruz” diyor. Bir Rus askeri için bu türlü bir övgü, Ukrayna’daki olaylarla birlikte düşünüldüğünde kulak tırmalıyor. Kremlin, askeri hücumun gerekli ve haklı olduğu konusunda ısrarlı. Lakin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres saldırıyı, “BM tüzüğünü ihlal eden bir istila” olarak nitelendiriyor. Bölgeden gelen dehşet manzaraları ve Rusya’nın savaş suçu işlediği iddiları uluslararası çapta öfke uyandırıyor. Dmitry birtakım Rus askerlerine yöneltilen savaş suçu iddiaları hakkında, “Bu palavra haberlere inanmıyorum. Onlara asla inanmayacağım. Kumandanım Sergey bize nasıl davranmamız gerektiğini öğretti. Yoldaşlarıma ve orduma güveniyorum. Asla bu türlü şeyler yapmazlar.” diyor. Dmitry, solda, komutanı Sergey’in (sağda) bir baba olduğunu söylüyor “Ama soruşturmalar sürüyor” diyor ve ekliyorum: “Ya sana cürümlerin işlendiğine dair somut ispatlar gösterilseydi? O zaman inanır mıydın?” Dmitry’nin karşılığı “Eminim hiçbir ispat bulunamayacak. Eminim” oluyor. Rusya’nın haklı (ve Batı’nın haksız) olduğuna dair bu peşin hükümlülük, Rusya’da devlet medyasının yıllarca aynı iletiler vermesinden kaynaklanıyor. Kremlin televizyon yayınlarını Rusları ülkelerinde kaos çıkarmak için plan yapan düşmanlarla çevrili bir kalede yaşadıklarına inandırmak için kullanıyor. Putin’in medya inhisarı, ülkesindeki birçok kişiyi Rusların Ukrayna’da “Naziler”, “neo-Naziler” ve “ultra-milliyetçiler” ile savaştığına ve “Ukrayna’yı faşizmden kurtardığı”na ikna etmesine yardımcı oldu. Bu sayede Ukrayna’daki olaylar etrafında paralel bir gerçeklik yaratılıyor. Bağımsız Rus haber kaynaklarının tamamı engellendiği ya da kapatıldığı için Rusya’da alternatif görüşlere erişim giderek zorlaştı. Sergey Tisyaçni’nin dul eşi Lada, benimle Stavropol’ün merkezinde buluşmayı kabul etti.

Lada, kocasının öldürüldüğü söylendiği anla ilgili olarak, “İnanmak istemedim. Hala tam olarak inanamıyorum” diyor. O da Rus askerlerinin yabanî suçlar işlediğine inanmıyor. “Bütün dünyanın bize karşı olduğunu biliyorum. Rusya’yı her şeyle suçlayabilirler” diyor. Lada “Rusya’yı her şeyle suçlayabilirler” diyor Nihayetinde Rusya Batı’yı ve Batılı gazetecileri her şeyle suçlayabiliyor.

Stavropol’de kendimizi yalnızca haber yapmakla kalmayıp haber olurken de buluyoruz. Tanınan bir yerel haber sitesi, BBC’nin ziyaretiyle ilgili bir haber yayımladı. Haberde, kameramanımın ve benim, bir parkta bankta Lada ile röportaj yaparken çekilmiş bir fotoğrafımız var. Haberden bir ifadeyi aktaralım: “Yakın vakitte dul kalan Stavropollü bir bayanın, eşinin vefatında suç ortağı olan bir ülkeden gazetecilerle konuşurken ne hissettiğini tahmin etmek kolay.” İngiltere’yi Ukrayna’daki Rus askerlerinin vefatıyla kontaklı gösterme teşebbüsü, Rusya’da Batılı gazetecilerin, giderek artan şekilde düşman olarak gösterildiğini ortaya koyuyor. Bunu yanında Ukrayna’daki dehşetten sorumlu tutulacak günah keçileri arayışının sürdüğünü de.