AB’de iltica başvuruları için “güvenli ülke” listesi oluşturulacak

Avrupa Parlamentosu (AP), iltica başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini amaçlayan ve “güvenli üçüncü ülke” uygulaması ile Avrupa Birliği (AB) çapında “güvenli menşe ülkeler listesi” oluşturulmasını öngören düzenlemeleri kabul etti.

AP’den yapılan açıklamaya göre, milletvekilleri Genel Kurulda yapılan oylamada, AB genelinde geçerli olacak güvenli menşe ülkeler listesi oluşturulmasını onayladı.

Oylamada düzenleme 408 oyla kabul edilirken, 184 milletvekili karşı oy kullandı, 60 milletvekili çekimser kaldı. Yeni liste kapsamında Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Kosova, Hindistan, Fas ve Tunus vatandaşlarının iltica başvurularının daha hızlı incelenmesi öngörülüyor.

Bu ülkelerden gelen başvurularda, kişinin geri gönderilmesi halinde zulüm ya da ciddi zarar riski bulunduğunu kanıtlama yükümlülüğü başvuru sahibine ait olacak.

Aday ülkeler de “güvenli menşe ülke”

Düzenleme ayrıca AB’ye aday ülkelerin de kural olarak “güvenli menşe ülke” sayılmasını öngörüyor.

Ancak silahlı çatışma, yüksek iltica kabul oranı veya temel hakları etkileyen yaptırımlar gibi durumlarda bu değerlendirme askıya alınabilecek.

Milletvekilleri ayrıca, üye devletlerin belirli koşulların sağlanması halinde iltica başvurularını “güvenli üçüncü ülke” kavramı kapsamında değerlendirebilmesine olanak tanıyan düzenlemeyi de onayladı.

Buna göre, başvuru sahibinin söz konusu ülkeyle aile bağı, önceki ikamet veya kültürel-dilsel bağlantı gibi ilişkilerinin bulunması ya da AB’ye gelirken bu ülkeden geçmiş olması durumunda başvurunun bu ülkede incelenmesi mümkün olacak.

Eleştirilerin hedefinde

Yeni düzenleme, AB göç politikası tartışmalarının tam merkezinde yer alıyor.

İnsan hakları örgütleri, “güvenli menşe ülke” ve “güvenli üçüncü ülke” uygulamalarının bireysel iltica başvurularının adil şekilde incelenmesini zorlaştırabileceğini ve koruma ihtiyacı olan kişilerin geri gönderilme riskini artırabileceğini savunuyor.

Eleştiriler özellikle listede yer alması planlanan bazı ülkelerde insan hakları ve hukukun üstünlüğüne ilişkin sorunların devam ettiği yönünde yoğunlaşıyor.

Düzenlemeyi destekleyenler ise yeni kuralların iltica sisteminin işleyişini hızlandırmayı ve üye devletler üzerindeki göç baskısını azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.

Düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyinin de resmi onayı gerekiyor.